Cổ họng không chỉ là nơi tiếp nhận thức ăn và không khí mà còn là cửa ngõ đầu tiên của hệ hô hấp. Khi virus, vi khuẩn hoặc các tác nhân gây kích ứng xâm nhập, vùng niêm mạc họng thường phản ứng sớm nhất. Theo các chuyên gia, một số thay đổi tưởng đơn giản ở cổ họng như ho khan kéo dài, giọng nói bất thường hay cảm giác đau sâu khi nuốt có thể liên quan đến viêm nhiễm đường hô hấp dưới, trong đó có nguy cơ viêm phổi. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này giúp người bệnh chủ động thăm khám và điều trị kịp thời.
1. Ho khan kéo dài, cảm giác vướng như có vật mắc trong cổ
Ho là phản xạ tự nhiên giúp loại bỏ chất kích thích khỏi đường hô hấp. Trong nhiều trường hợp, ho do cảm lạnh hoặc viêm họng thông thường thường kèm đờm và giảm dần sau vài ngày. Tuy nhiên, nếu xuất hiện ho khan kéo dài, không đờm, kèm cảm giác như có vật gì mắc trong cổ họng mà ho mãi không hết, người bệnh cần chú ý. Đặc biệt, cơn ho xuất hiện nhiều vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc tăng dần theo thời gian có thể là dấu hiệu đường thở bị kích thích hoặc có phản ứng viêm bên trong.
Nguyên nhân là khi hệ hô hấp bị tổn thương, các thụ thể cảm giác trong đường thở bị kích hoạt, tạo phản xạ ho ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng như khó thở hay đau ngực. Nhiều người thường xử lý bằng uống nước, dùng viên ngậm hoặc nghĩ do thời tiết, khói bụi. Nhưng nếu triệu chứng kéo dài bất thường, việc chỉ giảm cảm giác khó chịu ở cổ họng có thể bỏ qua nguyên nhân thực sự bên trong.
2. Giọng nói thay đổi bất thường, khàn tiếng không rõ nguyên nhân
Khàn giọng thường liên quan đến nói quá nhiều, la hét hoặc viêm thanh quản. Tuy nhiên, thay đổi giọng nói kéo dài có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề sâu hơn trong hệ hô hấp. Khu vực khí quản, phổi và dây thần kinh kiểm soát dây thanh quản có mối liên hệ chặt chẽ. Khi vùng xung quanh bị viêm nhiễm hoặc chịu tác động bất thường, chức năng dây thanh quản bị ảnh hưởng, khiến giọng nói trở nên khàn, yếu hoặc khó phát âm.
Tình trạng này thường diễn ra âm thầm. Người bệnh có thể không đau rõ rệt nhưng nhận thấy giọng nói không còn như bình thường. Nếu khàn giọng kéo dài nhiều ngày không liên quan đến sử dụng giọng quá mức, đặc biệt đi kèm ho kéo dài, mệt mỏi hoặc cảm giác khó chịu ở ngực, người bệnh nên đi kiểm tra để tìm nguyên nhân.
3. Đau hoặc khó chịu sâu trong cổ họng khi nuốt
Đau họng thông thường gây cảm giác rát, nóng hoặc đau ở bề mặt niêm mạc, đặc biệt khi nuốt nước bọt hoặc thức ăn. Nhưng một số cơn đau có tính chất khác có thể là tín hiệu cần chú ý. Nếu cảm giác đau nằm sâu bên trong cổ họng, có xu hướng lan xuống vùng ngực hoặc lưng, đồng thời rõ hơn khi ho hoặc hít thở sâu, đây có thể là biểu hiện liên quan đến kích thích hoặc viêm ở đường hô hấp dưới.
Khác với đau họng thông thường, cảm giác này khó xác định vị trí, không chỉ tập trung ở amidan hay niêm mạc họng. Nếu đi kèm sốt, ho kéo dài, cơ thể mệt mỏi, thở nhanh hoặc hụt hơi, người bệnh không nên chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu viêm nhiễm đang tiến triển.
Phòng ngừa viêm phổi: chăm sóc đường hô hấp đúng cách
Bên cạnh nhận biết dấu hiệu bất thường, duy trì sức khỏe đường hô hấp đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo giữ độ ẩm phù hợp trong không gian sống, đặc biệt khi sử dụng điều hòa thường xuyên; uống đủ nước để tránh khô niêm mạc đường hô hấp; hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, bụi mịn và các chất gây kích ứng.
Chế độ ăn uống cân bằng, tập luyện thường xuyên và ngủ đủ giấc giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn trong chống lại các tác nhân gây bệnh. Cơ thể thường phát cảnh báo trước khi bệnh tiến triển nặng. Vì vậy, những thay đổi tưởng nhỏ ở cổ họng như ho dai dẳng, khàn giọng hoặc đau bất thường khi nuốt không nên bị xem nhẹ. Phát hiện sớm và kiểm tra đúng lúc giúp kiểm soát các vấn đề về hô hấp hiệu quả hơn.
Nguồn: Sina, Bohe
