Ngày 6-5, bên lề hội nghị Đánh giá công nghệ y tế Việt Nam năm 2026, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết dự thảo sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế (BHYT) dự kiến bổ sung 84 loại thuốc, trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm tỷ lệ cao nhất.
Đẩy nhanh thẩm định danh mục thuốc BHYT
Hội nghị Đánh giá công nghệ y tế Việt Nam năm 2026 đã thảo luận nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ BHYT và mở rộng danh mục chi trả. Theo bà Trang, các thuốc được bổ sung chủ yếu là thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và liệu pháp miễn dịch. Quá trình thẩm định danh mục bổ sung đang được đẩy nhanh, dự kiến hoàn tất trong quý 2 năm 2026.
Đây được xem là đợt cập nhật lớn nhất sau hơn 8 năm, với hơn 20 nhóm thuốc được bổ sung, bao gồm ung thư, tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, thần kinh, hô hấp, tiêu hóa... Điều này góp phần mở rộng quyền lợi cho người bệnh. Bộ Y tế ưu tiên các thuốc có chi phí cao, đặc biệt là thuốc điều trị ung thư. Bà Trang nhấn mạnh: "Nếu đúng tiến độ, thẩm định chuyên môn sẽ hoàn tất trong tháng 6, sau đó chuyển sang bước pháp lý để ban hành trong năm 2026".
Giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh
Đối với các thuốc chi phí cao, đặc biệt là thuốc ung thư, Bộ Y tế đang kêu gọi doanh nghiệp hỗ trợ một phần chi phí và nghiên cứu giải pháp giảm mức đồng chi trả cho người bệnh. Cùng với việc cập nhật danh mục thuốc, Bộ Y tế cũng đang đánh giá việc triển khai Thông tư 01 về danh mục 62 bệnh hiểm nghèo được đến thẳng cơ sở y tế chuyên sâu.
Theo bà Trang, cơ quan quản lý đang lấy ý kiến từ các bệnh viện và địa phương để điều chỉnh phù hợp thực tế. Một số bệnh nếu tuyến dưới đã điều trị hiệu quả có thể được đưa ra khỏi danh sách, ngược lại, sẽ tiếp tục bổ sung thêm nhóm bệnh khác để người dân tiếp cận tuyến trên nhanh hơn, đồng thời giảm thủ tục hành chính.
Chi phí thuốc BHYT ngày càng tăng
Trong nhiều năm qua, thuốc luôn chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi khám, chữa bệnh BHYT. Năm 2022, chi quỹ BHYT cho thuốc đạt 40.010 tỷ đồng, tương đương 33,41% tổng chi. Năm 2023, con số này tăng lên 45.841 tỷ đồng (32,82%) và đến năm 2024 đạt 50.784 tỷ đồng, dù tỷ trọng giảm còn 31,22%.
Hiện việc thanh toán chi phí thuốc BHYT được thực hiện theo danh mục tại Thông tư 20/2022/TT-BYT (ban hành ngày 31-12-2022). Danh mục gồm 1.037 hoạt chất thuốc hóa dược và sinh phẩm, chia thành 27 nhóm, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu phục vụ chẩn đoán, điều trị.
Áp dụng đánh giá công nghệ y tế để tối ưu chi tiêu
Theo các chuyên gia, việc bổ sung nhiều loại thuốc mới, thuốc có chi phí lớn vào danh mục BHYT không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giúp giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh. Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết chi phí y tế, đặc biệt với thuốc và công nghệ mới, đang gia tăng nhanh. Việc áp dụng Đánh giá công nghệ y tế (HTA) giúp cung cấp bằng chứng về chi phí - hiệu quả, dự báo tác động ngân sách, từ đó hỗ trợ cơ quan quản lý lựa chọn thuốc, vật tư và công nghệ thực sự có giá trị để đưa vào danh mục chi trả BHYT.
Theo đại diện Bộ Y tế, Việt Nam đã bắt đầu triển khai HTA nhưng chưa đồng bộ. Nếu được áp dụng bài bản, công cụ này sẽ hỗ trợ cập nhật danh mục, đàm phán giá thuốc, thiết bị y tế và tối ưu chi tiêu quỹ BHYT, qua đó giảm chi phí tiền túi và bảo đảm tốt hơn quyền lợi người bệnh.
