Cà gai leo, có tên khoa học là Solanum procumbens, là một loại cây dây leo với những chiếc gai nhỏ, thường mọc hoang dại tại nhiều vùng nông thôn trên khắp Việt Nam. Theo y học cổ truyền, loại cây này có vị hơi the, đắng và tính ấm, được sử dụng rộng rãi để giải độc gan, mát gan, hỗ trợ điều trị viêm gan, giảm men gan cao, đồng thời giúp giảm mệt mỏi sau khi uống rượu bia và hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp nhẹ. Thông tin này được Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, chia sẻ.
Ứng dụng thực tế của cà gai leo
Trong thực tế, toàn bộ cây hoặc phần thân và lá sau khi phơi khô thường được sắc nước uống. Theo kinh nghiệm dân gian, quả hoặc rễ cà gai leo phơi khô rồi đun nước có hương vị thơm ngon hơn so với thân và lá. Một số người còn dùng rễ để ngâm rượu bởi mùi thơm dễ chịu và vị hơi ngọt. Tiến sĩ Phương cho biết: “Có người xem cà gai leo như một ‘bảo bối’ mỗi khi đi uống rượu bia nhằm chống say hoặc hạn chế tác hại của đồ uống có cồn.”
Nghiên cứu khoa học về tác dụng với gan
Không chỉ được lưu truyền trong dân gian, cà gai leo còn là một trong những cây thuốc Việt Nam được nghiên cứu khá rõ ràng về tác dụng với gan. Theo các chuyên gia, trong cây có chứa các hợp chất như glycoalkaloid, flavonoid, saponin và hoạt chất nổi bật là solasodin. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cà gai leo có khả năng bảo vệ tế bào gan trước độc tính của rượu và hóa chất, đồng thời có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa. Một số mô hình thực nghiệm còn ghi nhận dược liệu này hỗ trợ giảm xơ hóa gan. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu lâm sàng tại Việt Nam ghi nhận cà gai leo có tác dụng hỗ trợ cải thiện các chỉ số men gan như AST, ALT và giảm cảm giác mệt mỏi ở người bị viêm gan mạn tính hoặc thường xuyên sử dụng rượu bia.
Lưu ý khi sử dụng cà gai leo
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng cà gai leo chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị trong các bệnh lý như viêm gan virus hay xơ gan. Các bác sĩ cũng khuyến cáo người dân không nên lạm dụng hoặc sử dụng quá liều trong thời gian dài. Phụ nữ mang thai cần đặc biệt thận trọng khi dùng loại thảo dược này. Người mắc bệnh gan đang điều trị không nên tự ý bỏ thuốc để chuyển sang dùng riêng cà gai leo. Theo các chuyên gia, để bảo vệ gan hiệu quả, bên cạnh việc sử dụng các thảo dược hỗ trợ, người dân cần hạn chế rượu bia, duy trì chế độ ăn lành mạnh, ngủ đủ giấc và kiểm tra sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm các bệnh lý về gan.
Thông tin thêm về sức khỏe gan
Bác sĩ được đào tạo tại Harvard hé lộ 3 loại rau tốt cho gan: bổ sung thường xuyên một số loại rau như củ dền, bông cải xanh, mướp đắng sẽ phần nào hỗ trợ gan hoạt động tốt hơn. Rau lang hạ đường huyết, bảo vệ gan, chế biến sao cho tốt nhất? Rau lang dân dã có nhiều tác dụng với sức khỏe nhưng cách chế biến cũng quyết định nhiều tới hiệu quả thực sự của loại rau này. Không uống rượu, người đàn ông trẻ bàng hoàng khi gan nhiễm mỡ nặng: Một người đàn ông hơn 30 tuổi không uống rượu, thường xuyên duy trì vận động, đã đến bệnh viện vì tình trạng mệt mỏi kéo dài. Kết quả chẩn đoán khiến anh bàng hoàng: gan nhiễm mỡ nặng.
