Biến Thể Covid-19 'Ve Sầu' BA.3.2: Nguy Cơ Né Miễn Dịch Và Cảnh Báo Từ Bộ Y Tế
Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, một biến thể mới mang tên BA.3.2, được biết đến với biệt danh "Ve Sầu" hoặc "Cicada", đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới y tế toàn cầu. Biến thể này được ghi nhận có khả năng né tránh miễn dịch cao, khiến Bộ Y tế nhiều nước, bao gồm Việt Nam, phải đưa ra những cảnh báo kịp thời.
Sự Xuất Hiện Âm Thầm Và Lan Rộng Của BA.3.2
Biến thể BA.3.2 lần đầu tiên được phát hiện vào ngày 22/11/2024 tại Nam Phi, từ một mẫu bệnh phẩm hô hấp của một bé trai 5 tuổi. Tuy nhiên, thay vì bùng phát mạnh mẽ, biến thể này đã lây lan một cách âm thầm và rải rác tại nhiều quốc gia. Đến đầu năm 2026, BA.3.2 đã xuất hiện tại ít nhất 23 quốc gia, bao gồm Nhật Bản, Kenya, Hà Lan, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), biến thể này bắt đầu được theo dõi chặt chẽ sau khi số ca nhiễm có xu hướng gia tăng vào tháng 3/2026. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đã đưa BA.3.2 vào danh sách "biến thể cần theo dõi" từ ngày 23/2, nhấn mạnh mối lo ngại về tốc độ lây lan khó nhận biết của nó.
Triệu Chứng Điển Hình: Đau Họng "Như Dao Cắt"
Biểu hiện lâm sàng của biến thể BA.3.2 đến nay không có nhiều khác biệt so với các biến thể Covid-19 trước đó. Người mắc bệnh vẫn có thể gặp các triệu chứng quen thuộc như sổ mũi, nghẹt mũi, đau đầu, mệt mỏi, hắt hơi, ho và thay đổi vị giác hoặc khứu giác.
Tuy nhiên, một điểm đáng chú ý là biến thể này được ghi nhận có thể gây ra tình trạng đau họng dữ dội, được nhiều bệnh nhân mô tả như "cảm giác dao cắt". Dù vậy, theo bác sĩ Robert H. Hopkins Jr., Giám đốc y khoa Quỹ Quốc gia về Bệnh truyền nhiễm Mỹ, chưa có dữ liệu nào cho thấy BA.3.2 gây bệnh nặng hơn so với các biến thể đang lưu hành.
Nguy Cơ Né Miễn Dịch Và Hiệu Quả Vaccine
Một trong những mối lo ngại lớn nhất về biến thể BA.3.2 là khả năng né tránh kháng thể do vaccine Covid-19 tạo ra. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chỉ ra rằng biến thể này mang khoảng 70-75 đột biến, đủ để tạo thành một nhánh riêng biệt và có thể làm giảm hiệu quả của vaccine trong việc ngăn ngừa lây nhiễm.
Bác sĩ Hopkins giải thích: "Những đột biến giúp virus né miễn dịch có nghĩa là kháng thể từ vaccine có thể hoạt động kém hiệu quả hơn. Tuy nhiên, các thành phần khác của hệ miễn dịch như tế bào T và tế bào B vẫn có thể giúp bảo vệ cơ thể trước các diễn tiến nặng."
Tiến sĩ Monica Gandhi, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Đại học California, San Francisco, cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêm vaccine đầy đủ và mũi nhắc lại, đặc biệt đối với các nhóm nguy cơ cao như người lớn tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tiểu đường, bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.
Khuyến Nghị Phòng Ngừa Từ CDC Và Bộ Y Tế
Để đối phó với sự lây lan của biến thể BA.3.2, CDC Mỹ và Bộ Y tế Việt Nam khuyến nghị người dân tiếp tục duy trì các biện pháp phòng bệnh sau:
- Tiêm đầy đủ vaccine Covid-19 và mũi nhắc lại theo hướng dẫn.
- Ở nhà khi có triệu chứng bệnh và hạn chế tiếp xúc với người khác.
- Đeo khẩu trang khi cần thiết, đặc biệt trong môi trường đông người.
- Tăng cường thông thoáng không gian sống và làm việc.
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
- Theo dõi sức khỏe và liên hệ cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu bất thường.
Ngoài ra, việc nghỉ ngơi đầy đủ, sử dụng thuốc không kê đơn để giảm triệu chứng và làm sạch các bề mặt tiếp xúc thường xuyên cũng được khuyến khích để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Trong bối cảnh biến thể BA.3.2 tiếp tục lan rộng, các chuyên gia y tế kêu gọi người dân không chủ quan, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.
