Bác sĩ Nhi khuyên phụ huynh chuẩn bị kỹ cho trẻ di chuyển dịp Tết Nguyên đán
Dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu di chuyển tăng cao đáng kể, nhiều gia đình lựa chọn đưa trẻ nhỏ về quê, đi du lịch hoặc thăm người thân bằng các phương tiện như máy bay, tàu hỏa, ô tô đường dài. Thạc sĩ, bác sĩ Thân Thị Thùy Linh, công tác tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, nhấn mạnh rằng phụ huynh cần chuẩn bị kỹ lưỡng để chuyến đi được an toàn và hạn chế tối đa các rủi ro có thể xảy ra cho trẻ.
Đánh giá sức khỏe của trẻ trước chuyến đi
Theo bác sĩ Linh, trẻ đang mắc các bệnh cấp tính như nhiễm trùng hô hấp, tiêu chảy cấp, nôn ói hoặc sốt chưa rõ nguyên nhân không nên di chuyển đường dài. Cha mẹ cần đưa trẻ tới các cơ sở y tế để được khám và điều trị ổn định các bệnh lý cấp tính trước khi lên đường.
Phụ huynh cũng cần theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường ở trẻ như sốt, ho, sổ mũi, khó thở, tiêu chảy, nôn ói hoặc mệt mỏi kéo dài. Đặc biệt, nếu trẻ vừa tiêm vaccine, mới phẫu thuật hoặc đang trong giai đoạn hồi phục bệnh, việc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi đi xa là vô cùng cần thiết.
Lựa chọn phương tiện di chuyển phù hợp
Mỗi phương tiện di chuyển đều có những ưu điểm riêng biệt. Máy bay giúp rút ngắn thời gian di chuyển và giảm mệt mỏi, tuy nhiên sự thay đổi áp suất khi cất cánh và hạ cánh có thể gây ù tai, khó chịu, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Để giảm bớt khó chịu khi đi máy bay, phụ huynh có thể cho trẻ bú mẹ, bú bình, uống nước hoặc ngậm ti giả trong thời điểm này. Với trẻ lớn hơn, việc nhai kẹo cao su (nếu phù hợp độ tuổi), ngáp hoặc uống từng ngụm nước nhỏ cũng giúp giảm cảm giác ù tai hiệu quả.
Tàu hỏa và ô tô cho phép chủ động dừng nghỉ nhưng thời gian di chuyển dài dễ gây mệt mỏi. Phụ huynh nên lựa chọn khung giờ phù hợp với nhịp sinh học của trẻ, ưu tiên thời điểm trẻ dễ ngủ để giảm thiểu quấy khóc.
Khi đi ô tô, trẻ cần được ngồi ghế an toàn phù hợp với độ tuổi và cân nặng. Vị trí ngồi ghế sau được đánh giá là an toàn hơn trong các tình huống va chạm, đồng thời phù hợp với quy định an toàn giao thông hiện hành. Trẻ không nên đứng hoặc chạy nhảy khi phương tiện đang di chuyển để tránh nguy hiểm.
Chuẩn bị thuốc và đồ dùng y tế
Phụ huynh nên mang theo một túi thuốc cơ bản gồm thuốc hạ sốt, dung dịch bù nước điện giải, thuốc chống say xe, nhiệt kế, và nước muối sinh lý để vệ sinh mũi họng cho trẻ. Đối với trẻ có bệnh mạn tính như hen suyễn, tim bẩm sinh, dị ứng, việc mang theo hồ sơ y tế, đơn thuốc và chuẩn bị phương án xử trí khi có tình huống phát sinh là rất quan trọng. Phụ huynh cũng cần lưu ý quy định chỉ được mang chất lỏng không quá 100 ml mỗi bình lên máy bay.
Ăn uống hợp lý
Không nên bắt trẻ nhịn ăn hoặc ăn quá no trước khi lên máy bay, tàu hoặc xe. Ăn quá no dễ gây buồn nôn, nôn ói, trong khi nhịn ăn khiến trẻ đói, mệt mỏi và quấy khóc. Cha mẹ nên cho bé ăn lượng vừa phải, thức ăn dễ tiêu trước chuyến đi khoảng 1-2 giờ. Trẻ bú mẹ nên duy trì cữ bú như bình thường. Với trẻ lớn hơn, cha mẹ nên chuẩn bị sẵn thức ăn phù hợp và hạn chế mua đồ ăn dọc đường không rõ nguồn gốc.
Phòng ngừa lây nhiễm nơi đông người
Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ mắc bệnh hơn người lớn. Do đó, việc đeo khẩu trang phù hợp, giữ ấm cổ, ngực, bàn chân khi thời tiết lạnh là cần thiết. Người lớn nên rửa tay cho trẻ thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Cha mẹ nên mang theo các dung dịch sát khuẩn tay nhanh bỏ túi để dễ dàng vệ sinh tay cho cả gia đình sau khi chạm vào các bề mặt nơi công cộng. Giữ khoảng cách phù hợp và hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với người đang ho, hắt hơi nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm. Phụ huynh cần lưu ý cho trẻ đeo khẩu trang và thường xuyên sát khuẩn tay để phòng ngừa lây bệnh truyền nhiễm khi di chuyển dịp Tết.
Cho trẻ vận động và nghỉ ngơi hợp lý
Trẻ phải ngồi hoặc nằm yên quá lâu dễ dẫn đến mệt mỏi và cáu gắt. Cha mẹ nên tranh thủ các điểm dừng để cho trẻ xuống xe, vận động nhẹ, đi lại, uống nước dưới sự giám sát của người lớn.
Khi đi máy bay, cha mẹ có thể cho trẻ đứng dậy, đi lại trong khoang (nếu an toàn) để giảm khó chịu và giúp lưu thông máu. Không để trẻ tự ý chạy nhảy trong khu vực đông người. Nên ghi thông tin liên lạc của cha mẹ vào thẻ đeo hoặc túi áo của trẻ lớn để phòng trường hợp con bị lạc. Với trẻ nhỏ, nên bế đúng cách, giữ chắc vùng đầu và cổ để hạn chế rung lắc và va chạm khi phương tiện phanh gấp.
Để giảm nguy cơ say xe, cha mẹ nên cho trẻ ngồi ở vị trí ít rung lắc và thông thoáng. Trẻ có thể dùng thuốc chống say theo chỉ định của bác sĩ về liều lượng và độ tuổi. Theo bác sĩ Linh, trường hợp bé quấy khóc khi đi tàu xe có thể do trẻ say xe hoặc sợ hãi khi bước vào không gian đông đúc. Cha mẹ nên trò chuyện, ôm ấp, chỉ cho con cảnh vật xung quanh để giúp trẻ bình tĩnh hơn.
Sau khi kết thúc chuyến đi, cha mẹ nên tiếp tục theo dõi sức khỏe của trẻ. Nếu bé có dấu hiệu sốt cao, ho nhiều, thở nhanh, tiêu chảy kéo dài, nôn ói liên tục hoặc quấy khóc bất thường, cần đưa trẻ đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
