Hội thảo khoa học “Vai trò của Vitamin K2 với phát triển hệ xương ở trẻ em trong 1.000 ngày đầu đời” do Bộ môn Nhi, Trường Y, Đại học Y Dược TP.HCM phối hợp cùng nhãn hàng LineaBon D3K2 tổ chức, diễn ra ngày 17/7, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của giai đoạn vàng này. Các chuyên gia cho biết, chăm sóc sức khỏe xương trong 1.000 ngày đầu đời không chỉ dừng lại ở dinh dưỡng, vận động, phòng bệnh, mà còn cần chú trọng đến vi chất tham gia quá trình khoáng hóa xương, đặc biệt là vitamin K2 giúp hoạt hóa osteocalcin – protein đưa canxi vào xương.
“Cửa sổ vàng” quyết định nền tảng hệ xương
Hệ xương của trẻ hình thành từ trong bụng mẹ và phát triển mạnh trong những năm đầu đời. Theo TS.BS Lê Phạm Thu Hà, giảng viên Bộ môn Nhi, Trường Y, Đại học Y Dược TP.HCM, 1.000 ngày đầu đời (từ khi bắt đầu thai kỳ đến khi trẻ tròn 2 tuổi) được xem là “cửa sổ vàng” quyết định sự phát triển hệ xương và chiều cao. “Nghiên cứu cho thấy hơn 50% chiều cao của trẻ được hình thành trước 5 tuổi. Riêng trong hai năm đầu đời, mật độ và khối lượng xương được tạo lập làm nền tảng cho quá trình phát triển sau này. Bất kỳ thiếu hụt nào về dinh dưỡng, vi chất hay bệnh lý nền trong giai đoạn này đều có thể ảnh hưởng đến sự phát triển hệ xương”, bác sĩ Thu Hà chia sẻ.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh, nếu chỉ phát hiện bất thường như thấp còi hoặc chậm tăng trưởng khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, việc can thiệp đã tương đối muộn. “Đầu tư cho 1.000 ngày đầu đời là tập trung vào giai đoạn cần phát triển nhiều nhất của trẻ, từ đó tối ưu quá trình phát triển xương về sau”, bác sĩ khẳng định.
Vai trò của vitamin K2 trong khoáng hóa xương
TS.BS Lê Phạm Thu Hà giải thích, quá trình khoáng hóa xương là kết quả của sự phối hợp giữa dinh dưỡng, vận động, nội tiết và vi chất. Trong đó, vitamin D3 giúp cơ thể hấp thu canxi từ đường tiêu hóa, còn vitamin K2 tham gia hoạt hóa osteocalcin – protein giúp đưa canxi đến mô xương. Việc hấp thụ canxi chưa đồng nghĩa lượng canxi đó đã được sử dụng tối ưu để hình thành xương. Đây là lý do chuyên gia cho rằng cần tiếp cận sức khỏe xương toàn diện thay vì chỉ tập trung vào vi chất riêng lẻ.
Thiếu vitamin K2 diễn ra âm thầm
Nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là tình trạng thiếu vitamin K2 không phải lúc nào cũng có dấu hiệu rõ ràng. TS.BS Lê Phạm Thu Hà phân tích, trong giai đoạn đầu đời, nhu cầu vitamin K2 của trẻ cao nhất và xương phát triển mạnh nhất, nhưng đây cũng là thời điểm trẻ dễ thiếu hụt. “Ở trẻ sơ sinh, nồng độ vitamin K2 thường thấp do hệ vi sinh đường ruột chưa hoàn thiện, các cơ chế chuyển hóa xương chưa phát triển đầy đủ, trong khi lượng vitamin K2 dự trữ rất ít. Điều đó có nghĩa đây là giai đoạn trẻ cần nhiều vitamin K2 nhất nhưng cũng là lúc nguy cơ thiếu hụt cao nhất”, bác sĩ lý giải.
Bác sĩ dẫn chứng một số nghiên cứu ghi nhận nồng độ osteocalcin chưa được carboxyl hóa ở trẻ nhỏ cao gấp 8-10 lần so với người trưởng thành, cho thấy tình trạng thiếu vitamin K ở nhóm tuổi này rõ rệt hơn. Một số nhóm trẻ có nguy cơ thiếu vitamin K2 cao hơn gồm trẻ sinh mổ, trẻ nhẹ cân hoặc trẻ nhỏ so với tuổi thai, cần được theo dõi sát.
Bổ sung vitamin K2 và chiến lược chăm sóc toàn diện
Trong báo cáo, bác sĩ Thu Hà cho biết chế độ ăn uống thông thường khó cung cấp đủ vitamin K2 cho nhu cầu hàng ngày, đặc biệt ở trẻ có nhu cầu cao. Vì vậy, cha mẹ cần bổ sung thêm vitamin K2 (MK-7) để đảm bảo sức khỏe xương và tim mạch. Các chuyên gia thống nhất sự phát triển hệ xương của trẻ là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp: chế độ dinh dưỡng, bổ sung vi chất hợp lý, vận động, phòng bệnh và theo dõi tăng trưởng định kỳ. Việc tiếp cận đúng bằng chứng khoa học, trong đó có vai trò của vitamin K2 trong quá trình khoáng hóa xương, sẽ góp phần hoàn thiện chiến lược chăm sóc sức khỏe xương cho trẻ ngay từ 1.000 ngày đầu đời.
Bên cạnh nội dung chuyên môn, hội thảo cũng đề cập đến thực trạng thông tin y tế trên mạng xã hội lan truyền nhanh, trong đó có nhiều nội dung chưa được kiểm chứng. Các chuyên gia nhấn mạnh bác sĩ và nhân viên y tế giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác, dễ hiểu, dựa trên bằng chứng khoa học và quy định chuyên môn.
