Bộ trưởng Y tế đánh giá cao mô hình quản lý an toàn thực phẩm tại TP.HCM
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã bày tỏ sự ghi nhận và đánh giá cao những kết quả mà Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh đạt được trong thời gian vừa qua. Bà nhấn mạnh rằng lĩnh vực này là "rất khó, rất nóng", với phạm vi quản lý rộng lớn và tác động trực tiếp đến sức khỏe cũng như quyền lợi của người dân.
Vai trò tiên phong và thách thức trong quản lý
Bộ trưởng Lan đặc biệt ghi nhận vai trò "phá đá, mở đường" của Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM trong việc triển khai mô hình quản lý mới. Bà biểu dương tinh thần tiên phong của thành phố khi mạnh dạn áp dụng mô hình này, dù phải đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ: quản lý khoảng 30.000 cơ sở sản xuất và kinh doanh thực phẩm, nhưng chỉ có hơn 400 nhân sự.
Theo bà, từ mô hình Ban Quản lý An toàn thực phẩm ban đầu đến khi trở thành Sở An toàn thực phẩm, TP.HCM đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn quý báu. Những kinh nghiệm này bao gồm việc tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ và triển khai công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm một cách hiệu quả.
Đóng góp vào đề án quốc gia và phương châm hành động
Những bài học từ TP.HCM được coi là nguồn thực tiễn có giá trị, hỗ trợ đắc lực cho Bộ Y tế trong quá trình xây dựng đề án quản lý an toàn thực phẩm quốc gia. Đề án này dự kiến sẽ được trình lên Chính phủ vào tháng 5 năm 2026. Bộ trưởng Lan cho biết, trong quá trình xây dựng, Bộ Y tế sẽ nghiên cứu và cân nhắc các mô hình quản lý phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó lực lượng ở cấp xã, phường đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện và ngăn chặn thực phẩm bẩn.
Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, trong báo cáo với đoàn công tác, đã nhấn mạnh phương châm "xây thực phẩm sạch, chống thực phẩm bẩn" mà sở luôn kiên trì theo đuổi. Bà cho biết, TP.HCM hiện có hơn 30.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, phục vụ nhu cầu của hơn 15 triệu người dân. Mô hình Sở An toàn thực phẩm là mô hình quản lý một đầu mối đầu tiên và duy nhất trong cả nước, được thành lập dựa trên Nghị quyết 98/2023/QH15 của Quốc hội.
Thành tựu và khó khăn còn tồn tại
Mô hình này đã góp phần chuẩn hóa và thống nhất quy trình cấp phép, thẩm định hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, nó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng thống nhất, chuyên nghiệp và bền vững, đáp ứng yêu cầu của một đô thị lớn. Đội quản lý an toàn thực phẩm tại địa bàn và chợ đầu mối, phối hợp với chính quyền địa phương, đã giúp cải thiện rõ rệt hiệu quả quản lý các cơ sở.
Tuy nhiên, bà Phong Lan cũng chỉ ra những khó khăn mà công tác quản lý an toàn thực phẩm tại TP.HCM đang phải đối mặt. Những thách thức này bao gồm khung pháp lý chưa đồng bộ, nguồn nhân lực thiếu hụt và cơ sở vật chất chưa đầy đủ. Hiện nay, sở đang thiếu nhân sự, trong khi lực lượng công chức ở cấp cơ sở còn mỏng, thiếu kỹ năng và kinh nghiệm. Ngoài ra, hoạt động kiểm tra đột xuất để phát hiện vi phạm vẫn còn vướng mắc về cơ chế, chưa phát huy hết hiệu quả.
Kiến nghị và tầm nhìn cho tương lai
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, đánh giá rằng mô hình Sở An toàn thực phẩm là rất cần thiết đối với một đô thị lớn như TP.HCM, góp phần thực hiện tốt hơn mục tiêu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân. Từ thực tiễn hoạt động, TP.HCM kiến nghị hoàn thiện mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất, xuyên suốt và hiệu quả hơn.
Thành phố đề xuất thành lập cơ quan quản lý an toàn thực phẩm ở cấp Trung ương và tổ chức Sở An toàn thực phẩm tại địa phương. Đồng thời, quản lý theo chuỗi giá trị sản phẩm để tránh chồng chéo nhưng vẫn kiểm soát toàn bộ quá trình từ đầu vào đến tiêu dùng. Bên cạnh đó, TP.HCM kiến nghị Bộ Y tế quy định cụ thể về nhóm, hàm lượng và giới hạn của phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc để phát hiện, truy xuất và xử lý các hành vi lạm dụng hoặc sử dụng sai mục đích các chất có nguy cơ gây hại.
