Công nghệ xe tự lái đang phát triển nhanh chóng, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ các cấp độ khác nhau. Tổ chức SAE International đã phân loại khả năng tự lái của ô tô thành 5 cấp độ, từ cơ bản đến hoàn toàn tự động. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết từng cấp độ và liệu ô tô có thể tự đi mà không cần người điều khiển hay không.
Cấp độ 0: Không tự động hóa
Ở cấp độ này, xe hoàn toàn do người lái điều khiển. Mọi chức năng như lái, phanh, tăng tốc đều do con người thực hiện. Xe chỉ có các cảnh báo cơ bản nhưng không can thiệp vào việc lái.
Cấp độ 1: Hỗ trợ lái
Xe có một số hệ thống hỗ trợ như kiểm soát hành trình thích ứng (adaptive cruise control) hoặc hỗ trợ giữ làn đường (lane keeping assist). Tuy nhiên, người lái vẫn phải kiểm soát hoàn toàn và luôn sẵn sàng can thiệp.
Cấp độ 2: Tự động hóa một phần
Xe có thể kết hợp nhiều chức năng như lái, phanh và tăng tốc trong một số tình huống nhất định, chẳng hạn như trên đường cao tốc. Hệ thống Tesla Autopilot là một ví dụ điển hình. Tuy nhiên, người lái vẫn phải giám sát và can thiệp khi cần.
Cấp độ 3: Tự động hóa có điều kiện
Ở cấp độ này, xe có thể tự lái trong một số điều kiện nhất định, như trên đường cao tốc hoặc trong điều kiện thời tiết tốt. Người lái không cần liên tục giám sát nhưng phải sẵn sàng tiếp quản khi xe yêu cầu. Ví dụ: Audi A8 với Traffic Jam Pilot.
Cấp độ 4: Tự động hóa cao
Xe có thể tự lái hoàn toàn trong các khu vực được xác định trước, chẳng hạn như khu đô thị hoặc khu vực đã được lập bản đồ chi tiết. Người lái không cần can thiệp, nhưng xe có thể yêu cầu người lái tiếp quản ở những khu vực ngoài phạm vi. Waymo của Google là một ví dụ.
Cấp độ 5: Tự động hóa hoàn toàn
Đây là cấp độ cao nhất, xe có thể tự lái trong mọi điều kiện đường xá và thời tiết mà không cần bất kỳ sự can thiệp nào từ con người. Xe không có vô lăng, bàn đạp phanh hay ga. Người ngồi trong xe chỉ là hành khách. Hiện tại, chưa có xe thương mại nào đạt cấp độ này, nhưng nhiều công ty đang phát triển.
Kết luận
Như vậy, ô tô có thể tự đi mà không cần người điều khiển ở cấp độ 4 và 5. Tuy nhiên, cấp độ 4 vẫn giới hạn trong một số khu vực, trong khi cấp độ 5 là lý tưởng nhưng chưa có trên thị trường. Công nghệ xe tự lái đang tiến gần hơn đến tương lai, nhưng vẫn còn nhiều thách thức về pháp lý, kỹ thuật và an toàn.
