Bệnh Gan Tăng Vọt Sau Tết: Bác Sĩ Cảnh Báo Thói Quen 'Bức Tử' Nội Tạng
Sau mỗi dịp Tết Nguyên đán, số lượng bệnh nhân nhập viện vì các vấn đề về gan thường tăng vọt một cách đáng báo động. Theo bác sĩ chuyên khoa II Trần Minh Quân, Phó trưởng khoa Gan mật tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nguyên nhân chính đến từ thói quen sử dụng rượu bia trong những ngày lễ hội.
Rượu Bia: 'Sát Thủ' Thầm Lặng Đối Với Gan
Nhiều người, đặc biệt là những bệnh nhân đã có tiền sử viêm gan mạn tính, thường có ý thức hạn chế hoặc ngừng hẳn rượu bia. Tuy nhiên, trong không khí sum họp gia đình và gặp gỡ bạn bè dịp Tết, tâm lý 'nể nang' khiến không ít người tái sử dụng đồ uống có cồn. Điều đáng lo ngại là chỉ một khoảng thời gian ngắn uống rượu bia cũng có thể khiến tình trạng gan xấu đi nhanh chóng.
Bác sĩ Quân giải thích: "Rượu và các sản phẩm chuyển hóa của nó gây độc trực tiếp cho tế bào gan, làm tăng men gan và thúc đẩy phản ứng viêm. Ở những người có bệnh gan nền, điều này có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa hoặc suy gan cấp trên nền gan mạn. Với suy gan cấp trên nền bệnh mạn tính, tỷ lệ tử vong thường vượt quá 20%."
Triệu Chứng Âm Thầm, Hậu Quả Nặng Nề
Những dấu hiệu ban đầu của viêm gan do rượu thường khá mờ nhạt, bao gồm mệt mỏi, chán ăn, đau tức hạ sườn phải và sợ mùi thức ăn. Khi xuất hiện vàng da hoặc vàng mắt, bệnh thường đã tiến triển nặng. Bác sĩ Quân chia sẻ về một trường hợp điển hình: một bệnh nhân có tiền sử uống rượu nhiều năm, sau khi điều trị và ngừng rượu, tình trạng cải thiện đáng kể. Nhưng chỉ sau một dịp Tết uống rượu trở lại dù ít, bệnh nhân này đã phải nhập viện với chức năng gan suy giảm nghiêm trọng, ứ mật nặng và tiến triển sang xơ gan mất bù hoàn toàn.
Ở giai đoạn này, nguy cơ tử vong trong vòng một năm có thể lên tới khoảng 55%, so với khoảng 20% ở giai đoạn xơ gan mất bù một phần.
Gan Nhiễm Mỡ: Vấn Đề Đáng Báo Động
Trong thực hành lâm sàng, tỷ lệ bệnh nhân gan nhiễm mỡ đã tăng rõ rệt trong 3-5 năm gần đây. Hiện nay, gan nhiễm mỡ chiếm khoảng 5-10% số bệnh nhân điều trị nội trú, thường kết hợp với các bệnh lý khác. Mặc dù gan nhiễm mỡ đơn thuần có thể chưa quá nguy hiểm, đặc biệt ở người trẻ khỏe, nhưng nếu xuất hiện trên nền đái tháo đường, béo phì, lạm dụng rượu bia, dùng corticoid kéo dài hoặc đã có xơ hóa gan từ mức độ F2 trở lên, nguy cơ tiến triển sang xơ gan sẽ cao hơn nhiều.
Đáng chú ý, đa số trường hợp gan nhiễm mỡ không có triệu chứng rõ ràng và thường được phát hiện tình cờ qua siêu âm. Một số ít có thể gặp đau tức nhẹ hạ sườn phải hoặc chán ăn thoáng qua.
Biện Pháp Bảo Vệ Gan Hiệu Quả
Để bảo vệ sức khỏe gan, bác sĩ Quân nhấn mạnh người dân cần:
- Hạn chế hoặc ngừng hẳn rượu bia, đặc biệt với người đã có bệnh gan.
- Giảm tiêu thụ các món ăn nhiều mỡ, duy trì chế độ ăn cân bằng đạm, béo, đường.
- Kiểm soát cân nặng và quản lý tốt các bệnh nền như đái tháo đường.
- Đảm bảo an toàn thực phẩm trong sinh hoạt hàng ngày.
Bác sĩ kết luận: "Cách bảo vệ gan tốt nhất không phải là tìm mẹo giải rượu, mà là hạn chế hoặc ngừng hẳn rượu bia. Với người có bệnh gan, đó là nguyên tắc bắt buộc phải tuân thủ."
