Một bé trai 4 ngày tuổi tại Hà Tĩnh sinh ra khỏe mạnh nhưng chỉ sau 8 giờ đã xuất hiện vàng da tăng dần. Tại bệnh viện địa phương, trẻ được chẩn đoán thiếu máu nặng với huyết sắc tố 86 g/l. Dù đã thực hiện nhiều xét nghiệm, nguyên nhân vẫn chưa được xác định và tình trạng không cải thiện.
Chuyển viện trong tình trạng nguy kịch
Ngày 12/4, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng vàng da nặng, nhiễm khuẩn sơ sinh và suy hô hấp. Tại Trung tâm Sơ sinh, các xét nghiệm cho thấy huyết sắc tố giảm còn 71 g/l, vàng da nặng, buộc phải chỉ định thay máu khẩn cấp.
Do mẹ vừa trải qua ca sinh mổ nên chưa thể hiến máu. Các bác sĩ khẩn trương xét nghiệm đối chiếu máu của trẻ với các đơn vị máu nhóm O hiện có nhưng không tìm được mẫu phù hợp. Sau hội chẩn, mẫu máu được gửi đến Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương để xét nghiệm chuyên sâu. Kết quả xác định trẻ mang kháng thể anti-Jk3, thuộc nhóm máu cực hiếm Jk(a-b-3), và ngân hàng máu không có đơn vị tương thích.
Huy động người thân và quyết định dùng máu mẹ
Các bác sĩ đã huy động người thân của bệnh nhi tham gia xét nghiệm. Một người thân có nhóm máu tương thích nhưng không đủ điều kiện hiến máu do mắc viêm gan B. Trong bối cảnh trẻ thiếu máu trầm trọng, các bác sĩ buộc phải cân nhắc sử dụng máu của người mẹ, dù sản phụ vừa mổ sinh và đây không phải phương án ưu tiên trong truyền máu sơ sinh.
Sau hội chẩn liên chuyên khoa, quyết định được đưa ra khi xác định đây là nguồn duy nhất có thể đáp ứng trong tình huống cấp cứu. Quá trình lấy máu được theo dõi chặt chẽ, đảm bảo an toàn tối đa cho người mẹ. Máu được xử lý, tách hồng cầu và sàng lọc nghiêm ngặt để hạn chế nguy cơ phản ứng miễn dịch.
Hồi phục sau truyền máu
Sau khoảng hai ngày điều trị truyền máu và thay máu, tình trạng trẻ cải thiện rõ rệt, không cần hỗ trợ hô hấp hay chiếu đèn. Sau gần hai tuần, bé đã được xuất viện. Người mẹ xúc động gửi lời cảm ơn đến đội ngũ y bác sĩ vì sự tận tâm và nỗ lực cứu chữa.
Nhóm máu cực hiếm Jk(a-b-3)
Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Thảo Nguyên - Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết: Ngoài hệ ABO, có 43 hệ nhóm máu khác. Nhóm Jk(a-b-3) thuộc hệ Kidd, do đột biến gene SLC14A1 trên nhiễm sắc thể 18, khiến hồng cầu thiếu kháng nguyên Jka, Jkb và Jk3. "Sự thiếu vắng này khiến việc tìm máu tương thích rất khó khăn, đặc biệt khi bệnh nhân có kháng thể anti-Jk3, chỉ có thể truyền cùng loại. Đây là nhóm máu cực hiếm", bác sĩ Thảo Nguyên chia sẻ.
Việc xử trí thành công ca bệnh là dấu mốc chuyên môn của Bệnh viện Nhi Trung ương, cho thấy hiệu quả phối hợp liên viện trong tình huống hiếm gặp. Năm 2025, Trung tâm Sơ sinh ghi nhận 359 trẻ nhập viện vì vàng da (10% bệnh nhi nội trú), trong đó bất đồng nhóm máu chiếm 28,7% (ABO 25,3%, Rh 3,3%) và 2,5% tiến triển thành vàng da nhân. Ca bệnh này nằm ngoài nguyên nhân thường gặp, góp phần bổ sung dữ liệu về nhóm máu hiếm tại Việt Nam, mở ra hướng tiếp cận chủ động trong sàng lọc và lưu trữ nguồn máu đặc biệt.
