Tàu thăm dò Thiên Vấn 2 của Trung Quốc đã chụp được bức ảnh cận cảnh đầu tiên của tiểu hành tinh Kamoʻoalewa (2016HO3) từ khoảng cách chỉ 20 km vào ngày 2 tháng 7 năm 2026, theo công bố từ Cục Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc (CNSA). Đây là cột mốc quan trọng trong sứ mệnh lấy mẫu tiểu hành tinh đầu tiên do Trung Quốc thực hiện.
Hành trình 13 tháng vượt 1 tỷ km
Sứ mệnh Thiên Vấn 2 được phóng lên từ Trung tâm Phóng Vệ tinh Tây Xương vào ngày 29 tháng 5 năm 2025. Sau hơn một năm di chuyển trong không gian sâu, tàu đã thực hiện thành công việc định vị quang học mục tiêu vào ngày 6 tháng 6 năm 2026 ở khoảng cách 2.000 km, trước khi tiến vào quỹ đạo áp sát vào đầu tháng Bảy.
Bán vệ tinh hiếm gặp của Trái Đất
Kamoʻoalewa không phải là vệ tinh tự nhiên thông thường mà là một "bán vệ tinh" (quasi-satellite) – thiên thể có quỹ đạo chính quay quanh Mặt Trời nhưng song hành với Trái Đất theo hình elip định kỳ mỗi 45 năm. Hiện giới thiên văn học mới ghi nhận tổng cộng bảy thiên thể có trạng thái động lực học đặc biệt này quanh Trái Đất. Thuộc nhóm tiểu hành tinh Apollo, Kamoʻoalewa có đường kính ước tính từ 40 đến 100 mét, nếu chính xác thì đây sẽ là tiểu hành tinh nhỏ nhất từng được tàu thăm dò tiếp cận ở cự ly gần.
Lợi thế kỹ thuật và mục tiêu khoa học
Theo nhà vật lý Rongqiao Zhang thuộc Trung tâm Thám hiểm Mặt Trăng và Kỹ thuật Vũ trụ Bắc Kinh, việc chọn 2016HO3 làm mục tiêu mang lại nhiều lợi thế: chu kỳ quỹ đạo gần Trái Đất giúp chuyển tiếp quỹ đạo chỉ đòi hỏi năng lượng thấp, đồng thời thiên thạch luôn duy trì khoảng cách ổn định 0,1-0,3 AU, tạo môi trường lý tưởng cho theo dõi và điều khiển.
Sứ mệnh kéo dài 9 tháng tại Kamoʻoalewa sẽ giải mã nhiều câu hỏi: xác định thiên thể là khối đá liền khối hay cụm mảnh vỡ, tìm kiếm dấu vết nước, phân tích tác động của gió Mặt Trời, và tái dựng lịch sử quỹ đạo. Đặc biệt, mẫu vật mang về sẽ kiểm chứng giả thuyết Kamoʻoalewa có phải là mảnh vỡ từ Mặt Trăng sau một vụ va chạm cổ xưa.
Kế hoạch tiếp theo
Sau khi thu thập mẫu vật, Thiên Vấn 2 sẽ quay về quỹ đạo Trái Đất để thả khoang chứa mẫu xuống bề mặt. Tận dụng lực hấp dẫn từ chuyến bay ngang, tàu sẽ tiếp tục hướng về vành đai chính sau Sao Hỏa, tiếp cận sao chổi 311P để điều tra cấu trúc đuôi bụi sáu nhánh kỳ lạ của nó.
