Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) Hoàng Minh Sơn đã có bài phát biểu kết luận tại Hội nghị Giám đốc Sở GD-ĐT năm 2026, nhấn mạnh quyết tâm xây dựng một nền giáo dục thực chất, công bằng và trung thực. Hội nghị diễn ra trong hai phiên làm việc khẩn trương, đánh giá toàn diện kết quả năm học 2025-2026 và thống nhất các nhiệm vụ trọng tâm cho năm học 2026-2027.
Kết quả năm học 2025-2026: Nhiều chuyển biến tích cực
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, năm học 2025-2026 diễn ra trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển GD-ĐT, tạo nền tảng chính trị quan trọng để chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị phát triển, lấy chất lượng và người học làm trung tâm. Toàn ngành đã nỗ lực vượt khó, đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Công tác tham mưu thể chế, chính sách được đẩy mạnh, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho đổi mới giáo dục. Chất lượng giáo dục tiếp tục chuyển biến tích cực, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai bảo đảm tiến độ. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý được củng cố cả về số lượng và chất lượng. Chuyển đổi số và đổi mới quản trị giáo dục được triển khai mạnh mẽ, cơ sở dữ liệu ngành tiếp tục hoàn thiện.
Những tồn tại, hạn chế cần khắc phục
Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ trưởng thẳng thắn chỉ ra nhiều hạn chế. Chất lượng giáo dục giữa các địa phương và vùng miền còn chênh lệch; cơ hội tiếp cận giáo dục có chất lượng cho học sinh vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số còn nhiều thách thức. Tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, quá tải học sinh ở đô thị và khu công nghiệp chưa được giải quyết căn cơ.
Đổi mới quản trị và chuyển đổi số chưa đồng đều, ứng dụng dữ liệu trong quản lý còn hình thức. Chất lượng giáo dục toàn diện, nhất là giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, STEM, ngoại ngữ và năng lực số, chưa đáp ứng yêu cầu. Đặc biệt, các hiện tượng tiêu cực như bạo lực học đường, vi phạm đạo đức nhà giáo, gian lận thi cử, lạm thu, dạy thêm học thêm không đúng quy định vẫn còn xảy ra, ảnh hưởng đến niềm tin xã hội.
Bộ trưởng nhấn mạnh: “Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở tư duy, nhận thức và việc tổ chức triển khai thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước. Ở một số nơi, công tác lãnh đạo, chỉ đạo chưa thật quyết liệt; năng lực tổ chức thực hiện còn hạn chế”.
Năm học 2026-2027: 5 thước đo cụ thể
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đưa ra 5 thước đo cụ thể cho năm học 2026-2027. Thứ nhất, trả lại chất lượng giáo dục thực chất cho học sinh, xây dựng hệ thống “học thật, thi thật, nhân tài thật, giá trị thật”. Cần chấm dứt triệt để tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích. Học sinh ra trường phải có phẩm chất, năng lực thực chất, trở thành công dân toàn cầu, làm chủ công nghệ mới.
Thứ hai, giải phóng thực chất sức lao động của người thầy. Bộ trưởng yêu cầu giảm sổ sách, thủ tục hành chính, cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức. Mục tiêu là để thầy cô có thêm thời gian nghiên cứu, xây dựng bài giảng, chăm sóc học sinh yếu kém.
Thứ ba, tối ưu hóa nguồn lực và kiên quyết chống lãng phí. Bộ trưởng chỉ ra tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ và yêu cầu sắp xếp cơ sở giáo dục theo quan điểm “giảm để tăng”: giảm đầu mối cơ sở để tăng đội ngũ giảng dạy. Cơ sở vật chất, phòng học, phòng thí nghiệm phải được sử dụng hiệu quả; nếu bỏ trống, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm.
Thứ tư, tập trung nâng cao các chỉ số phát triển giáo dục. Bộ GD-ĐT đang xây dựng bộ chỉ số đánh giá mức độ tiếp cận giáo dục có chất lượng, công bằng và chất lượng thực chất tại các địa phương. Các chỉ số này dựa trên dữ liệu thường xuyên được cập nhật.
Thứ năm, củng cố niềm tin thực chất của nhân dân đối với ngành Giáo dục. Bộ trưởng nhấn mạnh cần minh bạch các khoản thu, xử lý nghiêm tiêu cực, gian lận, để mỗi phụ huynh an tâm khi gửi con đến trường.
Đổi mới tư duy và xử lý nghiêm tiêu cực
Bộ trưởng kêu gọi chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, từ điều hành theo kinh nghiệm sang điều hành dựa trên dữ liệu. Ông nhấn mạnh tinh thần “đột phá” là vượt ra ngoài khuôn khổ ngành, nhìn nhận giáo dục là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân.
Về vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang và Quảng Trị, Bộ trưởng bày tỏ sự buồn và yêu cầu xử lý thật nghiêm bằng pháp luật để lấy lại sự công bằng, trung thực và độ tin cậy của kỳ thi. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta cần xem xét từng công việc giảng dạy hằng ngày, những gì chưa làm đúng thực chất, còn xuề xòa, chưa nghiêm túc”.
Kết thúc bài phát biểu, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn kêu gọi toàn ngành hành động với tinh thần “Làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm đến cùng, làm hiệu quả” vì sự tiến bộ của học sinh, vì sự tôn vinh của người thầy và vì tương lai đất nước.
