Ngày 6/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị đánh giá công nghệ y tế năm 2026, tập trung vào nâng cao chất lượng bằng chứng và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả bảo hiểm y tế. Tại đây, hàng chục loại thuốc ung thư giá cao đã được đề xuất bổ sung vào danh mục BHYT nhằm giảm gánh nặng cho người bệnh.
BHYT có thể chi trả thêm 30 thuốc ung thư
Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo sửa đổi danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm được BHYT chi trả, với đề xuất bổ sung 84 loại thuốc mới. Trong đó, nhóm thuốc điều trị ung thư chiếm tỷ trọng lớn nhất với 30 loại. Theo Vụ Bảo hiểm y tế, đây chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch, giúp mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị hiện đại cho bệnh nhân ung thư.
Đây được xem là đợt điều chỉnh lớn nhất sau hơn 8 năm, với hơn 20 nhóm thuốc được rà soát và bổ sung. Bên cạnh thuốc ung thư, danh mục còn mở rộng sang các bệnh mạn tính phổ biến như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, thần kinh, hô hấp và tiêu hóa.
Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho biết, các hội đồng chuyên môn đang họp và đánh giá từng nhóm thuốc. Nếu đúng kế hoạch, giai đoạn thẩm định chuyên môn sẽ hoàn tất trong tháng 5, trước khi chuyển sang hoàn thiện thủ tục pháp lý, dự kiến ban hành trong quý II/2026.
Chi phí điều trị ung thư là gánh nặng lớn
Theo Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, chi phí điều trị ung thư hiện là một trong những gánh nặng lớn nhất của hệ thống y tế. Thuốc chiếm hơn 30% tổng chi khám chữa bệnh hằng năm từ Quỹ BHYT. Năm 2023, quỹ chi 45.841 nghìn tỷ đồng (32,82%), năm 2024 là 50.784 nghìn tỷ đồng (31,22%). Riêng nhóm bệnh ung thư, năm 2023 BHYT chi trả hơn 7.500 tỷ đồng (15,8% tổng chi), tăng so với năm 2022 là hơn 6.600 tỷ đồng (14,5%).
Các thuốc đích và miễn dịch giá đắt đỏ hiện chưa được BHYT thanh toán nhiều, chủ yếu người bệnh tự chi trả, gây áp lực tài chính lớn. Một người điều trị bằng thuốc đích hoặc liệu pháp miễn dịch có thể tốn từ 120-150 triệu đồng mỗi tháng.
Đề xuất mở rộng nhóm bệnh được lên thẳng tuyến điều trị chuyên sâu
Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT, cho biết đơn vị đang đề nghị các bệnh viện, địa phương đánh giá tình hình thực hiện Thông tư 01, đặc biệt về danh mục 62 bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo được lên thẳng cấp chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến, vẫn được hưởng 100% mức BHYT. Thông tư sửa đổi dự kiến ban hành trong năm nay.
Theo đánh giá, sau hơn 1 năm thực hiện Thông tư 01, người dân được hưởng lợi nhiều, đặc biệt nhóm 10 bệnh ung thư giúp bệnh nhân tiếp cận sớm điều trị tại bệnh viện chuyên sâu. Một số bệnh hiếm, bệnh lý huyết học cũng được lên thẳng các bệnh viện đầu ngành.
Đại diện Bộ Y tế nhấn mạnh, đây là nguồn lực đáng kể khi nhiều thuốc mới, chi phí cao chưa kịp đưa vào danh mục BHYT. Việc tiếp cận các thuốc này giúp kéo dài thời gian sống, cải thiện chất lượng sống và giảm gánh nặng tài chính.
Theo IARC, mỗi năm Việt Nam có khoảng 165.000 ca mắc ung thư mới, nhưng chỉ 10% được tiếp cận liệu pháp tiên tiến. Chi phí điều trị có thể lên đến 120-150 triệu đồng/tháng, tương đương 500-600 triệu đến vài tỷ đồng mỗi năm. Tương tự, bệnh hiếm có chi phí cao gấp 5-10 lần bệnh thông thường. Quỹ BHYT dự kiến đồng chi trả 30-50% tiền thuốc, tạo cơ hội sống cho hàng nghìn người.
Nhiều bệnh nhân hưởng lợi từ 18 chương trình hỗ trợ thuốc
Tính đến hết năm 2025, cả nước có 18 chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí một phần, triển khai tại 63 bệnh viện trung ương và địa phương. Các chương trình tập trung vào ung thư, bệnh hiếm và bệnh mạn tính nặng. Hơn 6.000 bệnh nhân đã được thụ hưởng với tổng trị giá thuốc hỗ trợ hơn 1.600 tỷ đồng.
Các chương trình này giúp bệnh nhân tiếp cận thuốc mới khi chưa kịp đưa vào danh mục BHYT, đồng thời giúp bệnh viện thu thập dữ liệu điều trị thực tế để đánh giá hiệu quả và xem xét đưa thuốc vào danh mục chi trả.
