Một bé trai 2 tuổi mắc bệnh tay chân miệng đã phải nhập viện trong tình trạng sốt cao trên 39 độ C, kèm theo các nốt phỏng nước ở lòng bàn tay và bàn chân. Sau vài ngày, trẻ xuất hiện triệu chứng giật mình liên tục, ngủ gà và ăn uống kém. Các bác sĩ tại Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí đã nhanh chóng chỉ định chọc dịch não tủy để xét nghiệm, kết quả cho thấy trẻ bị viêm não – một biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm của bệnh tay chân miệng.
Biến chứng thần kinh nguy hiểm
Ngay sau khi phát hiện, bệnh nhi được chuyển vào Đơn vị Hồi sức Nhi khoa để theo dõi sát và điều trị tích cực. Các bác sĩ tập trung kiểm soát tình trạng viêm, ổn định các chỉ số sinh tồn và ngăn ngừa biến chứng nặng hơn. Sau hơn một tuần điều trị, sức khỏe của trẻ dần ổn định và được xuất viện.
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa, tiếp xúc với dịch tiết mũi họng, nước bọt hoặc các bề mặt nhiễm virus. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tại Việt Nam, tay chân miệng lưu hành quanh năm ở hầu hết các tỉnh thành, với hai đợt gia tăng ca bệnh vào khoảng tháng 3-5 và tháng 9-12 hàng năm. Mỗi năm, cả nước ghi nhận khoảng 50.000-100.000 trường hợp mắc, trong đó có một số ca tử vong. Khu vực phía Nam chiếm hơn 60% tổng số ca bệnh trên toàn quốc.
Dấu hiệu nhận biết và cảnh báo
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết, phần lớn trẻ mắc tay chân miệng chỉ có triệu chứng nhẹ và tự hồi phục sau 7-10 ngày. Bệnh thường khởi phát với sốt, đau họng, mệt mỏi, sau đó xuất hiện các vết loét đau trong miệng và các nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc mông.
Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, bệnh có thể diễn tiến nhanh và gây biến chứng thần kinh nguy hiểm như viêm màng não, viêm não hoặc tổn thương thân não. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm trẻ giật mình nhiều, ngủ gà, run tay chân, quấy khóc liên tục, nôn ói hoặc co giật. Khi có những triệu chứng này, cần đưa trẻ đến bệnh viện sớm để được theo dõi và điều trị kịp thời.
Phòng ngừa lây nhiễm
Bệnh tay chân miệng có thể lây lan rất nhanh trong cộng đồng, đặc biệt tại nhà trẻ và trường mẫu giáo. Để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế lây nhiễm, phụ huynh nên lưu ý các biện pháp sau:
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây, đặc biệt sau khi thay tã, đi vệ sinh hoặc sau khi ho, hắt hơi, xì mũi.
- Hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách và giữ sạch các nốt phỏng nước trên da.
- Hạn chế chạm tay chưa rửa sạch lên mắt, mũi và miệng.
- Thường xuyên lau chùi, khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc nhiều và đồ dùng dùng chung như đồ chơi, tay nắm cửa.
- Tránh tiếp xúc gần với người mắc bệnh, bao gồm ôm, hôn hoặc dùng chung vật dụng cá nhân.
Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời các biến chứng thần kinh là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ tử vong và di chứng nặng nề cho trẻ. Phụ huynh cần theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường khi trẻ mắc tay chân miệng, đặc biệt là các triệu chứng thần kinh.
