Khi chức năng gan suy giảm, những bất thường ở mắt có thể là tín hiệu cảnh báo sớm. Tuy nhiên, nhiều người lại lầm tưởng chúng chỉ do thời tiết thay đổi hoặc làm việc quá sức. Các chuyên gia y tế khuyến cáo không nên chủ quan nếu các triệu chứng này kéo dài hoặc đi kèm dấu hiệu toàn thân khác.
Mối liên hệ giữa gan và đôi mắt
Gan là cơ quan đảm nhiệm vai trò chuyển hóa, giải độc và dự trữ dưỡng chất. Khi gan gặp vấn đề, các biểu hiện không chỉ xuất hiện ở hệ tiêu hóa hay làn da mà còn có thể phản ánh qua đôi mắt. Dưới đây là 5 dấu hiệu điển hình mà bạn cần lưu ý.
1. Lòng trắng mắt chuyển vàng
Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất khi gan không chuyển hóa được bilirubin – sắc tố vàng sinh ra từ quá trình phân hủy hồng cầu. Khi bilirubin tích tụ trong máu, lòng trắng mắt và da sẽ ngả vàng. Tình trạng này thường gặp ở người viêm gan, xơ gan hoặc bệnh lý gan mật.
Ngoài vàng mắt, người bệnh có thể gặp vàng da, nước tiểu sẫm màu hoặc ngứa kéo dài. Nếu nhận thấy những biểu hiện này, cần đến cơ sở y tế kiểm tra chức năng gan, không tự ý dùng thuốc “bổ gan”.
2. Khô mắt kéo dài
Khô mắt thường do làm việc trước màn hình, ngồi điều hòa hoặc tuổi tác. Tuy nhiên, ở người mắc bệnh gan mạn tính, quá trình hấp thu vitamin A bị ảnh hưởng có thể dẫn đến khô mắt. Triệu chứng bao gồm khô rát, cộm, cảm giác có dị vật. Nếu tình trạng kéo dài dù đã nghỉ ngơi và chăm sóc mắt đúng cách, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân, đồng thời kiểm tra chức năng gan.
3. Nhìn mờ hoặc giảm thị lực về đêm
Bệnh gan mạn tính có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa vitamin A, chất cần thiết cho võng mạc và khả năng nhìn trong điều kiện thiếu sáng. Thiếu vitamin A gây nhìn mờ, giảm thị lực ban đêm, khó thích nghi khi chuyển từ sáng sang tối.
Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh đây không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh gan. Nhìn mờ có thể do tật khúc xạ, đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp hoặc bệnh võng mạc. Vì vậy, nếu triệu chứng kéo dài, cần khám chuyên khoa mắt và kiểm tra gan nếu có biểu hiện bất thường khác.
4. Mắt đỏ, dễ kích ứng
Đỏ mắt thường do dị ứng, viêm kết mạc, khô mắt hoặc bụi bẩn. Nhưng nếu mắt đỏ kéo dài, tái phát nhiều lần, kèm vàng da, mệt mỏi, chán ăn hoặc đau hạ sườn phải, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm đánh giá chức năng gan.
Các chuyên gia khuyến cáo không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa rõ nguyên nhân, vì có thể che lấp triệu chứng hoặc gây biến chứng.
5. Quầng thâm mắt ngày càng rõ
Quầng thâm thường do thiếu ngủ, căng thẳng, lão hóa hoặc di truyền. Nhưng ở người bệnh gan mạn tính, suy giảm chức năng gan khiến cơ thể mệt mỏi, quầng thâm và bọng mắt xuất hiện rõ hơn.
Dù vậy, đây không phải dấu hiệu đặc hiệu. Nếu quầng thâm kéo dài kèm vàng da, nước tiểu sẫm màu, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân, cần đi khám.
Lời khuyên từ chuyên gia
Các chuyên gia lưu ý, những biểu hiện như khô mắt, nhìn mờ, đỏ mắt hay quầng thâm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, không thể tự chẩn đoán bệnh gan. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường như vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế.
Để đánh giá chính xác, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm men gan (AST, ALT), bilirubin, siêu âm gan hoặc kiểm tra chuyên sâu. Ngoài ra, hạn chế rượu bia, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc, kiểm soát cân nặng và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp quan trọng bảo vệ gan.
