Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) đối với khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình, tại nhà và từ xa. Theo dự thảo, Thông tư dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, mở ra cơ hội lớn cho người bệnh khó tiếp cận dịch vụ y tế.
7 nhóm đối tượng được BHYT chi trả khi khám tại nhà
Dự thảo quy định Quỹ BHYT thanh toán chi phí khám chữa bệnh tại nhà khi cơ sở y tế cử nhân viên đến nơi người bệnh cư trú, bao gồm nhà riêng, trung tâm bảo trợ xã hội hoặc địa điểm khác theo quy định pháp luật về cư trú. Đối tượng áp dụng là người tham gia BHYT, cơ sở khám chữa bệnh BHYT và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Theo dự thảo, người bệnh được khám tại nhà phải có tình trạng sức khỏe, bệnh lý hoặc hạn chế vận động không thể đến cơ sở y tế. Cụ thể, 7 nhóm đối tượng gồm: người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng; người từ 75 tuổi trở lên hạn chế khả năng đi lại; người bệnh tâm thần không có khả năng tự chăm sóc; người mắc bệnh mạn tính hạn chế đi lại hoặc liệt vận động; người bệnh cần chăm sóc giảm nhẹ giai đoạn cuối đời; người đang hưởng chế độ bảo trợ xã hội, thương binh, bệnh binh, người có công sống trong cơ sở bảo trợ xã hội; và trẻ em dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi không có người thân chăm sóc.
Hơn 200 dịch vụ kỹ thuật được chi trả tại nhà
Dự thảo đưa ra danh mục hơn 200 kỹ thuật có thể thực hiện tại nhà, tùy theo phạm vi chuyên môn và điều kiện của từng cơ sở. Ngoài khám lâm sàng, người bệnh có thể được điện tim, siêu âm ổ bụng, siêu âm tim, siêu âm mạch máu, siêu âm tuyến giáp, chọc hút khí màng phổi, đặt nội khí quản... Các xét nghiệm như lấy máu, nước tiểu và mẫu bệnh phẩm cũng được thực hiện tại nhà để phục vụ chẩn đoán.
Danh mục còn bao gồm nhiều kỹ thuật điều trị và chăm sóc như tiêm, truyền dịch, chăm sóc vết thương, đặt sonde, đặt catheter, thở oxy, chăm sóc người bệnh đái tháo đường, xử trí dị vật đường thở, cấp cứu ngừng tuần hoàn, hồi sức chống sốc và đỡ đẻ thường. Đặc biệt, nhiều dịch vụ phục hồi chức năng như tập đi, tập thở, tập nuốt, phục hồi sau tai biến, phục hồi trí nhớ, điều trị Parkinson cũng được đề xuất chi trả, cùng với tư vấn dinh dưỡng và xây dựng chế độ ăn theo chỉ định của bác sĩ.
Quỹ BHYT thanh toán những chi phí gì?
Quỹ BHYT sẽ thanh toán cho thuốc, thiết bị y tế, máu, chế phẩm máu, khí y tế, vật tư, dụng cụ, hóa chất sử dụng trong các dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà theo phạm vi quyền lợi và mức hưởng của người tham gia. Cụ thể, khi người bệnh được kê đơn thuốc hoặc thiết bị y tế có sẵn tại cơ sở, nhân viên y tế sẽ mang đến tận nơi cư trú. Nếu cần xét nghiệm chẩn đoán, nhân viên y tế mang thiết bị đến nhà người bệnh. Trường hợp cần lấy mẫu bệnh phẩm, người hành nghề lấy mẫu tại nhà và mang về cơ sở để xét nghiệm.
Về giá dịch vụ, nếu giá khám chữa bệnh tại nhà thấp hơn hoặc bằng giá tại cơ sở, Quỹ BHYT thanh toán theo giá đã được phê duyệt. Nếu giá cao hơn, Quỹ BHYT thanh toán 50% phần chênh lệch, người bệnh tự trả 50% còn lại. Trường hợp dịch vụ chưa có giá được phê duyệt, Quỹ BHYT thanh toán theo giá dịch vụ tại cơ sở, phần chênh lệch (nếu có) do người bệnh tự thanh toán.
Cơ sở khám chữa bệnh xây dựng cơ cấu chi phí dịch vụ tại nhà dựa trên chi phí thực tế, không bao gồm các chi phí không sử dụng khi khám tại nhà như điện, nước, nhân viên đón tiếp. Cơ sở được phép bổ sung chi phí đi lại, chi phí nhân công do tăng thời gian của nhân viên y tế.
Khám chữa bệnh y học gia đình và từ xa
Dự thảo cũng quy định thanh toán BHYT cho mô hình y học gia đình và khám từ xa. Với y học gia đình, Sở Y tế các tỉnh, thành phố phân bổ số lượng thẻ BHYT đăng ký ban đầu cho người dân trên địa bàn xã, phường. Người đăng ký sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, khám sàng lọc bệnh, quản lý bệnh mạn tính, lập hồ sơ sức khỏe theo vòng đời và chuyển tuyến khi có chỉ định của bác sĩ.
Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến hết tháng 6/2026, cả nước có 3.672 cơ sở y tế tổ chức khám chữa bệnh BHYT, trong đó 2.354 cơ sở công lập và 1.318 cơ sở tư nhân, tăng 26 cơ sở so với năm 2025. Hệ thống được phân cấp với 94 cơ sở chuyên sâu, 1.498 cơ sở cấp cơ bản và 2.080 cơ sở ban đầu. Tổng số lượt khám chữa bệnh BHYT đạt khoảng 94,4 triệu lượt, tỷ lệ điều trị nội trú chiếm 10,3%. Tổng chi khám chữa bệnh BHYT 6 tháng đầu năm là 84.765,8 tỷ đồng, tăng 11,1% so với cùng kỳ.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chỉ đạo các địa phương tháo gỡ khó khăn, ký kết hợp đồng khám chữa bệnh BHYT chặt chẽ, nâng cao chất lượng giám định và thanh toán kịp thời, bảo vệ quyền lợi người tham gia. Dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến, dự kiến sẽ tạo bước đột phá trong chăm sóc sức khỏe tại nhà cho người dân.
