Gan là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể, đảm nhiệm hàng trăm chức năng như giải độc, chuyển hóa và dự trữ năng lượng. Gan có khả năng chịu đựng rất tốt, vẫn hoạt động ngay cả khi bị tổn thương. Nhưng cũng vì thế mà bệnh gan thường bị phát hiện muộn.
Chia sẻ với India Times, tiến sĩ Shaleen Agarwal, Trưởng khoa Ghép gan tại Bệnh viện Amrita (Ấn Độ), nhận định việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và thay đổi lối sống kịp thời có thể giúp ngăn chặn tổn thương gan trước khi quá muộn.
Mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng
Gan có vấn đề thường biểu hiện mơ hồ bằng cảm giác mệt mỏi, kiệt sức dù đã nghỉ ngơi đầy đủ. Tình trạng này kéo dài rồi trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày. Gan đóng vai trò trung tâm trong chuyển hóa carbohydrate, protein và lipid để tạo năng lượng. Khi gan bị tổn thương do viêm, gan nhiễm mỡ hay xơ hóa, quá trình chuyển hóa bị rối loạn, khiến năng lượng không được sản sinh hiệu quả. Ngoài ra, gan suy yếu còn khiến độc tố tồn tại lâu hơn trong máu, ảnh hưởng đến chức năng não và mức năng lượng, khiến cơ thể luôn uể oải. Mọi người thường đổ lỗi cho áp lực công việc, thiếu ngủ hoặc tuổi tác, nhưng mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân cần được chú ý.
Vàng da, vàng mắt
Hiện tượng vàng da hoặc vàng mắt không khó nhận biết nhưng thường xuất hiện muộn. Tình trạng này xảy ra khi gan không xử lý tốt bilirubin - sản phẩm phân hủy của hồng cầu - gây tích tụ trong máu. Bình thường, gan sẽ xử lý và đào thải bilirubin qua mật. Nhưng khi tế bào gan bị tổn thương hoặc đường mật bị tắc nghẽn, bilirubin không được chuyển hóa hiệu quả, dẫn đến da và lòng trắng mắt chuyển vàng.
Chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân
Gan đóng vai trò quan trọng trong tiêu hóa và trao đổi chất. Khi gan hoạt động không tốt, cơ thể mất đi nhịp điệu tiêu hóa bình thường. Bạn có thể thấy thức ăn không còn hấp dẫn, ăn kém, buồn nôn. Lâu dần, ăn uống kém khiến cơ thể không được cung cấp đủ dinh dưỡng, gây sụt cân ngoài ý muốn.
Cảm giác nặng nề, bụng phình to, căng tức
Đây không chỉ đơn thuần là đầy hơi sau bữa ăn. Ở giai đoạn nặng, sự tích tụ dịch trong ổ bụng khiến bụng to bất thường, gọi là cổ trướng. Đây có thể là dấu hiệu gan đã bị tổn thương nghiêm trọng, đặc biệt là xơ gan, theo Healthline. Khi gan bị xơ hóa, dòng máu qua gan bị cản trở, làm tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Đồng thời, gan suy giảm sản xuất albumin - protein giúp giữ nước trong lòng mạch. Sự kết hợp này khiến dịch thoát ra ngoài và tích tụ trong ổ bụng.
Những thay đổi tưởng nhỏ ở nước tiểu
Nhiều người cho rằng nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu là do mất nước hoặc thay đổi chế độ ăn uống. Tuy nhiên, những thay đổi này có thể là dấu hiệu của vấn đề về lưu thông mật. Gan sản xuất mật để giúp tiêu hóa chất béo. Khi gan suy giảm chức năng, lưu thông mật bị gián đoạn, gây nước tiểu màu đậm như trà, phân nhạt màu hoặc màu đất sét.
Dễ bầm tím hoặc chảy máu
Gan sản xuất các yếu tố đông máu. Khi gan bị tổn thương, chức năng này suy yếu, khả năng tổng hợp protein giảm, dẫn đến khó đông máu hơn bình thường. Điều này khiến cơ thể dễ bị bầm tím, một vết sưng nhỏ cũng để lại sẹo lớn, vết xước nhỏ khó cầm máu. Triệu chứng này thường xuất hiện ở giai đoạn bệnh gan tiến triển, không nên xem nhẹ. Nếu bạn nhận thấy vết bầm xuất hiện thường xuyên không rõ nguyên nhân, hoặc vết thương nhỏ chảy máu lâu cầm, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo gan đang gặp vấn đề.
Ngứa da không rõ nguyên nhân
Nhiều người mắc bệnh gan thường cảm thấy ngứa dai dẳng nhưng không phát ban, không dị ứng. Điều này xảy ra khi muối mật tích tụ dưới da do gan không lọc máu hiệu quả. Ngứa do gan thường nặng hơn vào ban đêm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và chất lượng cuộc sống. Đây là một trong những dấu hiệu ít được nhận biết nhất, mọi người thường coi đó là vấn đề về da, bỏ qua nguyên nhân bên trong.
