Cô gái 20 tuổi liệt mặt, liệt tay vì bệnh hiếm Moyamoya hồi phục sau phẫu thuật
Sau hai năm đau đầu kéo dài và đột ngột liệt nửa người, nữ bệnh nhân 20 tuổi đã hồi phục vận động tay trái chỉ 24 giờ sau ca phẫu thuật bắc cầu động mạch não tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM. Ca điều trị thành công này nhờ ứng dụng công nghệ huỳnh quang hiện đại, mở ra hy vọng cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh lý mạch máu não hiếm gặp.
Hành trình từ đau đầu đến liệt nửa người
Bệnh nhân T.N.P.L. (20 tuổi, ngụ Cần Thơ) được đưa đến Bệnh viện Chợ Rẫy trong tình trạng đau đầu dữ dội, liệt mặt trái, yếu chân trái và liệt hoàn toàn tay trái. Theo người nhà, khoảng hai năm trước, L. thường xuyên xuất hiện những cơn đau đầu kéo dài, trung bình tới 15 ngày mỗi tháng. Khi khám tại bệnh viện địa phương, bệnh nhân từng được chẩn đoán sốt xuất huyết, nhưng chỉ sau 5 ngày, cô bắt đầu xuất hiện tình trạng méo miệng và liệt nửa người bên trái.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sau đó cho thấy bệnh nhân mắc bệnh Moyamoya, một bệnh lý mạch máu não hiếm gặp có tính chất tiến triển. Đây là tình trạng hẹp hoặc tắc dần đoạn cuối của động mạch cảnh trong và các nhánh lớn trong sọ, đồng thời hình thành hệ mạch bàng hệ bất thường để bù trừ lưu lượng máu. Trên hình ảnh chụp mạch, các mạch máu này tạo thành hình ảnh giống "làn khói" – đặc điểm giúp bệnh được đặt tên Moyamoya.
Phẫu thuật với công nghệ huỳnh quang tiên tiến
Sau khi hội chẩn và đánh giá toàn diện, các bác sĩ tại khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Chợ Rẫy quyết định thực hiện phẫu thuật bắc cầu động mạch não trong – ngoài sọ nhằm tái lập lưu lượng máu cho vùng não bị thiếu máu. Điểm đặc biệt trong ca mổ lần này là ê-kíp sử dụng kính vi phẫu tích hợp chức năng huỳnh quang mạch, một công nghệ hiện đại được bệnh viện tiên phong ứng dụng từ giữa năm 2025.
TS.BS Trần Minh Trí, Phó trưởng khoa Ngoại thần kinh, người trực tiếp phẫu thuật, cho biết: "Mục tiêu quan trọng nhất của phẫu thuật Moyamoya là nối các mạch máu trong và ngoài sọ để tăng lưu lượng tưới máu cho não. Việc tái lập dòng máu giúp cứu những tế bào não chưa bị hoại tử, cải thiện triệu chứng thần kinh và giảm nguy cơ đột quỵ thứ phát."
Trong quá trình phẫu thuật, thuốc huỳnh quang ICG được tiêm vào mạch máu. Dưới kính vi phẫu tích hợp hệ thống huỳnh quang, các mạch máu vỏ não hiện lên rõ ràng, giúp phẫu thuật viên lựa chọn mạch có kích thước phù hợp để tạo cầu nối. Sau khi hoàn tất việc nối mạch, thuốc huỳnh quang được tiêm lần thứ hai để kiểm tra ngay trong lúc mổ, cho thấy dòng máu qua cầu nối tăng lên rõ rệt so với trước khi can thiệp.
Hồi phục nhanh chóng sau phẫu thuật
Kết quả sau phẫu thuật khiến cả ê-kíp điều trị bất ngờ. Ngay sau mổ, bệnh nhân đã bắt đầu cử động được cánh tay trái – phần chi trước đó hoàn toàn liệt. Chỉ một ngày sau, sức cơ tay trái gần như trở lại bình thường, tình trạng liệt mặt cũng cải thiện rõ rệt. Sau một tuần điều trị và theo dõi, sức khỏe bệnh nhân ổn định và được xuất viện.
Theo các nghiên cứu y văn, bệnh nhân Moyamoya có triệu chứng có nguy cơ đột quỵ thiếu máu não 17-33% trong vòng 5 năm. Nguy cơ đột quỵ tái phát còn cao hơn, lên tới 65% ở bệnh một bên và 82% ở bệnh hai bên. Việc chẩn đoán bệnh cũng không dễ dàng, bởi biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm với nhiều bệnh lý thần kinh hoặc nội khoa khác.
Ca phẫu thuật thành công này không chỉ cứu sống bệnh nhân mà còn minh chứng cho hiệu quả của công nghệ y học hiện đại trong điều trị các bệnh lý phức tạp. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, đặc biệt ở những người trẻ tuổi có triệu chứng đau đầu kéo dài không rõ nguyên nhân.
