5 Thói Quen Hàng Ngày Đang Âm Thầm Hủy Hoại Thận Của Bạn
Thận là cơ quan sống còn của cơ thể, đảm nhận vai trò lọc máu, đào thải độc tố và duy trì sự cân bằng nội môi. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia y tế cảnh báo rằng chính những thói quen sinh hoạt thường ngày, tưởng chừng vô hại, lại đang âm thầm làm suy giảm chức năng thận một cách nhanh chóng, mà đa số người dân không hề nhận thức được.
Những Thói Quen Phổ Biến Gây Tổn Hại Thận
Chia sẻ với tờ Times of India, bác sĩ Shalabh Agrawal, Giám đốc Tiết niệu và Nam khoa tại Bệnh viện CK Birla (Ấn Độ), cho biết ngoài các bệnh nền như tiểu đường hay tăng huyết áp, nhiều thói quen thường ngày cũng gây tổn thương thận theo thời gian. Bác sĩ Agrawal chỉ ra 5 thói xấu điển hình, và đáng chú ý, đây đều là những thói quen đang tồn tại phổ biến ở nhiều người Việt Nam.
1. Ăn Quá Mặn: Kẻ Thù Thầm Lặng
Chế độ ăn nhiều muối là yếu tố phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị mỗi người chỉ nên tiêu thụ tối đa 5g muối mỗi ngày. Tuy nhiên, thực tế lượng muối nạp vào thường vượt mức do thói quen ăn đồ chế biến sẵn, đồ đóng gói hoặc thức ăn ngoài hàng. Người Việt đang tiêu thụ muối cao gần gấp đôi so với khuyến cáo. Kết quả Điều tra quốc gia về yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) năm 2021 do Bộ Y tế thực hiện cho thấy lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt dù đã giảm từ 9,4 g (năm 2015) xuống còn 8,1 g, nhưng vẫn ở mức cao đáng báo động.
Khi lượng natri tăng cao, cơ thể phải giữ nước để cân bằng, dẫn đến huyết áp tăng. Áp lực này gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận - bộ phận chịu trách nhiệm lọc máu. Tạp chí Journal of the American Society of Nephrology cho thấy việc tăng tiêu thụ muối có thể làm tốc độ suy giảm chức năng thận diễn ra nhanh hơn, đặc biệt ở người bị tăng huyết áp.
2. Lạm Dụng Thuốc Giảm Đau: Hậu Quả Khôn Lường
Nhiều người có thói quen dùng thuốc giảm đau khi đau đầu, đau cơ hoặc đau khớp mà không nghĩ đến hậu quả lâu dài. Các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) được cảnh báo có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thận nếu sử dụng kéo dài hoặc quá liều.
Theo Hiệp hội Thận Quốc gia Hoa Kỳ, nhóm thuốc này có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận do cản trở hoạt động của prostaglandin. Đây là chất đóng vai trò duy trì tuần hoàn máu ổn định cho cơ quan này. Nguy cơ càng cao ở người lớn tuổi hoặc người đã có bệnh nền liên quan đến thận.
3. Uống Quá Ít Nước: Nguy Cơ Sỏi Thận
Nước đóng vai trò quan trọng trong việc đào thải độc tố qua nước tiểu. Khi cơ thể thiếu nước, lượng nước tiểu giảm, khiến khoáng chất tích tụ nhiều hơn trong thận.
Một số nghiên cứu cho thấy việc uống không đủ nước có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận, đồng thời khiến quá trình lọc chất thải của thận trở nên kém hiệu quả. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì lượng nước uống đầy đủ hàng ngày.
4. Tiêu Thụ Quá Nhiều Thực Phẩm Siêu Chế Biến
Các loại thực phẩm siêu chế biến như mì ăn liền, đồ ăn vặt đóng gói, nước ngọt hay thịt chế biến sẵn chứa lượng lớn natri, phốt pho và chất bảo quản.
Nghiên cứu đăng trên American Journal of Clinical Nutrition chỉ ra rằng việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính (hay còn gọi là suy thận mạn tính). Đặc biệt, các phụ gia phốt pho được cho là có tác động tiêu cực đến chức năng thận khi tích tụ lâu dài, gây hại cho sức khỏe tổng thể.
5. Thiếu Ngủ Kéo Dài: Rối Loạn Nhịp Sinh Học
Giấc ngủ không chỉ giúp phục hồi năng lượng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sinh học của thận. Nghiên cứu từ Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ cho thấy ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm hoặc chất lượng giấc ngủ kém có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận.
Nguyên nhân là thiếu ngủ làm rối loạn nhịp sinh học - yếu tố quan trọng giúp các cơ quan, bao gồm thận, vận hành đúng chu kỳ. Sự gián đoạn này có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng theo thời gian.
Lời Khuyên Từ Chuyên Gia
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng tổn thương thận thường diễn ra từ từ và khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Vì vậy, việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò then chốt trong bảo vệ sức khỏe lâu dài. Bằng cách tránh những thói quen gây hại nêu trên, người dân có thể giảm thiểu nguy cơ suy giảm chức năng thận và duy trì một cơ thể khỏe mạnh. Hãy chú ý đến chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và sử dụng thuốc hợp lý để bảo vệ thận một cách toàn diện.
