Thị Trường Lao Động Việt Nam Bước Vào Giai Đoạn Chọn Lọc Cao
Theo khảo sát lương Robert Walters Vietnam 2025, các yếu tố như trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục định hình lại bức tranh thị trường lao động tại Việt Nam. Điều này đặc biệt rõ nét trong các lĩnh vực then chốt như tài chính, quản lý chuỗi cung ứng, tiêu dùng và dịch vụ chuyên nghiệp. Báo cáo chỉ ra rằng, nhu cầu tuyển dụng cho các vị trí tài chính - kế toán, quản trị chuỗi cung ứng, phân tích kinh doanh và marketing vẫn duy trì ổn định. Tuy nhiên, yêu cầu về kỹ năng số hóa và tư duy phân tích sâu sắc ngày càng được đẩy lên mức cao hơn.
Doanh Nghiệp Ưu Tiên Ứng Viên Có Giá Trị Tức Thời
Trong khi đó, báo cáo lương và thị trường lao động năm 2025 của Talentnet-Mercer tại Việt Nam tiết lộ một xu hướng đáng chú ý: thị trường lao động đang bước vào giai đoạn tuyển dụng có chọn lọc hơn bao giờ hết. Các doanh nghiệp hiện nay ưu tiên những ứng viên sở hữu khả năng tạo ra giá trị nhanh chóng, thay vì mất thời gian và nguồn lực để đào tạo lại từ đầu. Điều này đồng nghĩa với việc sinh viên khối ngành kinh tế, vốn có số lượng tốt nghiệp lớn mỗi năm, sẽ chịu tác động trực tiếp và mạnh mẽ. Họ phải đối mặt với thách thức lớn trong việc chứng minh năng lực thực tiễn ngay từ đầu.
Kỹ Năng Cốt Lõi Sẽ Thay Đổi 39% Trước Năm 2030
Ở góc độ dài hạn, báo cáo Tương lai nghề nghiệp 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đưa ra phân tích sâu sắc: khoảng 39% kỹ năng cốt lõi của người lao động dự kiến sẽ thay đổi trước năm 2030. Báo cáo nhấn mạnh rằng, những năng lực được ưu tiên hàng đầu trong tương lai bao gồm:
- Tư duy phân tích sắc bén
- Khả năng giải quyết vấn đề phức tạp một cách hiệu quả
- Hiểu biết sâu rộng về công nghệ và xu hướng số
- Năng lực học tập liên tục và thích ứng nhanh với thay đổi
Theo WEF, người lao động trong các ngành kinh tế - kinh doanh nếu kết hợp được nền tảng chuyên môn vững chắc với năng lực số hóa toàn diện sẽ sở hữu lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường.
AI Làm Thay Đổi Cấu Trúc Tuyển Dụng
Báo cáo tuyển dụng của TopCV giai đoạn 2025-2026 cũng làm nổi bật tác động sâu rộng của AI, đang làm thay đổi cấu trúc tuyển dụng truyền thống. Nhiều vị trí trong lĩnh vực marketing, tài chính và vận hành hiện nay đều tích hợp yêu cầu liên quan đến phân tích dữ liệu chuyên sâu và sử dụng thành thạo các công cụ số. Cơ hội việc làm trong khối ngành kinh tế không hề thu hẹp, nhưng thách thức thực sự nằm ở chất lượng ứng viên. Vấn đề then chốt là xem ai sở hữu kỹ năng thực hành vững vàng, ai có thể thích nghi nhanh với môi trường biến động và ai có trải nghiệm thực tế đủ sớm để đáp ứng yêu cầu công việc.
Đào Tạo Đại Học Cần Chuyển Mình Mạnh Mẽ
Từ góc nhìn đào tạo, Tiến sĩ Douglas Foster - Provost của Western Sydney Việt Nam - chia sẻ quan điểm rằng thị trường hiện nay ưu tiên những người trẻ có khả năng phân tích dữ liệu chính xác, tư duy số nhạy bén, giao tiếp hiệu quả và đặc biệt là năng lực thích nghi linh hoạt. Vì vậy, chương trình đào tạo đại học cần chuyển từ cách tiếp cận nặng về lý thuyết sang mô hình học tập gắn chặt với thực tiễn. Điều này bao gồm việc tích hợp các dự án thực tế, tình huống doanh nghiệp phức tạp và trải nghiệm nghề nghiệp ngay trong quá trình học.
Mô Hình Học Tập Tăng Tốc Và Thực Chiến
Theo ông Foster, nhiều người trẻ ngày nay mong muốn một lộ trình học tập linh hoạt hơn, tập trung hơn vào nội dung cốt lõi và có cơ hội tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế sớm hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng là chương trình đào tạo cần được tổ chức sao cho hiệu quả, có chiều sâu học thuật và bám sát sát thực tế thị trường. Chẳng hạn, Western Sydney Việt Nam đang thiết kế chương trình đào tạo theo lộ trình 2 năm 8 tháng, vận hành theo mô hình ba học kỳ mỗi năm với cấu trúc 8 học kỳ. Mỗi học kỳ thường bao gồm ba học phần có khối lượng hợp lý, kết hợp hài hòa giữa học trên lớp, tự học có hướng dẫn chi tiết và các dự án ứng dụng thực tế.
Ông nhấn mạnh rằng việc "tăng tốc" trong đào tạo đến từ sự tối ưu hóa cấu trúc chương trình và tập trung vào nội dung cốt lõi, chứ không phải từ việc rút gọn chiều sâu học thuật. Chuẩn học thuật của chương trình được căn chỉnh hoàn toàn với chương trình tại Úc của Western Sydney University, đảm bảo tính nghiêm ngặt thông qua thiết kế môn học chặt chẽ, hệ thống đánh giá có cấu trúc rõ ràng và cơ chế kiểm soát chất lượng theo quy trình học thuật quốc tế.
Tích Hợp Thực Tiễn Để Trang Bị Kỹ Năng Thực Chiến
Ngoài ra, để trang bị kỹ năng thực chiến cho sinh viên, ông Foster cho rằng các chương trình đào tạo cần được tích hợp thực tiễn sâu sắc, gắn kết chặt chẽ với môi trường làm việc thực tế. Sinh viên cần được tiếp cận kiến thức thông qua nghiên cứu tình huống phức tạp, mô phỏng chân thực, dự án nhóm đa dạng và các bài tập liên kết doanh nghiệp, nhằm mục tiêu "học cùng với ngành" một cách hiệu quả. Một số ngành thuộc khối Kinh doanh, Marketing và Công nghệ như Marketing chuyên sâu, Tài chính Ứng dụng và Tài chính công nghệ, Kinh doanh quốc tế, Truyền thông hiện đại và Khoa học dữ liệu ứng dụng được đánh giá là phù hợp với mô hình này nhờ đặc thù gắn chặt với thực hành và nhu cầu nhân lực cao từ thị trường.
Western Sydney Việt Nam đã theo đuổi định hướng này trong nhiều năm qua, từ đó nhiều sinh viên đã bắt đầu thực tập hoặc làm việc bán thời gian ngay trong quá trình học. Không ít người đã có việc làm toàn thời gian ổn định ngay sau khi tốt nghiệp. Cựu sinh viên của trường hiện đang làm việc tại hơn 100 tập đoàn và tổ chức lớn trên cả nước.
"Lợi thế cạnh tranh của sinh viên không chỉ nằm ở việc hoàn thành chương trình sớm hơn, mà ở việc bước vào thị trường lao động với cả bằng cấp quốc tế uy tín lẫn năng lực thực hành vững vàng và sự tự tin nghề nghiệp sâu sắc", Tiến sĩ Douglas Foster khẳng định.
