Nam Australia vừa ghi nhận 7 ca nghi nhiễm cúm gia cầm H5 độc lực cao mới, khiến giới khoa học lo ngại căn bệnh này đã bắt đầu lây lan rộng trong các quần thể chim bản địa. Tất cả 7 con chim đều thuộc loài nhạn biển mào lớn, một loài chim biển phổ biến, được tìm thấy tại vùng Bờ biển Limestone ở phía đông nam bang Nam Australia (SA). Cụ thể, 1 con tại Cape Jaffa, 5 con quanh cầu cảng Southend gần Beachport và 1 con tại Port MacDonnell, cách ranh giới bang Victoria chỉ hơn 20 km.
Dấu hiệu lây lan nội địa
Bà Kate Millar, Giám đốc điều hành Tổ chức Bảo tồn chim Australia (BirdLife Australia), nhận định việc phát hiện này cho thấy đợt bùng phát “đang bám rễ và là bằng chứng của sự lây lan”. Bà so sánh với kịch bản cháy rừng: “Những con chim cận Nam Cực mang bệnh đến ban đầu giống như những tàn lửa. Hiện tại, khi virus xuất hiện trên loài nhạn biển mào lớn, đó chính là khói”.
Diễn biến này diễn ra sau hai cá thể khác được xác nhận mắc bệnh ở loài nhạn biển mào lớn tại Nam Australia vào cuối tuần qua, bao gồm ca dương tính đầu tiên tại khu vực đô thị Adelaide. Nếu Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Liên bang Australia (CSIRO) xác minh 7 ca nghi nhiễm này, tổng số ca mắc tại bang SA sẽ nâng lên 14, trong đó có 10 ca thuộc loài nhạn biển mào lớn bản địa.
Phản ứng từ chính quyền
Bộ trưởng các Ngành công nghiệp Cơ bản của Nam Australia, bà Clare Scriven, phát biểu với báo giới ngày 27/7 rằng diễn biến này rất đáng quan ngại. Chính quyền bang cho biết việc phân tích các mẫu bệnh phẩm gửi đến CSIRO sẽ giúp xác định liệu căn bệnh có đang lây lan tại địa phương hay không. Bác sĩ Thú y trưởng của bang, Skye Fruean, cho biết còn quá sớm để khẳng định liệu 5 con chim được phát hiện quanh Southend Jetty có thuộc một cụm lây nhiễm hay không.
Bà Scriven nói thêm: “Đáng lưu ý là những trường hợp này đều ở loài chim biển hoang dã, và tất cả ca phát hiện cho đến nay đều thuộc loài chim biển hoang dã. Chúng tôi chưa ghi nhận bất kỳ ca nhiễm nào trên gia cầm hoặc trong ngành nông nghiệp nói chung, đây là điều đáng mừng”.
Nguy cơ bùng phát mùa sinh sản
Bà Millar cảnh báo mối lo ngại sẽ càng lớn hơn khi mùa sinh sản mùa xuân đến gần, thời điểm nhiều loài chim quay về các bãi đẻ ven biển và tụ tập thành đàn lớn. “Đó chính là lúc virus có 'động cơ' thực sự để bùng phát”, bà nói. “Khi ngày càng nhiều cá thể mang bệnh tiếp xúc với các loài chim khác, dịch có thể lan rộng sang những môi trường sống khác, đặc biệt là vùng đất ngập nước.”
Tổ chức BirdLife cho biết nhạn biển mào lớn làm tổ theo tập đoàn và đậu thành từng đàn lớn, khiến chúng đặc biệt dễ bị tổn thương trước cúm gia cầm H5. Loài này cũng có sự tương tác với các loài chim ven biển và vùng đất ngập nước khác, tạo điều kiện cho virus lây lan.
Phản ứng liên bang và đánh giá rủi ro
Bộ trưởng Nông nghiệp Liên bang, bà Julie Collins, cho biết các mẫu bệnh phẩm “đã được chuyển khẩn cấp đến phòng thí nghiệm của CSIRO để xác định liệu điều đó có đồng nghĩa với việc chúng ta đã có sự lây nhiễm nội địa tại Australia hay chưa”. Bà nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy virus cúm gia cầm H5 đã xâm nhập vào hệ thống gia cầm hay ngành nông nghiệp của Úc, đồng thời rủi ro đối với sức khỏe con người vẫn ở mức thấp.
Ở góc nhìn khác, bà Carol Booth, Giám đốc chính sách của Hội đồng Các loài Xâm lấn, nhận định nếu các ca nghi nhiễm thực sự phản ánh tình trạng lây nhiễm tại địa phương, đợt bùng phát này đang bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới. Thay vì chỉ ghi nhận những con chim bệnh đơn lẻ trôi dạt vào bờ biển, Australia có nguy cơ phải đối mặt với việc virus lây lan rộng trên toàn quần thể động vật hoang dã.
