Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Marilyn Monroe (1/6), nhiều ấn phẩm mới đã hé lộ khía cạnh ít được biết đến của huyền thoại Hollywood: bà là một người đọc sách say mê và một nhà quan sát xã hội sắc sảo, theo Wall Street Journal.
Marilyn Monroe và tình yêu với sách
100 năm sau ngày sinh, tên tuổi và hình ảnh của Marilyn Monroe vẫn hiện diện khắp nơi. Những món đồ cá nhân của bà vừa được đấu giá tại nhà đấu giá Julien’s Auctions ở Beverly Hills, California, thu về số tiền lớn. Tuy nhiên, các hoạt động kỷ niệm năm nay tập trung vào việc khám phá nhiều khía cạnh của bà, thay vì chỉ xem bà như một biểu tượng gợi cảm.
Trong số nhiều ấn phẩm tôn vinh Monroe, cuốn sách Marilyn and Her Books của tác giả Gail Crowther nổi bật nhờ cách tiếp cận độc đáo. Crowther đã tìm tới thư viện cá nhân của nữ diễn viên để hiểu điều gì đã định hình cá tính nổi loạn của Monroe trong thế kỷ 20. Monroe để lại hơn 400 cuốn sách, tất cả đều được bán đấu giá tại Christie’s vào năm 1999. Nhiều cuốn trong số đó đã theo bà suốt cuộc đời, khi bà sống ở ít nhất 50 nơi khác nhau trong 36 năm cuộc đời.
Thời thơ ấu của Monroe tại Los Angeles đầy nghèo đói và lạm dụng tình dục. Bà sống qua hơn 10 nhà nuôi dưỡng và có thời gian ở trại trẻ mồ côi. Năm 1942, bà bỏ học trung học để kết hôn khi mới 16 tuổi. Sau ly hôn 4 năm sau đó và bắt đầu sự nghiệp Hollywood, bà hối tiếc vì thiếu nền giáo dục chính quy. Năm 1951, sau khi xuất hiện trong gần chục bộ phim, Monroe theo học khóa văn học tại Đại học California, Los Angeles. Các nhiếp ảnh gia nhận thấy giá sách của bà ngày càng đầy ắp các tác phẩm kinh điển và bà có thể thảo luận về chúng một cách trôi chảy. Một nhiếp ảnh gia nhận xét: "Tôi nhận ra đây là một cô gái không hài lòng với những gì tự nhiên hay hoàn cảnh giáo dục đã ban cho mình và luôn nỗ lực để hoàn thiện bản thân".
Báo chí và công chúng thường nghi ngờ và chế giễu khi thấy Monroe đọc sách. Bà đáp trả bằng cách tạo dáng trên tấm trải giường satin, với những tác phẩm văn học như thơ của Heine và Whitman, kịch của Ibsen hay cuốn Chiến tranh và Hòa bình (1869) của Tolstoy. Bức ảnh gây nhiều bàn tán nhất là chân dung năm 1955, chụp bà say mê đọc cuốn Ulysses (1922) của James Joyce, một tiểu thuyết từng bị cấm ở Mỹ vì bị cho là tục tĩu. Monroe sở hữu ấn bản đầu tiên và giữ nó trong xe hơi, thỉnh thoảng đọc to cho mình nghe.
Thư viện của Monroe cũng chứa đầy sách về làm vườn, thú cưng, nấu ăn, tự hoàn thiện bản thân, chính trị, tôn giáo và lý thuyết diễn xuất. Tác giả Crowther lưu ý: "Bạn có thể thấy nhiều cuốn sách có nội dung tương tự trên các kệ khác nhau, trong các phòng khác nhau" ở những nơi Monroe từng sống. Nhiều cuốn sách vẫn còn lưu dấu bút chì ghi chú của bà. Crowther khẳng định Monroe dũng cảm và sâu sắc hơn những gì các tiêu đề báo chí thường nêu ra. Danh tiếng đã mang đến cho bà mối quan hệ với các tên tuổi lớn trong giới văn học như Carson McCullers, Carl Sandburg, Jean-Paul Sartre, Edith Sitwell và Dylan Thomas, tất cả đều dành cho bà sự kính trọng và yêu mến.
Trước khi qua đời vì dùng thuốc an thần quá liều vào tháng 8/1962, Monroe tràn đầy kế hoạch tương lai, bao gồm một loạt phim chuyển thể từ các tác phẩm Shakespeare mà bà hy vọng sẽ đóng vai trò nhà sản xuất và diễn viên chính.
Góc nhìn xã hội sắc sảo của Marilyn Monroe
Hai cuốn sách khác cũng góp phần làm sáng tỏ tính cách và sự nghiệp của Monroe. Cuốn I Wanna Be Loved by You của Andrew Wilson, với bìa ảnh quyến rũ của nữ diễn viên, mang đến những mảnh ghép về bà qua các mẩu thông tin ngắn gọn. Wilson, một nhà báo từng viết tiểu sử về Patricia Highsmith, Alexander McQueen và Sylvia Plath, sử dụng cách tiếp cận đa chiều để mang đến góc nhìn cả bề rộng lẫn chiều sâu về danh tính của Monroe. Phương pháp này cũng hiệu quả trong việc bác bỏ các thuyết âm mưu, bao gồm đồn đoán rằng bà bị sát hại theo yêu cầu của Robert F. Kennedy.
Wilson đề cập đến một cuộc phỏng vấn "đặc biệt xúc động" mà Monroe dành cho Richard Meryman tại tạp chí Life, được xuất bản vào thời điểm bà qua đời. Cuộc phỏng vấn này nay được đưa vào cuốn sách Marilyn: The Lost Photographs, The Last Interview, cùng với bộ ảnh đồ sộ của Allan Grant. Đây là một ấn phẩm sang trọng, có thể bày trên bàn cà phê, vừa thể hiện vẻ đẹp của Monroe vừa truyền tải thông điệp về cá tính của bà. Hài hước, sâu sắc, dũng cảm, dễ tổn thương và sắc sảo, bà gạt bỏ những định kiến về phụ nữ và diễn viên thời bấy giờ. Bà chỉ trích việc đặt câu hỏi về việc khởi động trước các cảnh diễn và khẳng định diễn viên không phải là những cỗ máy. "Chúng ta có những cảm xúc tinh tế và phải giữ gìn chúng bằng mọi giá; nếu không, chúng ta sẽ chẳng còn gì cả. Không phải trên hành tinh này hay bất kỳ hành tinh nào khác", Monroe từng nói.
