Tỷ lệ dân số toàn cầu phải đối mặt với nạn đói đã giảm liên tiếp trong ba năm qua, từ 8,6% năm 2022 xuống còn 7,8% năm 2025, theo Báo cáo Tình trạng an ninh lương thực và dinh dưỡng trên thế giới năm 2026 do Liên hợp quốc công bố. Tuy nhiên, những tiến bộ này không đồng đều giữa các khu vực, và các yếu tố như xung đột kéo dài, thời tiết cực đoan và khó khăn kinh tế đang đe dọa mục tiêu xóa đói vào năm 2030 theo Chương trình Nghị sự 2030.
Tiến triển không đồng đều giữa các khu vực
Trong khi châu Á, khu vực Mỹ Latin và Caribe đạt được bước tiến rõ rệt trong giảm đói nghèo, thì châu Phi lại trở thành “điểm trũng” về đói nghèo. Hiện 309 triệu người, tương đương 20% dân số châu lục, vẫn sống trong cảnh thiếu đói. Bất ổn an ninh, tác động của biến đổi khí hậu và khó khăn kinh tế là những rào cản chính hạn chế khả năng tiếp cận lương thực của người dân Lục địa Đen.
Xung đột làm trầm trọng thêm khủng hoảng lương thực
Xung đột và bạo lực là thách thức hàng đầu đối với cuộc chiến chống nạn đói. Khói lửa xung đột tại Trung Đông và một số khu vực trên thế giới đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, lương thực, phân bón và vận tải biển, đẩy giá các mặt hàng thiết yếu như gạo và lúa mì tăng mạnh. Những hình ảnh trẻ em gầy yếu, bếp ăn khan hiếm thực phẩm, đoàn người xếp hàng chờ lương thực không còn xa lạ tại Dải Gaza, Sudan, Yemen, Mali.
Chủ tịch Quỹ Phát triển nông nghiệp quốc tế (IFAD) Alvaro Lario cảnh báo, nếu những thách thức này không sớm được giải quyết, sẽ có thêm từ 9 đến 18 triệu người rơi vào cảnh đói nghèo. Vòng luẩn quẩn của xung đột và nạn đói khó tìm ra lối thoát.
Biến đổi khí hậu gây áp lực lên hệ thống lương thực
Biến đổi khí hậu tiếp tục gây sức ép lên hệ thống lương thực và sinh kế khi các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán kéo dài và nắng nóng gay gắt xảy ra với tần suất ngày càng cao. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), thế giới có khả năng trải qua một đợt siêu El Nino trong giai đoạn 2026-2027, gây thiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp và làm gián đoạn nguồn cung lương thực toàn cầu. Giới phân tích lo ngại, cú sốc khí hậu xảy ra vào thời điểm hiện nay có thể gây hậu quả tàn khốc hơn do cộng hưởng với hệ lụy từ xung đột địa chính trị và lạm phát giá lương thực.
Cắt giảm ngân sách làm suy yếu cứu trợ nhân đạo
Theo Chương trình Lương thực Thế giới (WFP), hệ thống cứu trợ nhân đạo toàn cầu đã suy yếu đáng kể sau hàng loạt đợt cắt giảm viện trợ quốc tế. Các tổ chức nhân đạo đang đối mặt với “thách thức kép”: nhu cầu cứu trợ tăng mạnh trong khi chi phí vận chuyển và phân phối hàng cứu trợ bị đẩy lên cao do giá nhiên liệu tăng. Thực trạng này làm dấy lên lo ngại nạn đói và suy dinh dưỡng lan rộng nhanh hơn khả năng ứng phó của cộng đồng quốc tế.
Nạn đói không còn là vấn đề của riêng một quốc gia hay khu vực, mà là thách thức toàn cầu, đòi hỏi cộng đồng quốc tế cùng chung tay hành động. Chỉ khi giải quyết được nguyên nhân gốc rễ như xung đột, bất bình đẳng, tổn thương do biến đổi khí hậu, thế giới mới có thể hoàn thành mục tiêu xóa đói vào năm 2030 theo SDG của Liên hợp quốc.
