Cảnh báo bọ chét tấn công: Nhiều bệnh nhân ngứa dữ dội, tự điều trị sai cách
Gần đây, Bệnh viện Da liễu Trung ương tại Hà Nội tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhân với các triệu chứng da liễu nghiêm trọng, nguyên nhân được xác định do bọ chét đốt. Các bệnh nhân này đều có điểm chung là tự ý điều trị tại nhà bằng phương pháp dân gian hoặc thuốc không rõ nguồn gốc, dẫn đến tình trạng bệnh kéo dài và phức tạp hơn.
Diễn biến bệnh ở nhiều đối tượng khác nhau
Một nam thanh niên 20 tuổi nhập viện trong tình trạng xuất hiện thương tổn sẩn đỏ và sẩn có mụn nước, ngứa nhiều ở tay và chân. Ban đầu, bệnh nhân đã tắm lá và đắp lá theo kinh nghiệm dân gian, nhưng thương tổn không những không giảm mà còn xuất hiện thêm các vết mới, một số có bọng nước trên nền da đỏ.
Trường hợp khác là bệnh nhân nữ 50 tuổi, diễn biến bệnh kéo dài 2 tuần với các dát và sẩn đỏ, một số sẩn có mụn nước ở bề mặt. Thương tổn tăng dần số lượng, gây ngứa dữ dội ở cẳng tay, chân và rải rác vùng thắt lưng bụng. Khai thác tiền sử cho thấy gia đình bệnh nhân có nuôi 2 con chó. Bệnh nhân đã tự ra hiệu thuốc mua thuốc bôi không rõ loại, nhưng tình trạng ngứa không thuyên giảm, thậm chí xuất hiện thêm thương tổn da mới.
Đáng chú ý, một bệnh nhi 7 tuổi nhập viện sau 7 ngày diễn biến bệnh với thương tổn sẩn đỏ và sẩn có mụn nước nhiều ở tay chân, mông, rải rác ở thân mình. Gia đình tự bôi thuốc, thương tổn có giảm ngứa phần nào, song vẫn xuất hiện thương tổn mới, cho thấy việc điều trị không triệt để.
Nguyên nhân từ bọ chét và những hiểu lầm trong điều trị
Một số bệnh nhân cho biết đã quan sát được con bọ chét có kích thước rất nhỏ, màu đen hoặc hơi nâu đỏ, không có cánh, có khả năng nhảy rất nhanh trên da và trong môi trường xung quanh như sàn nhà, ga giường, thảm và trên vật nuôi.
Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Quách Thị Hà Giang, Trưởng Khoa Điều trị bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương, chia sẻ: "Đa số bệnh nhân và người nhà không nhận biết được căn nguyên gây bệnh, dẫn đến không loại trừ được nguyên nhân khiến bệnh không khỏi và thương tổn xuất hiện nhiều thêm."
Bác sĩ Giang giải thích, ở những trường hợp có phản ứng mạnh, vùng da quanh sẩn có thể viêm tấy đỏ lan tỏa, thậm chí hình thành bọng nước trên nền da đỏ. Thương tổn thường gặp ở các vùng da hở như tay, chân, đôi khi có thể lan rộng ra toàn thân ở những trường hợp nặng. Người mắc bệnh thường cảm thấy rất ngứa, châm chích, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh đó, việc tự ý điều trị bằng các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng phương pháp dân gian không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da khu trú hoặc lan tỏa, khiến tình trạng bệnh trở nên phức tạp hơn.
Bọ chét: Mối nguy hiểm tiềm ẩn từ vật nuôi
Bọ chét đốt người để hút máu, gây bệnh sẩn ngứa. Ở Việt Nam, thường gặp nhất là bọ chét chó và bọ chét mèo. Thương tổn điển hình là các sẩn huyết thanh, kích thước 1-2mm, gờ cao hơn mặt da, đỉnh chóp sẩn có mụn nước nhỏ và gây ngứa dữ dội. Những trường hợp phản ứng mạnh có thể thấy hiện tượng viêm tấy đỏ lan tỏa chung quanh sẩn.
Thương tổn thường xuất hiện ở phần da hở hoặc những vùng da tiếp xúc trực tiếp với con vật khi ôm, bế như vùng cổ, mặt, tay, chân và quanh thắt lưng. Ngoài ra, bọ chét có thể là vật chủ trung gian truyền một số bệnh nguy hiểm. Ví dụ, bọ chét phương Đông (Xenopsylla cheopis) có thể truyền bệnh dịch và sốt kéo dài từ chuột sang người, trong khi bọ chét mèo và chó có thể truyền bệnh sán dây.
Đặc điểm sinh học của bọ chét và khuyến cáo phòng ngừa
Theo bác sĩ Hà Giang, việc hiểu biết về các loài bọ chét là rất quan trọng, giúp nắm được sự phân bố, mật độ, khả năng gây bệnh và truyền bệnh của chúng. Bọ chét bao gồm nhiều loài như bọ chét mèo, bọ chét chó, bọ chét người, bọ chét chuột miền Bắc, bọ chét phương Đông, trong đó bọ chét chó và mèo là phổ biến nhất ở nước ta.
Bọ chét trưởng thành có kích thước nhỏ, dài khoảng 1,5-3,3mm, màu đỏ thẫm hoặc đen, với đôi chân sau dài và to mập để nhảy. Chúng có thể nhảy cao đến 18cm và xa đến 33cm. Thân bọ chét dẹt ở hai bên, lưng có những gai hướng về phía sau, giúp chúng di chuyển dễ dàng xuyên qua lông, tóc của vật chủ.
Vòng đời của bọ chét khoảng 20 đến 35 ngày, phụ thuộc vào nhiệt độ và độ ẩm môi trường. Chúng phát triển mạnh trong điều kiện nóng ẩm, thích hợp ở nhiệt độ 21-35 độ C và độ ẩm 70-85%. Ở miền Bắc nước ta, bọ chét thường phát triển nhiều vào tháng 2 và tháng 3 khi thời tiết chuyển từ mùa đông sang mùa xuân hè.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Bác sĩ Giang khuyến cáo, khi xuất hiện các triệu chứng như ngứa nhiều, nổi sẩn đỏ, sẩn có mụn nước hoặc bọng nước, đặc biệt ở tay, chân và vùng da hở, và bệnh có xu hướng kéo dài hoặc xuất hiện thương tổn mới, người dân nên đến cơ sở y tế hoặc chuyên khoa da liễu để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Mọi người cần lưu ý:
- Không tự ý điều trị hoặc áp dụng mẹo dân gian như bôi thuốc không rõ nguồn gốc, dùng thuốc corticoid kéo dài, hoặc tắm lá, đắp lá khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Việc điều trị sai có thể làm bệnh kéo dài, lan rộng, tăng nguy cơ nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc thâm da.
- Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, cần chú ý hơn đến vệ sinh môi trường sống và chăm sóc vật nuôi để phòng ngừa bọ chét phát triển.
Bằng cách tuân thủ các khuyến cáo này, người dân có thể bảo vệ sức khỏe làn da và tránh những biến chứng không đáng có do bọ chét gây ra.
