Bữa sáng sai cách khiến kỹ sư nghỉ hưu suýt phải chạy thận: Bài học từ 6 nguyên tắc vàng

Bữa sáng tưởng lành mạnh suýt đẩy kỹ sư nghỉ hưu vào cảnh chạy thận

Theo trang Stheadline, bác sĩ chuyên khoa thận Hung Wing-cheung (Đài Loan, Trung Quốc) gần đây đã chia sẻ một trường hợp đáng chú ý về một bệnh nhân nam 62 tuổi, nguyên là kỹ sư đã nghỉ hưu. Trong lần khám ban đầu, ông được chẩn đoán mắc suy thận mạn tính giai đoạn IV do bệnh thận tăng huyết áp, với chỉ số eGFR chỉ đạt 28. Bác sĩ gia đình thông báo rằng bệnh nhân cần chuẩn bị cho việc chạy thận nhân tạo, khiến nam kỹ sư rơi vào trạng thái trầm cảm và sợ hãi tột độ, cảm thấy như nửa sau cuộc đời đã kết thúc quá sớm.

Nguyên nhân bất ngờ từ bữa sáng hàng ngày

Sau khi xem xét kỹ lưỡng hồ sơ lối sống của bệnh nhân, bác sĩ Hung phát hiện ra rằng vấn đề chính bắt nguồn từ bữa sáng. Người đàn ông này không tuân theo hướng dẫn chế độ ăn uống từ bác sĩ chuyên khoa thận hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Bữa sáng hàng ngày của ông bao gồm hai lát bánh mì nguyên cám với một lớp bơ đậu phộng dày hoặc một chiếc bánh mì kẹp thịt chế biến sẵn, kèm theo một ly sữa dinh dưỡng được quảng cáo là "giàu protein". Đối với hầu hết mọi người, đây có vẻ là một bữa sáng tốt cho sức khỏe, nhưng với bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính, nó lại trở thành thảm họa: bánh mì nguyên cám và đậu phộng có hàm lượng phốt pho cao, trong khi sữa giàu protein làm tăng thêm gánh nặng chuyển hóa cho thận vốn đã suy yếu.

Phép màu đến từ việc điều chỉnh chế độ ăn

Sau khi các bác sĩ phân tích và điều chỉnh lại bữa sáng cho bệnh nhân, hướng dẫn ông tuân theo sáu nguyên tắc vàng của bữa sáng bảo vệ thận, một kết quả đáng kinh ngạc đã xảy ra chỉ sau ba tháng. Tốc độ lọc cầu thận của người đàn ông tăng lên 48 điểm, vượt qua ngưỡng phải chạy thận nhân tạo. Ông bắt đầu chăm sóc thận thường xuyên và dần trở lại cuộc sống bình thường. Bác sĩ Hung nhấn mạnh rằng bệnh nhân thận có thể trạng khác nhau, và để phục hồi chức năng thận, cần hạn chế lượng phốt pho, kali và protein trong khi vẫn đảm bảo đủ calo và chất dinh dưỡng. Chìa khóa nằm ở việc hiểu rõ cơ chế lọc của thận.

—

Sáu nguyên tắc vàng cho bữa sáng của bệnh nhân thận

Dưới đây là sáu nguyên tắc vàng được tóm tắt từ các tài liệu y khoa quốc tế và thực tiễn lâm sàng, giúp bệnh nhân thận cải thiện sức khỏe thông qua chế độ ăn uống:

1. Tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn: Một nghiên cứu quy mô lớn trên Tạp chí của Hiệp hội Thận học Hoa Kỳ (JASN) năm 2021 chỉ ra mối tương quan mạnh mẽ giữa việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn và sự tiến triển nhanh của bệnh thận mãn tính. Thực phẩm này chứa nhiều chất phụ gia phốt pho vô cơ, dễ hấp thụ và gây hại cho thận.
2. Định mức protein chính xác: Hướng dẫn KDOQI khuyến nghị bệnh nhân thận mãn tính không chạy thận nên áp dụng chế độ ăn rất ít protein, với lượng tiêu thụ hàng ngày từ 0,6 đến 0,8 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể. Bữa sáng nên bao gồm hai phần protein chất lượng cao, giúp giảm áp lực lọc cầu thận vào ban đêm.
3. Tiêu thụ ba khẩu phần chất xơ ít kali: Khái niệm "trục ruột - thận" được đề cập trong Nature Reviews Nephrology cho thấy chất xơ giúp liên kết chất thải chuyển hóa. Bệnh nhân thận nên ăn ít nhất ba phần chất xơ vào bữa sáng, ưu tiên rau quả như mướp, bí đao, và luộc rau để loại bỏ kali.
4. Bổ sung chất béo Omega-3 và Omega-9 chất lượng cao: Axit béo Omega-3 từ dầu cá có tác dụng chống viêm và giảm cholesterol, trong khi Omega-9 từ dầu ô liu nguyên chất cung cấp calo và chống viêm. Nên tránh chất béo chuyển hóa và bổ sung 20ml dầu tốt cho sức khỏe vào bữa sáng.
5. Thay thế phô mai giàu phốt pho bằng probiotics: Phô mai không lý tưởng cho bệnh nhân thận do giàu phốt pho và protein. Thay vào đó, bổ sung probiotics bảo vệ thận có thể giúp đào thải độc tố urê huyết qua ruột, giảm gánh nặng cho thận.
6. Tiêu thụ tinh bột có hàm lượng nitơ thấp: Các loại tinh bột như miến, trân châu sago hầu như không chứa protein, phốt pho hoặc kali, nhưng cung cấp calo carbohydrate ổn định, giúp thực hiện chế độ ăn ít protein mà không suy dinh dưỡng.

Các triệu chứng ban đầu và nhóm nguy cơ cao của bệnh thận

Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hồng Kông (Trung Quốc), thận có chức năng bài tiết chất thải, điều hòa nước và huyết áp. Khi chức năng thận suy giảm, các triệu chứng ban đầu có thể không rõ ràng, nhưng bao gồm: nước tiểu có máu hoặc màu trà, nước tiểu có bọt, đi tiểu đau, sưng mắt cá chân, và huyết áp cao. Bốn nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị suy thận bao gồm: bệnh nhân tiểu đường, viêm cầu thận, tăng huyết áp, và người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận. Việc phát hiện sớm và điều chỉnh chế độ ăn uống có thể giúp ngăn ngừa tiến triển đến giai đoạn chạy thận.