Bé gái 13 tuổi tăng cân và rối loạn kinh nguyệt sau Tết: Hiện tượng phổ biến
Tình trạng bé gái 13 tuổi tăng khoảng 3 kg sau kỳ nghỉ Tết, kèm theo rối loạn kinh nguyệt, là một vấn đề khá thường gặp ở trẻ đang trong giai đoạn dậy thì. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự thay đổi đột ngột trong lối sống và thói quen sinh hoạt hàng ngày trong thời gian nghỉ lễ.
Nguyên nhân chính dẫn đến tăng cân và rối loạn kinh nguyệt
Kỳ nghỉ Tết thường là thời điểm trẻ dễ có xu hướng tiêu thụ nhiều bánh kẹo, nước ngọt, cùng các loại thực phẩm giàu tinh bột và chất béo. Đồng thời, mức độ vận động thể chất giảm sút đáng kể, trong khi giờ giấc ngủ nghỉ bị xáo trộn, thường là ngủ muộn hơn bình thường. Khi năng lượng nạp vào cơ thể vượt quá nhu cầu thực tế, phần năng lượng dư thừa sẽ được tích trữ dưới dạng mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng. Việc tăng từ 2 đến 3 kg có thể bao gồm cả sự gia tăng khối lượng mỡ, hiện tượng giữ nước và tăng dự trữ năng lượng.
Việc tiêu thụ quá nhiều đường có thể dẫn đến tăng tiết insulin nhằm ổn định đường huyết. Ở một số trẻ, đặc biệt nếu có sẵn các yếu tố nguy cơ như thừa cân hoặc tiền sử gia đình có người mắc bệnh đái tháo đường, có thể xảy ra tình trạng giảm nhạy cảm insulin tạm thời. Tình trạng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của buồng trứng, gây ra hiện tượng trễ kinh hoặc chu kỳ kinh nguyệt kéo dài bất thường.
Tác động của thiếu ngủ và rối loạn giờ sinh học
Ngoài ra, việc thiếu ngủ và đảo lộn giờ giấc sinh hoạt trong kỳ nghỉ Tết có thể làm rối loạn các hormone điều hòa quá trình chuyển hóa và sinh sản. Ở độ tuổi 13, trục nội tiết sinh dục vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện, do đó chu kỳ kinh nguyệt thường chưa ổn định hoàn toàn. Điều này khiến trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài như chế độ ăn uống và nghỉ ngơi.
Giải pháp điều chỉnh và lời khuyên từ chuyên gia
Trước mắt, phụ huynh nên chủ động điều chỉnh lại thói quen sinh hoạt của con em mình. Cụ thể, cần hạn chế tiêu thụ đồ ngọt và nước uống có đường, tăng cường bổ sung rau xanh và các loại đạm nạc vào chế độ ăn hàng ngày. Đồng thời, duy trì hoạt động vận động thể chất ít nhất 60 phút mỗi ngày và đảm bảo ngủ đủ từ 8 đến 9 giờ mỗi đêm. Trong đa số trường hợp, cân nặng và chu kỳ kinh nguyệt của trẻ có thể dần ổn định trở lại sau khoảng từ 1 đến 3 tháng.
Tuy nhiên, nếu sau 6 đến 8 tuần điều chỉnh sinh hoạt mà trẻ vẫn tiếp tục tăng cân hoặc mất kinh nguyệt trên 2 đến 3 tháng, phụ huynh nên đưa con đi khám tại các chuyên khoa Nhi hoặc Nội tiết. Việc này nhằm được đánh giá toàn diện và tầm soát các rối loạn chuyển hóa tiềm ẩn, hoặc hội chứng buồng trứng đa nang nếu có nghi ngờ.
ThS.BS Lê Thị Hồng Huệ
Đơn vị Nhi, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Độc giả có thể gửi câu hỏi liên quan đến nhi sơ sinh thông qua các kênh thông tin để nhận được sự tư vấn và giải đáp từ các bác sĩ chuyên môn.



