Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội) ghi nhận hơn 2.700 trẻ mắc Adenovirus từ đầu năm 2026, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2025. Riêng đầu tháng 7, cơ sở tiếp nhận thêm 383 ca, cho thấy số lượng bệnh nhi gia tăng nhanh. Đáng chú ý, một nhóm 5 trẻ cùng học bơi tại hồ bơi công cộng có 4 em bị lây nhiễm, cho thấy môi trường nước không đảm bảo vệ sinh hoặc mật độ người đông có thể làm tăng nguy cơ lây lan virus.
Adenovirus lây qua nhiều con đường, dễ bùng phát nơi đông người
Theo Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Hoài Thu, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị, Adenovirus lưu hành phổ biến quanh năm nhưng bùng phát mạnh vào giao mùa và mùa hè. Mọi lứa tuổi đều có thể mắc, nhưng trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi là nhóm nhiễm nhiều nhất. Người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ cao. Thời gian ủ bệnh từ 8 đến 12 ngày; người bệnh có thể lây từ cuối giai đoạn ủ bệnh và tiếp tục phát tán virus trong khoảng 14 ngày sau khi khởi phát triệu chứng, thậm chí lâu hơn.
Bác sĩ Hoài Thu cho biết: "Chúng lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Virus cũng có thể lây qua đường tiêu hóa, qua niêm mạc mắt khi trẻ bơi lội hoặc tiếp xúc với nguồn nước, đồ dùng, bề mặt bị nhiễm virus." Do đó, môi trường sinh hoạt tập trung như trường học, lớp học ngoại khóa, khu vui chơi và đặc biệt là hồ bơi công cộng có thể trở thành nơi virus lây lan nhanh nếu không thực hiện tốt vệ sinh và phòng dịch.
Adenovirus có thể gây viêm phổi, suy hô hấp nguy hiểm
Biểu hiện của trẻ nhiễm Adenovirus rất đa dạng. Triệu chứng thường gặp gồm sốt cao, ho, đau họng, khò khè, viêm kết mạc mắt (đau mắt đỏ), kèm hoặc không kèm tiêu chảy, nôn, đau bụng. Nhiều trẻ, nhất là trẻ lớn, có sốt cao liên tục và đáp ứng kém với thuốc hạ sốt thông thường. Phần lớn trường hợp tự hồi phục sau chăm sóc đúng cách, nhưng một số trẻ có thể diễn biến nặng với biến chứng viêm phổi, suy hô hấp, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng, cần nhập viện điều trị tích cực.
Theo chuyên gia, Adenovirus là nguyên nhân của nhiều bệnh lý. Viêm đường hô hấp cấp, viêm họng và viêm phổi là những bệnh thường gặp nhất. Viêm phổi do Adenovirus chiếm khoảng 10% các trường hợp viêm phổi ở trẻ em, có thể gây biến chứng nặng với tỷ lệ tử vong khoảng 8-10% ở các ca nặng. Ngoài ra, virus còn gây viêm kết mạc mắt, viêm dạ dày - ruột và là nguyên nhân gây tiêu chảy đứng thứ hai ở trẻ nhỏ sau Rotavirus. Ít gặp hơn nhưng vẫn có thể xảy ra là viêm bàng quang xuất huyết, viêm tai giữa, viêm màng não, viêm não hoặc viêm cơ tim.
Điều trị chủ yếu là triệu chứng và chăm sóc hỗ trợ
Bác sĩ khuyến cáo nếu trẻ sốt cao kéo dài, ho nhiều, khó thở, thở nhanh, bỏ bú, li bì hoặc có dấu hiệu bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để thăm khám và điều trị kịp thời. Khi nghi ngờ Adenovirus, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, chụp X-quang ngực hoặc xác định căn nguyên bằng test nhanh từ mẫu phân hay kỹ thuật Realtime PCR đối với dịch tỵ hầu. Tuy nhiên, việc xác định chính xác thường không làm thay đổi nhiều chiến lược điều trị.
Hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cho Adenovirus. Điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng và chăm sóc hỗ trợ. Tùy tình trạng, trẻ có thể được cách ly, hỗ trợ hô hấp bằng thở oxy hoặc thở máy nếu suy hô hấp. Trường hợp viêm phổi bội nhiễm do vi khuẩn sẽ được chỉ định kháng sinh. Bên cạnh đó, trẻ cần được hạ sốt đúng cách, bù nước và điện giải, bổ sung dinh dưỡng hợp lý, đồng thời theo dõi sát diễn biến để phát hiện sớm biến chứng.
Khuyến cáo phòng bệnh cho trẻ
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh chủ động phòng bệnh bằng biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả: cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và duy trì đến 2 tuổi nếu có thể; xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ để tăng sức đề kháng; giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng, không có khói thuốc và sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh.
Bên cạnh đó, cần vệ sinh mũi họng thường xuyên bằng nước muối sinh lý, hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách, vệ sinh thân thể sạch sẽ, mặc quần áo phù hợp thời tiết, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người và hạn chế tiếp xúc với người có biểu hiện bệnh đường hô hấp. Đối với hoạt động bơi lội mùa hè, phụ huynh nên lựa chọn bể bơi bảo đảm vệ sinh, tránh cho trẻ bơi khi đang mắc bệnh hoặc có biểu hiện sốt, viêm kết mạc mắt, tiêu chảy để hạn chế lây nhiễm cho cộng đồng. Các bác sĩ cũng lưu ý đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, đặc biệt là triệu chứng hô hấp, để chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
