Bé gái 8 tuổi Hà Nội chiến thắng ung thư sụn, bảo tồn nguyên vẹn đôi chân sau ca phẫu thuật phức tạp
Một bé gái 8 tuổi tại Hà Nội đã trải qua hành trình gian nan khi khối u sụn ác tính tái phát ở chân trái, nhưng nhờ sự can thiệp kịp thời và tay nghề cao của các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, em đã giữ được đôi chân nguyên vẹn và hồi phục tích cực sau ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ.
Hành trình từ dấu hiệu ban đầu đến chẩn đoán ung thư sụn
Bệnh nhi có biểu hiện bất thường ở chân trái từ năm 4 tuổi với tình trạng sưng vùng mắt cá chân. Lúc đó, em được chẩn đoán mắc u đầu dưới xương mác chân trái và đã trải qua phẫu thuật lấy khối u cùng giải phẫu bệnh. Sau ca mổ, sức khỏe của bé ổn định, sinh hoạt và vui chơi bình thường, tuy nhiên việc tái khám định kỳ không được duy trì đều đặn.
Đến cuối tháng 1, chân trái của trẻ bất ngờ sưng to, đau nhiều và gặp khó khăn khi đi lại. Kết quả chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy khối u Chondrosarcoma (u sụn ác tính) đã tái phát ở đầu dưới xương mác bên trái, với toàn bộ mắt cá ngoài bị tổn thương. Khối u có kích thước lớn, chèn ép sát các cấu trúc mạch máu và thần kinh quan trọng vùng cổ chân. May mắn thay, các kiểm tra chuyên sâu xác định bệnh chưa di căn sang các cơ quan khác.
Ca phẫu thuật đặc biệt khó với kỹ thuật ghép xương vi phẫu
Các bác sĩ đã tiến hành cắt bỏ toàn bộ khối u đầu dưới xương mác trái theo nguyên tắc ung thư xương, và giải phẫu bệnh cho kết quả diện cắt âm tính (R0) – điều kiện then chốt để giảm nguy cơ tái phát tại chỗ. Sau hội chẩn, êkíp phẫu thuật quyết định thực hiện phương pháp ghép chỏm xương mác có cuống mạch (vạt xương - vi phẫu), với cuống mạch nuôi là động mạch chày trước, kết hợp đảo da để che phủ phần khuyết da.
Ưu điểm của phương pháp này là mang theo hệ mạch nuôi đảm bảo khả năng sống của vạt, bao gồm cả xương, sụn và mô mềm, đặc biệt quan trọng ở trẻ em để duy trì tiềm năng tăng trưởng của sụn phát triển ở đầu xương.
TS.BS Hoàng Hải Đức, Trưởng khoa Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương, chia sẻ: "Đây là ca phẫu thuật tái tạo và bảo tồn chi đặc biệt khó, bệnh nhi có nguy cơ tổn thương các mạch máu và thần kinh, có thể dẫn đến yếu liệt chi sau mổ. Điểm khó nhất không nằm ở việc ghép xương đơn thuần, mà là tái tạo một cấu trúc chịu lực - giữ trục - giữ vững cổ chân cho bệnh nhi nhỏ tuổi."
Những thách thức và thành công trong ca mổ kéo dài 8 giờ
Ca phẫu thuật phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề phức tạp:
- Khuyết hổng xương sau cắt u theo nguyên tắc ung thư.
- Khuyết da do cắt rộng.
- Yêu cầu vi phẫu nối mạch trên mạch máu nhỏ của trẻ.
Việc lấy vạt chỏm xương mác có cuống mạch đòi hỏi bóc tách tinh tế để bảo tồn thần kinh mác chung và tối ưu tưới máu vạt. Đồng thời, cố định xương phải đủ vững nhưng không được làm tổn hại sụn tăng trưởng. Ở trẻ 8 tuổi, nếu không tái tạo mắt cá ngoài đúng cấu trúc, nguy cơ mất vững - lệch trục dạng valgus (vẹo ngoài) sẽ tăng dần theo thời gian, kéo theo đau đớn, hạn chế vận động và nhiều lần can thiệp chỉnh trục về sau.
Ca phẫu thuật kéo dài liên tục 8 giờ, được đánh giá là đặc biệt phức tạp do cùng lúc phải thực hiện nhiều kỹ thuật chuyên sâu. Thách thức lớn nhất là cắt bỏ khối u phải lấy trọn khối tổn thương cùng diện an toàn ung thư, trong khi vẫn phải bảo tồn tối đa hệ thống mạch máu, thần kinh và các cấu trúc phần mềm quan trọng quanh cổ chân.
TS.BS Đức giải thích thêm: "Chúng tôi tái tạo cấu trúc mắt cá ngoài bằng chỏm xương mác, tái tạo hệ thống dây chằng cổ chân giúp duy trì độ vững khớp cổ chân và khả năng chịu lực sinh lý. Đây là bước khó nhất của ca mổ vì vừa phải phục hồi hình thái giải phẫu, vừa đảm bảo chức năng vận động lâu dài cho bệnh nhân."
Kết quả tích cực và ý nghĩa của ca phẫu thuật
Sau mổ, trẻ hồi phục tốt với các dấu hiệu tích cực:
- Vạt da hồng ấm, xương ghép định hình đúng giải phẫu.
- Hai chi được tưới máu ổn định.
- Vận động và cảm giác các ngón chân tốt, chứng tỏ các cấu trúc quan trọng đã được bảo tồn thành công.
Hai tuần sau phẫu thuật, bé đã phục hồi tích cực và xuất viện, không cần chỉ định hóa trị bổ sung. Thành công của ca mổ này mở ra cơ hội cứu chi, giữ khớp và duy trì vận động cho các bệnh nhân u xương vùng cổ chân tương tự trong tương lai, mang lại hy vọng mới cho nhiều gia đình.
