Bệnh viện vệ tinh Đà Nẵng: Xương sống của hệ thống y tế bền vững
Việc phát triển đồng bộ hạ tầng, đội ngũ và ứng dụng công nghệ hiện đại đã giúp thành phố Đà Nẵng nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, hình thành hệ sinh thái y tế tiên tiến. Mô hình này trở thành trụ cột quan trọng thúc đẩy sức khỏe và sự phát triển bền vững toàn vùng. Mục tiêu đặt ra là biến Đà Nẵng thành trung tâm y tế hàng đầu khu vực miền Trung - Tây Nguyên, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong bối cảnh mở rộng và hội nhập.
Đề án bệnh viện vệ tinh: Nội dung then chốt trong lộ trình phát triển
Đề án Bệnh viện vệ tinh là một trong những nội dung quan trọng trong lộ trình phát triển Đà Nẵng trở thành trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Đề án hướng tới xây dựng các chuyên khoa mũi nhọn và trở thành một trong những trung tâm điều phối ghép tạng quốc gia. Điều này được thực hiện theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Giảm tải y tế tuyến trên: Thành tựu và con số ấn tượng
Thời gian qua, hệ thống y tế Đà Nẵng không ngừng được đầu tư hiện đại, hoàn chỉnh và đồng bộ. Ngành y tế thành phố đạt được những kết quả tích cực trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân. Toàn thành phố hiện có:
- 9.400 giường bệnh với tỷ lệ 74 giường/10.000 dân, gấp đôi bình quân cả nước.
- 2.615 bác sĩ với tỷ lệ 18 bác sĩ/10.000 dân.
- Hệ thống gần 2.000 cơ sở y tế tư nhân đang hoạt động.
Mạng lưới y tế công lập gồm 10 bệnh viện tuyến thành phố, trong đó nhiều đơn vị đạt hạng I và sở hữu trang thiết bị hiện đại như Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Phụ sản-Nhi, Bệnh viện Ung bướu, Bệnh viện Việt-Hàn Đà Nẵng.
Mô hình bệnh viện vệ tinh: Cấu trúc và kết quả ban đầu
Theo đề án được Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng phê duyệt, mô hình bệnh viện vệ tinh được triển khai với 3 bệnh viện hạt nhân gồm Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Phụ sản-Nhi và Bệnh viện Ung bướu. Các bệnh viện này hỗ trợ chuyên môn cho 9 đơn vị vệ tinh là các trung tâm y tế khu vực và Bệnh viện đa khoa Nam Liên Chiểu.
Kết quả đạt được trong giai đoạn 2023-2025 so với mục tiêu đề ra:
- Đạt 90% số đầu mục kỹ thuật được chuyển giao từ bệnh viện hạt nhân được đội ngũ tại đơn vị vệ tinh thực hiện thành thạo.
- Đạt 80% số đơn vị vệ tinh chủ động triển khai kỹ thuật đã được chuyển giao.
- Giảm tối thiểu 15% số bệnh nhân chuyển tuyến.
Việc làm chủ những kỹ thuật này giúp giảm đáng kể tình trạng chuyển tuyến không cần thiết, nhất là ở nhóm bệnh chấn thương, tiêu hóa và sản-nhi.
Chuyển giao kỹ thuật: Con số cụ thể và hiệu quả rõ nét
Tại các đơn vị vệ tinh như các Trung tâm y tế khu vực Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà, Hòa Vang, số ca chuyển giao kỹ thuật tăng đều qua từng năm. Riêng năm 2024:
- Trung tâm y tế khu vực Thanh Khê tiếp nhận 26 ca chuyển giao từ Bệnh viện Đà Nẵng.
- Trung tâm y tế khu vực Sơn Trà: 18 ca.
- Trung tâm y tế khu vực Liên Chiểu: 12 ca.
- Bệnh viện Nam Liên Chiểu: 36 ca, mức cao nhất toàn hệ thống.
Một số kỹ thuật chuyên sâu như nội soi dạ dày, đại tràng, xử trí chấn thương chi thể, sàng lọc tuyến vú và tuyến giáp đã được triển khai ổn định và mang lại hiệu quả rõ nét cho người dân đô thị và vùng ven.
Đào tạo và giảm tỷ lệ chuyển tuyến: Bước tiến vượt bậc
Cùng với chuyển giao kỹ thuật, hoạt động đào tạo thực hành tại các bệnh viện hạt nhân được triển khai đồng bộ, giúp 80% đơn vị vệ tinh chủ động áp dụng các kỹ thuật đã tiếp nhận. Tỷ lệ thực hiện kỹ thuật theo mục tiêu toàn giai đoạn đạt mức tích cực:
- Bệnh viện Nam Liên Chiểu đạt 57,1%.
- Trung tâm y tế khu vực Hải Châu: 33,3%.
- Trung tâm y tế khu vực Thanh Khê: 40,7%.
- Trung tâm y tế khu vực Sơn Trà: 66,7%.
- Trung tâm y tế khu vực Cẩm Lệ: 100%.
Tỷ lệ chuyển tuyến giảm mạnh:
- Bệnh viện Nam Liên Chiểu từ 93% xuống 29%, giảm 68,8%.
- Trung tâm y tế khu vực Sơn Trà giảm 72,7%.
- Trung tâm y tế khu vực Ngũ Hành Sơn giảm 61,5%.
Ý kiến từ chuyên gia: Thành công và thách thức
Bác sĩ Nguyễn Cảnh Việt, Phó Giám đốc Phụ trách Trung tâm Y tế khu vực Hải Châu, cho biết: Thực hiện Kế hoạch đơn vị vệ tinh giai đoạn 2023-2025, đơn vị đã tham gia đào tạo, tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật từ các bệnh viện hạt nhân theo kế hoạch. Tỷ lệ chuyển tuyến đối với các kỹ thuật được chuyển giao tại đơn vị giảm đáng kể từ 8,2% năm 2022 xuống còn 5,4% năm 2025.
Tuy nhiên, đơn vị cũng gặp một số khó khăn như biến động nhân lực, đặc biệt tại Khoa Phụ sản, số lượng ca bệnh chưa đủ để thực hiện chuyển giao kỹ thuật do vị trí gần các bệnh viện tuyến trên, cùng với vướng mắc về kinh phí nên công tác truyền thông chưa triển khai. Bác sĩ Việt kiến nghị tiếp tục xây dựng chương trình chuyển giao kỹ thuật cụ thể, toàn diện trong giai đoạn tiếp theo và hỗ trợ đào tạo thực hành.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế cơ sở
Việc bổ sung các đơn vị vệ tinh đã giúp đội ngũ y tế tuyến cơ sở từng bước làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu. Một số kỹ thuật trước đây chủ yếu thực hiện ở tuyến trên nay đã được triển khai tại tuyến dưới, bao gồm:
- Chạy thận nhân tạo.
- Phẫu thuật nội soi cắt túi mật, cắt ruột thừa.
- Phẫu thuật nội soi lấy sỏi tiết niệu.
- Nội soi tiêu hóa.
- Các kỹ thuật hồi sức cấp cứu cơ bản và nâng cao.
Các kỹ thuật trong lĩnh vực sản phụ khoa, nhi khoa và siêu âm chẩn đoán trước sinh cũng được thực hiện ổn định tại nhiều đơn vị.
Phát triển vượt bậc tại các đơn vị vệ tinh
Bác sĩ Huỳnh Quốc Tám, Trưởng khoa Ngoại tổng hợp, Trung tâm Y tế khu vực Sơn Trà, chia sẻ: Thực hiện đề án bệnh viện vệ tinh đến nay, tỷ lệ chuyển tuyến tại Khoa Ngoại của Trung tâm đã giảm xuống còn khoảng 10% so với trước đây. Nhờ sự hỗ trợ chuyên môn từ hai bệnh viện lớn, Khoa Ngoại đã thực hiện thành công nhiều ca khó, trong đó có khâu lỗ thủng dạ dày và đại tràng bằng nội soi, cũng như khâu nối ruột cho các trường hợp tắc hoặc thủng ruột non.
Trước đây, nhiều bệnh nhân thường xin chuyển lên tuyến trên, nhưng hiện nay hầu hết các ca đã được điều trị ngay tại trung tâm, thể hiện năng lực chuyên môn ngày càng nâng cao và khả năng tiếp nhận kỹ thuật cao của đơn vị.
Kế hoạch tiếp theo và tầm nhìn tương lai
Năm 2025, Sở Y tế tiếp tục triển khai kế hoạch bổ sung các đơn vị vệ tinh cho 3 bệnh viện hạng I trên địa bàn, gồm Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Phụ sản-Nhi và Bệnh viện Ung bướu. Đây là bước đánh giá quan trọng nhằm nhìn lại toàn bộ quá trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và nâng cao năng lực tuyến y tế cơ sở.
Theo đánh giá của bà Trần Thanh Thủy, Giám đốc Sở Y tế, nhiều kỹ thuật trước đây chỉ thực hiện ở tuyến trên nay đã được thực hiện tại các đơn vị vệ tinh. Điều này giúp người dân tiếp cận kỹ thuật chất lượng cao ngay tại tuyến y tế cơ sở, giảm chi phí đi lại, giảm tình trạng quá tải giường điều trị nội trú tại các Bệnh viện hạng I, nhất là tại Bệnh viện Đà Nẵng, và nâng cao sự hài lòng của người dân đối với dịch vụ y tế.
Đà Nẵng đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 2 bệnh viện chuyên khoa đạt tiêu chuẩn cấp vùng, nâng cấp một số bệnh viện chuyên khoa có khả năng cung cấp các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho người dân trên địa bàn thành phố và trong vùng.
