Nghị định mới siết chặt xử phạt hành vi tiết lộ giới tính thai nhi và phá thai chọn lọc
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, chính thức có hiệu lực từ ngày 15 tháng 5 năm 2026. Nghị định này bổ sung nhiều quy định quan trọng, đặc biệt là các điều khoản nghiêm khắc nhằm ngăn chặn và xử lý các hành vi liên quan đến chẩn đoán, tiết lộ giới tính thai nhi cũng như phá thai vì mục đích lựa chọn giới tính.
Xử phạt nặng hành vi bói toán và sử dụng phương pháp chuyên môn để tiết lộ giới tính
Theo Điều 98 của Nghị định, mọi hình thức xác định giới tính thai nhi đều bị xử lý nghiêm. Hành vi bói toán để xác định giới tính thai nhi sẽ bị phạt tiền từ 5 đến 7 triệu đồng. Đối với các trường hợp sử dụng phương pháp chuyên môn như bắt mạch, siêu âm hoặc xét nghiệm nhằm chẩn đoán, tiết lộ hoặc cung cấp thông tin về giới tính thai nhi, mức phạt cao hơn, dao động từ 7 đến 15 triệu đồng. Quy định này không áp dụng trong các trường hợp đặc biệt được pháp luật cho phép.
Ngoài ra, tại Điều 45, nghị định cũng quy định rõ các mức xử phạt đối với hành vi vi phạm liên quan đến việc xác định lại giới tính. Người tiết lộ thông tin về việc xác định lại giới tính của người khác hoặc có hành vi phân biệt đối xử với người đã xác định lại giới tính sẽ bị phạt từ 2 đến 5 triệu đồng. Trong khi đó, hành vi thực hiện xác định lại giới tính khi chưa được sự cho phép của Bộ trưởng Y tế hoặc Giám đốc Sở Y tế bị xử phạt nặng hơn, với mức từ 30 đến 40 triệu đồng.
Bên cạnh tiền phạt, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc xin lỗi trực tiếp người bị phân biệt đối xử và nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Phá thai vì lựa chọn giới tính: Mức phạt lên tới 30 triệu đồng và các biện pháp bổ sung
Một trong những nội dung đáng chú ý khác của Nghị định 90/2026/NĐ-CP là quy định chi tiết mức xử phạt đối với hành vi phá thai vì mục đích lựa chọn giới tính tại Điều 100. Theo đó:
- Người mang thai tự nguyện loại bỏ thai nhi vì giới tính (không bị ép buộc) sẽ bị phạt từ 5 đến 7 triệu đồng.
- Dụ dỗ hoặc lôi kéo người mang thai phá thai vì lựa chọn giới tính bị phạt từ 7 đến 10 triệu đồng.
- Sử dụng lời nói, hành vi đe dọa, uy hiếp tinh thần để ép buộc, mức phạt tăng lên từ 10 đến 15 triệu đồng.
- Dùng vũ lực để ép buộc người mang thai phải loại bỏ thai nhi vì giới tính sẽ bị phạt từ 15 đến 20 triệu đồng.
Đối với các hành vi liên quan đến chuyên môn và cung ứng, mức xử phạt còn nghiêm khắc hơn:
- Người cung cấp hóa chất, thuốc khi biết rõ mục đích phá thai để lựa chọn giới tính bị phạt từ 20 đến 25 triệu đồng.
- Hành vi chỉ định hoặc hướng dẫn sử dụng các biện pháp phá thai trong trường hợp biết rõ mục đích này cũng chịu mức phạt tương tự.
- Nặng nhất, hành vi trực tiếp thực hiện phá thai khi biết rõ người mang thai muốn loại bỏ thai nhi vì lựa chọn giới tính có thể bị phạt từ 25 đến 30 triệu đồng.
Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, nghị định còn quy định các biện pháp xử phạt bổ sung đối với cá nhân, tổ chức vi phạm. Cụ thể, các cơ sở, cá nhân vi phạm có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động, giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề từ 3 đến 6 tháng đối với các hành vi cung cấp thuốc, hóa chất hoặc hướng dẫn phá thai sai quy định. Trong trường hợp trực tiếp thực hiện hành vi phá thai vì mục đích lựa chọn giới tính, thời gian tước giấy phép có thể kéo dài từ 6 đến 12 tháng. Ngoài ra, các cơ sở kinh doanh dược vi phạm còn có thể bị tước giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hoặc bị đình chỉ hoạt động từ 1 đến 3 tháng, đặc biệt với các hành vi cung cấp thuốc không vì mục đích thương mại nhưng sai quy định.
Từ giữa tháng 5 tới đây, các hành vi bói toán, siêu âm tiết lộ giới tính thai nhi hay phá thai vì lựa chọn giới tính đều sẽ bị xử lý mạnh tay theo quy định mới, nhằm bảo vệ quyền bình đẳng giới và sức khỏe sinh sản của cộng đồng.
