Trong tháng 6/2026, tổng lượng tiêu thụ xăng sinh học (E5 và E10) trên cả nước đạt hơn 1 tỷ lít, trong đó xăng E10 chiếm gần 95% và xăng E5 chiếm khoảng 5%. Toàn bộ hơn 17.000 cửa hàng xăng dầu đã hoàn tất chuyển đổi sang phân phối xăng sinh học. Thị trường có 26 thương nhân đầu mối cung ứng xăng E10, trong đó 11 đơn vị đồng thời cung ứng cả xăng E5.
Giảm ô nhiễm không khí rõ rệt sau gần một tháng triển khai
Theo số liệu quan trắc từ Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), so sánh thời điểm cuối tháng 6 với cuối tháng 5, chỉ số bụi mịn tại Hà Nội sụt giảm mạnh: PM2.5 giảm 31,0% và PM10 giảm 29,6%. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, xu hướng giảm diễn ra đồng bộ và toàn diện hơn. Cụ thể, lượng khí NO2 giảm 68,6%, CO giảm 65,2%, NOx giảm 57,6%, SO2 giảm 38,5% và O3 giảm 14,4%. Bụi mịn PM2.5 và PM10 tại TP.HCM cũng giảm lần lượt 15,7% và 14,3%.
Xăng E10 vận hành tương đương xăng khoáng, giảm phát thải hydrocarbon và CO
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) đánh giá: “Thực tiễn sử dụng xăng E10 trên toàn quốc thời gian qua đã khẳng định nhiều ưu điểm. Đó là khả năng vận hành tương đương với các loại xăng khoáng truyền thống, duy trì đầy đủ các tính năng kỹ thuật cơ bản của phương tiện.” Ông nhấn mạnh điểm ưu việt của xăng E10 nằm ở việc chứa khoảng 3,4% hàm lượng oxy, giúp quá trình đốt cháy nhiên liệu trong động cơ diễn ra triệt để, hiệu quả và sạch hơn, từ đó cắt giảm đáng kể lượng phát thải hydrocarbon (HC) cũng như khí carbon monoxide (CO).
Theo một số chuyên gia, xăng E10 còn là lời giải thiết thực cho bài toán kinh tế theo chuỗi giá trị, phát huy cao nhất thế mạnh của một quốc gia nông nghiệp, nhất là với nông dân trồng sắn.
Hướng tới hệ sinh thái an ninh năng lượng bền vững
Theo Tiến sĩ Đặng Tất Thành (Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công thương), đây không chỉ là việc đưa một loại nhiên liệu mới ra thị trường mà là quá trình xây dựng một hệ sinh thái an ninh năng lượng. Ông cho rằng Việt Nam cần học hỏi các quốc gia như Brazil, đẩy mạnh công nghệ sản xuất ethanol thế hệ mới từ phụ phẩm nông-lâm nghiệp (rơm rạ, bã mía, lõi ngô) để giải quyết hài hòa bài toán an ninh năng lượng và an ninh lương thực.
Để hệ sinh thái vận hành trơn tru, hệ thống pha chế, phối trộn và phân phối cần được hoàn thiện đồng bộ. Công tác kiểm soát chất lượng xăng sinh học cần tăng cường và bám sát quy chuẩn kỹ thuật hiện hành; thông tin khoa học về chất lượng nhiên liệu và khả năng tương thích với động cơ cần được công khai minh bạch.
Nguồn cung ethanol nội địa dự kiến tăng lên 30-35% vào cuối năm 2026
Hiện tại, ba nhà máy ethanol trong nước đang đáp ứng khoảng 20% nhu cầu thị trường, dự kiến tăng lên 30-35% vào cuối năm 2026 khi có thêm hai đến ba nhà máy hoạt động trở lại. Tuy nhiên, theo bà Vũ Thiên Hương - Tổng Thư ký Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, việc tự chủ 100% nguồn cung là không bắt buộc. Một tỷ lệ nhập khẩu hợp lý sẽ giúp đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời bảo đảm cân bằng thương mại với các đối tác chiến lược.
Lộ trình nhiên liệu sinh học không dừng lại ở xăng E10
Tiến sĩ Trần Hải Ninh, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo BSR (Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam-BSR) chia sẻ, chuyển đổi công nghệ ở một nhà máy lọc dầu là quá trình đầu tư dài hạn. Do đó, bên cạnh cung ứng xăng E10 ra thị trường, BSR cũng đang từng bước nghiên cứu và phát triển các nhiên liệu tái tạo thế hệ mới như nhiên liệu hàng không bền vững hay nhiên liệu sinh học cho động cơ diesel.
