Bé trai 34 tháng tuổi suy gan cấp do ngộ độc paracetamol quá liều
Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai đã cấp cứu thành công một trường hợp bé trai bị ngộ độc thuốc hạ sốt paracetamol nghiêm trọng do sử dụng quá liều. Sự việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc tự ý dùng thuốc cho trẻ nhỏ.
Diễn biến nguy kịch của bệnh nhi
Theo thông tin từ báo Đồng Nai, vào ngày 22/3, bé T.T.N. (34 tháng tuổi, trú tại phường Trảng Dài, tỉnh Đồng Nai) đã được đưa vào viện trong tình trạng suy gan, lơ mơ, ngủ gà do hôn mê gan. Trước đó, bé N. đã sốt đến ngày thứ 5, kèm theo các triệu chứng ho và sổ mũi. Gia đình đã đưa bé đi khám tại một phòng khám tư và được kê đơn thuốc uống.
Đáng chú ý, trước 2 ngày nhập viện, khi thấy bé N. vẫn còn sốt, gia đình đã tự ý tăng liều dùng và số lần sử dụng thuốc paracetamol. Chỉ đến khi con ngủ nhiều bất thường, sốt cao không hạ, người nhà mới vội vàng đưa bé vào bệnh viện cấp cứu.
Chẩn đoán và điều trị khẩn cấp
Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thị Kiều Trang, Phụ trách Khoa Hồi sức - tích cực - chống độc, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai cho biết: Bé N. được chuyển vào khoa điều trị vì nhiễm trùng huyết, tổn thương gan mức độ nặng, suy gan cấp, hôn mê gan do ngộ độc paracetamol.
Bác sĩ Trang chia sẻ: "Chúng tôi đo được tổng liều tích lũy của loại thuốc này là 325 mg/kg, trong khi 150mg/kg đã là quá liều. Trước tình trạng nguy kịch của bé, chúng tôi phải thay huyết tương, lọc máu và sử dụng kháng sinh để cứu sống bé N."
Ngộ độc paracetamol: Mối nguy hiểm tiềm ẩn
Ngộ độc paracetamol đang có xu hướng gia tăng ở nước ta. Đây là một loại ngộ độc dễ gặp nhưng lại dễ bị bỏ sót, chẩn đoán chậm trễ, đặc biệt khi bệnh nhân lạm dụng paracetamol để tự điều trị với mức độ quá liều lặp lại nhiều lần. Biểu hiện chính của ngộ độc là viêm gan do hoại tử tế bào gan, có thể dẫn tới suy gan, suy thận cấp, suy hô hấp, suy tuần hoàn. Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng, thậm chí dẫn đến tử vong.
Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán sớm, điều trị đầy đủ và kịp thời bằng thuốc giải độc đơn giản N-acetylcystein (NAC), bệnh nhân hoàn toàn có thể được cứu sống một cách dễ dàng.
Diễn biến và các giai đoạn ngộ độc
Ngộ độc paracetamol có biểu hiện ban đầu rất nghèo nàn, rất dễ bị bỏ qua, do đó đòi hỏi sự cảnh giác và chẩn đoán sàng lọc kịp thời. Sau 1-3 ngày, các biểu hiện ngộ độc mới có thể biểu hiện rõ với bệnh cảnh chủ yếu là viêm gan, suy gan. Các biểu hiện ngộ độc có thể chia thành 4 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Thường xuất hiện trong vòng 24 giờ đầu. Trẻ mệt mỏi, buồn nôn, nôn, khó chịu, vã mồ hôi, đau bụng, chán ăn và thường rối loạn ý thức.
- Giai đoạn 2: Từ 24-48 giờ sau uống thuốc. Ngoài triệu chứng của giai đoạn 1, các triệu chứng về gan nặng lên, trẻ đau hạ sườn phải, tăng cảm giác đau, gan to, vàng da, có thể tiểu ít, tăng Bilirubin, men gan và giảm đông máu.
- Giai đoạn 3: Thường từ 72-96 giờ: Đây là giai đoạn toàn phát với các biểu hiện dữ dội nhất của ngộ độc: Trẻ mệt, buồn nôn và nôn, khó chịu. Suy gan với vàng da, gan to, giảm Glucose máu, rối loạn đông máu, bệnh não do gan. Suy thận và bệnh cơ tim với biểu hiện suy tim và rối loạn nhịp tim.
- Giai đoạn 4: Từ 7-8 ngày sau uống. Trẻ có thể bình phục hoặc tiến triển tử vong do suy gan toàn bộ, tăng amoniac máu, xuất huyết, hạ đường máu và suy thận. Ngộ độc Paracetamol còn có thể biểu hiện triệu chứng ức chế thần kinh trung ương, sốc, hạ nhiệt độ và toan chuyển hóa.
Khuyến cáo quan trọng từ chuyên gia
Paracetamol sử dụng để hạ sốt với liều điều trị thường có tính an toàn cao. Nhưng nếu dùng quá liều có thể dẫn tới hoại tử gan cấp và gây tử vong. Khi thấy trẻ bị sốt, đó là một phản ứng miễn dịch của cơ thể với các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus. Trong trường hợp trẻ sốt dưới 38,5 độ C, cha mẹ nên cho trẻ mặc quần áo mỏng, rộng, ở nơi thoáng mát, uống nước nhiều, chườm khăn nước ấm trán, nách bẹn và lau người.
Chỉ nên dùng thuốc hạ sốt khi trẻ sốt từ 38,5 độ C trở lên hoặc từ 38,0 độ C ở trẻ có tiền sử co giật do sốt để tránh những biến chứng nguy hiểm như co giật, mê sảng.
Bác sĩ Trang khuyến cáo, các bậc phụ huynh cần sử dụng thuốc hạ sốt đúng liều lượng và số lần sử dụng mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ. Mặc dù là loại thuốc hạ sốt thông thường, paracetamol vẫn gây ra tình trạng suy gan cấp khi sử dụng quá liều. Thuốc paracetamol sử dụng cho trẻ theo cân nặng, chỉ từ 10-15mg/kg/lần, 4-6 giờ/lần khi cần, tối đa không quá 60mg/kg/ngày. Nếu trẻ còn sốt, phụ huynh cần lau mát, hạ nhiệt, tuyệt đối không tự ý tăng liều để tránh những trường hợp đáng tiếc có thể xảy ra.
