Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đầu tháng 5/2026 đã ghi nhận một chùm ca viêm đường hô hấp cấp nặng trên một tàu du lịch có lịch trình xuất phát từ Argentina, đi qua vùng biển Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 4/5/2026, có tổng cộng 7 trường hợp mắc bệnh, trong đó 2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ. Đáng chú ý, đã có 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch và 3 người chỉ có triệu chứng nhẹ.
Trên tàu có 147 người, bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn, đến từ 23 quốc tịch khác nhau. Hiện chưa ghi nhận công dân Việt Nam trong nhóm hành khách hay thuyền viên liên quan đến sự việc này.
Virus Hanta là gì?
Virus Hanta là một nhóm virus có khả năng gây bệnh nặng ở người, bao gồm hội chứng phổi do virus Hanta (HPS) hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận (HFRS). Bệnh có diễn biến nhanh, với các triệu chứng như khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể dẫn đến tử vong. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh do virus Hanta; phương pháp điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại các cơ sở y tế.
Bệnh do virus Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây truyền từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người. Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh, hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với chuột, nơi chuột làm tổ, sau đó đưa virus lên mắt, mũi, miệng. Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn nhà, dọn kho tại nơi có chuột nhiễm bệnh, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi nhỏ trong không khí; người hít phải bụi này có thể bị nhiễm virus Hanta. Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trong y văn.
Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 2 đến 4 tuần, có thể lên tới 8 tuần. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Sau đó, bệnh có thể tiến triển đột ngột với ho, tức ngực, khó thở, mệt lả và tụt huyết áp.
Khuyến cáo của Bộ Y tế
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để theo dõi tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời và phù hợp. Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuột khá phổ biến tại nước ta, để chủ động phòng chống dịch bệnh do virus Hanta và các bệnh khác lây truyền từ chuột, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
- Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
- Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột: mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn.
- Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, dẫn đến nguy cơ hít phải virus.
- Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
- Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám và điều trị kịp thời.
Mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc bệnh do virus Hanta, mỗi người dân cần chủ động phòng bệnh bằng cách kiểm soát tốt các nguy cơ lây bệnh từ chuột, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
