Bộ Y tế đề xuất tăng mức trợ cấp xã hội lên 600.000 đồng/tháng từ tháng 7/2026
Trong bối cảnh mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội hiện nay còn thấp, chưa đảm bảo mức sống tối thiểu, Bộ Y tế đã đưa ra đề xuất quan trọng nhằm cải thiện an sinh cho các nhóm đối tượng yếu thế. Theo đó, mức chuẩn trợ giúp xã hội dự kiến sẽ tăng từ 500.000 đồng lên 600.000 đồng mỗi tháng, tương đương mức tăng 20%, với thời gian thực hiện từ ngày 1 tháng 7 năm 2026.
Tình trạng mức trợ cấp thấp và tác động đến đời sống
Hiện tại, mức chuẩn trợ giúp xã hội được quy định trong các Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, Nghị định số 176/2025/NĐ-CP và Nghị định số 76/2024/NĐ-CP vẫn ở mức rất thấp. Cụ thể, mức 500.000 đồng/tháng chỉ tương đương với 22,7% chuẩn nghèo nông thôn và 17,8% chuẩn nghèo đô thị theo quy định mới từ Nghị định số 351/2025/NĐ-CP, với chuẩn nghèo nông thôn là 2.200.000 đồng/tháng và đô thị là 2.800.000 đồng/tháng.
Bên cạnh đó, chỉ số giá tiêu dùng CPI trong giai đoạn 2024-2026 dự kiến tăng bình quân trên 3,5% mỗi năm, đặc biệt là nhóm hàng lương thực tăng nhanh. Việc duy trì mức trợ cấp không thay đổi đang khiến đời sống của các đối tượng thụ hưởng ngày càng khó khăn, không đáp ứng được nhu cầu chi tiêu cơ bản.
Cơ sở pháp lý và chính trị cho đề xuất tăng trợ cấp
Đề xuất này được đưa ra dựa trên chỉ đạo của Bộ Chính trị về việc điều chỉnh trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội theo mức tăng lương cơ sở từ ngày 1/7/2026. Bộ Y tế nhấn mạnh đây là cơ sở chính trị và pháp lý quan trọng để thực hiện việc nâng mức chuẩn. Đồng thời, từ ngày 1/7/2026, Chính phủ dự kiến tạm thời điều chỉnh mức lương cơ sở tăng khoảng 8%, kèm theo việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp người có công và nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội.
Bộ Y tế đã tiến hành đánh giá tình hình thực hiện chính sách trợ giúp xã hội, căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách Nhà nước. Đề xuất cũng dựa trên ý kiến từ các Bộ, ngành, địa phương và kiến nghị của đại biểu Quốc hội, cử tri, nhằm đảm bảo sự công bằng giữa các nhóm đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Lý do cho mức tăng cao hơn định hướng chung
Bộ Y tế lý giải rằng việc đề xuất mức tăng 20% cao hơn so với định hướng chung (8%) nhằm đảm bảo sự tương quan với chính sách cải cách tiền lương và mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng. Hiện tại, mức trợ cấp 500.000 đồng/tháng là thấp nhất trong hệ thống an sinh xã hội. Nếu chỉ tăng 8% lên 540.000 đồng/tháng, mức này vẫn chưa đạt 25% chuẩn nghèo nông thôn và dưới 20% chuẩn nghèo đô thị, khiến chính sách khó phát huy vai trò là "lưới đỡ" cuối cùng.
Trong khi đó, mức chuẩn 600.000 đồng/tháng sẽ giúp tỷ lệ đáp ứng chuẩn nghèo tăng lên đáng kể, đạt 27,3% chuẩn nghèo nông thôn và 21,4% chuẩn nghèo đô thị. Phương án này cụ thể hóa tinh thần Hiến pháp về quyền được bảo đảm an sinh xã hội, giúp đối tượng đủ khả năng chi trả các nhu cầu thiết yếu và thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm chính sách an sinh.
Quy định bổ sung và quá trình lấy ý kiến
Dự thảo Nghị định cũng quy định rằng Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thể trình Hội đồng nhân dân cùng cấp để quyết định mức chuẩn trợ giúp xã hội cao hơn so với quy định chung, đồng thời xác định các đối tượng khó khăn khác chưa được quy định để hưởng chính sách trợ cấp. Hiện tại, Bộ Y tế đang tiến hành lấy ý kiến đối với dự thảo này thông qua Cổng Thông tin điện tử của Bộ, nhằm đảm bảo tính minh bạch và sự tham gia rộng rãi của cộng đồng.
Đề xuất này không chỉ nhằm khắc phục tình trạng mức trợ cấp quá thấp mà còn hướng tới mục tiêu "không ai bị bỏ lại phía sau", đảm bảo an sinh xã hội bền vững trong bối cảnh kinh tế - xã hội đang phát triển và biến động.
