Các bác sĩ cho biết, hành vi phá hủy dạ dày nhanh nhất không phải là ăn cay mà là 4 thói quen quen thuộc. Ăn cay thường xuyên đúng là không tốt cho dạ dày, nhưng còn nhiều hành động khiến dạ dày tổn thương mà ít ai ngờ tới.
Dạ dày – cơ quan nhạy cảm dễ bị tổn thương
Dạ dày là một trong những cơ quan quan trọng và nhạy cảm nhất của cơ thể. Nhiều người vẫn vô tư duy trì thói quen ăn uống và sinh hoạt tai hại vì nghĩ chỉ khi ăn quá cay, quá nóng mới gây tổn thương. Thực tế, chất capsaicin trong ớt kích thích tiết axit nhưng nếu ăn vừa phải thì chưa phải là tác nhân tàn phá kinh khủng nhất.
Theo dữ liệu GLOBOCAN 2022 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, ung thư dạ dày hiện đứng thứ 5 về số ca mắc mới và thứ 4 về số ca tử vong trên toàn cầu, với khoảng 968.000 ca mắc mới và hơn 660.000 ca tử vong mỗi năm. Đáng chú ý, số ca ung thư dạ dày ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng tại nhiều quốc gia.
4 thói quen âm thầm tàn phá dạ dày
1. Bỏ bữa sáng thường xuyên
Nhiều người có thói quen ngủ nướng hoặc quá bận rộn mà bỏ qua bữa sáng. Các hướng dẫn dinh dưỡng lâm sàng quốc tế chỉ ra rằng hành vi này lâu dài làm tăng nguy cơ viêm loét dạ dày. Tiến sĩ Li Chaomin thuộc Bệnh viện chữ thập đỏ Tây An (Thiểm Tây, Trung Quốc) cho biết, sau một đêm dài nhịn ăn, axit dạ dày vẫn tiếp tục tiết ra theo chu kỳ sinh học. Nếu không có thức ăn để trung hòa, lượng axit dư thừa sẽ tấn công và bào mòn niêm mạc dạ dày, giống như niêm mạc bị cọ xát bởi những mảnh thủy tinh sắc nhọn, lâu dần hình thành vết loét sâu, kích thích vi khuẩn Helicobacter pylori phát triển và thúc đẩy nguy cơ mắc bệnh lý nghiêm trọng.
2. Thích ăn thực phẩm chứa hàm lượng muối và đường quá cao
Thói quen chuộng đồ ăn đậm vị, lạm dụng muối, hoặc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn như giăm bông, xúc xích, dưa cải muối chua là nguy cơ lớn cho dạ dày. Báo cáo từ Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới cho thấy những người thường xuyên tiêu thụ thực phẩm nhiều muối và đồ muối chua có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao gấp 2,21 lần so với nhóm ăn nhạt. Muối nồng độ cao trực tiếp làm bong tróc tế bào thành dạ dày, phá hủy hàng rào bảo vệ tự nhiên. WHO khuyến cáo tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày. Bên cạnh đó, nạp quá 25g đường mỗi ngày từ đồ ngọt, nước giải khát chứa chất làm ngọt nhân tạo như aspartame, sucralose hay saccharin cũng gây hại. Phó trưởng khoa Ung bướu Ruan Peng của Bệnh viện Nhân dân thuộc Đại học Vũ Hán (Trung Quốc) giải thích, nạp đường quá mức làm đảo lộn hệ vi sinh vật, phá vỡ cân bằng miễn dịch và tạo điều kiện cho vi khuẩn HP xâm nhập, gây khó tiêu chức năng và viêm dạ dày mãn tính.
3. Ăn quá nhanh, nuốt vội hoặc ăn khi món còn quá nóng
Cuộc sống bận rộn khiến nhiều người ăn nhanh, nuốt chửng khi chưa nhai kỹ. Bác sĩ phẫu thuật tiêu hóa Ye Zhiwei, Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y khoa Quảng Châu (Trung Quốc) cảnh báo, ăn quá nhanh làm giảm sự hòa trộn của nước bọt với thức ăn, buộc dạ dày co bóp nặng nề hơn và tiết nhiều axit hơn, dẫn đến đầy hơi, trào ngược axit kéo dài. Nguy hiểm nhân đôi khi thói quen ăn nhanh đi kèm với sở thích ăn đồ nóng trên 65 độ C như lẩu, súp sôi hay trà đặc. WHO đã xếp các loại đồ uống và thực phẩm nóng trên 65 độ C vào nhóm 2A, có khả năng gây ung thư. Tạp chí y khoa The Lancet Gastroenterology cũng cảnh báo việc tiêu thụ thực phẩm ở nhiệt độ cao gây bỏng nhiệt liên tục cho niêm mạc, làm phát sinh đột biến gen dị thường, dẫn đến khối u ác tính ở miệng, thực quản và dạ dày.
4. Nuôi dưỡng cảm xúc tiêu cực và căng thẳng kéo dài
Ít ai ngờ rằng áp lực tinh thần, lo âu hay tức giận lại có thể tàn phá dạ dày nhanh không kém độc chất. Dựa trên học thuyết trục não ruột, hệ thần kinh trung ương và chức năng dạ dày có mối liên hệ mật thiết. Trưởng khoa Tiêu hóa Zhang Yanqiao của Bệnh viện Ung thư Đại học Y khoa Cáp Nhĩ Tân (Trung Quốc) phân tích, khi cơ thể căng thẳng hoặc kìm nén cảm xúc, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích sẽ ức chế tiết dịch vị và giảm nhu động, gây co thắt dạ dày đột ngột, thiếu máu nuôi dưỡng niêm mạc, dẫn đến đau thắt vùng thượng vị và đầy hơi. Thống kê lâm sàng cho thấy hơn 70% bệnh nhân đau dạ dày cấp tính có tiền sử liên quan đến áp lực tâm lý nặng nề. Nếu các tổn thương này lặp lại liên tục, bệnh dạ dày sẽ hình thành nhanh và trở nặng dù bạn có chú trọng ăn uống.
