Tối 26/7, tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (TP.HCM), điểm cầu phía Nam của chương trình cầu truyền hình trực tiếp Sao sáng dẫn đường đã tái hiện hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực công viên – nơi được xác định là một trong những hố chôn tập thể các chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Kết quả xác minh sau gần 60 năm
Điểm nhấn của chương trình là công bố kết quả xác minh trường hợp liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, Tiểu đội phó thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An, hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại khu vực cầu Chữ Y (Sài Gòn). Quá trình tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng đã phát hiện một bộ hài cốt cùng nhiều di vật, trong đó có mảnh giấy ghi tên "Huỳnh Văn Quên" và thông tin đơn vị 962. Giải mã ký hiệu quân sự xác định đơn vị 962 là Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An, trùng khớp với hồ sơ của liệt sĩ.
Việc xác minh gặp nhiều khó khăn do gia đình lưu giữ giấy báo tử ghi tên "Huỳnh Văn Quyên", trong khi Bằng Tổ quốc ghi công và di vật đều ghi "Huỳnh Văn Quên". Sau thẩm định, tra cứu và đối chiếu, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ kết luận giấy báo tử mang tên Huỳnh Văn Quyên chính là của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, làm sáng tỏ sự sai lệch tồn tại suốt nhiều thập kỷ.
Niềm xúc động của người thân
Tại chương trình, những kỷ vật được tìm thấy bên hài cốt gồm cây bút bi, chiếc lược, chiếc ví và chai dầu gió đã được trao lại cho gia đình. Ông Huỳnh Văn Nhỏ, em trai liệt sĩ, không giấu được xúc động: "Gia đình mất đi một người anh từ khi anh thoát ly ra đi. Đến nay, khi nhận được tin tìm thấy anh hai, tôi rất vui mừng nhưng cũng vô cùng xót xa, xúc động không thể nói thành lời."
Bà Nguyễn Thị Lệ, người phụ nữ đã chờ đợi liệt sĩ Huỳnh Văn Quên suốt hơn nửa thế kỷ, cũng có mặt. Hai người từng được gia đình tổ chức lễ đính ước trước khi ông lên đường chiến đấu nhưng chưa kịp tổ chức đám cưới. Sau ngày ông hy sinh, bà Lệ không đi thêm bước nữa. Do di chứng tai biến, bà gặp khó khăn trong việc nói và đi lại. Khi được hỏi về niềm vui, bà chỉ lặng lẽ gật đầu trong nước mắt. Trước đó, cơ quan chức năng tỉnh Tây Ninh đã công nhận bà là vợ liệt sĩ.
Câu chuyện của gia đình anh hùng Lê Thị Riêng
Không chỉ gia đình liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, chương trình còn ghi nhận câu chuyện của ông Lê Chí Công, con trai thứ hai của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng. Ông Công chia sẻ khi mẹ rời đi chiến đấu vào năm 1960, ông chỉ mới 4 tuổi, hầu như không còn ký ức rõ ràng. "Những năm sau này, qua lời kể của đồng đội mẹ, hình ảnh về mẹ mới dần hiện lên trong tôi. Những ký ức lúc chia tay mẹ năm 1960 gần như không còn nhớ rõ nữa," ông nói.
Ông vẫn gìn giữ cuốn album cũ lưu lại những kỷ vật và dòng ghi chép của mẹ trước chuyến công tác cuối cùng. Trong đó, một dòng chữ ngắn ngủi khiến nhiều người nghẹn lòng: "Ngày 3/6/1960, Công cân nặng 12,6kg." Dù nơi an nghỉ của mẹ chưa được xác định, suốt hơn nửa thế kỷ, ông vẫn đều đặn đến Công viên Lê Thị Riêng thắp hương. Trong đợt quy tập kéo dài 500 ngày đêm, ông thường đứng bên gốc cây – nơi phát hiện nhiều hài cốt nhất – gửi gắm hy vọng mẹ và các liệt sĩ khác sớm được tìm thấy.
Ý nghĩa của công tác tìm kiếm, quy tập
Hành trình làm sáng tỏ hồ sơ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và niềm mong mỏi của gia đình anh hùng Lê Thị Riêng đã khắc họa ý nghĩa sâu sắc của công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Mỗi thông tin được xác minh, mỗi kỷ vật được trao lại không chỉ nối lại những mảnh ghép lịch sử, mà còn tiếp thêm niềm tin cho những gia đình vẫn bền bỉ chờ đợi.
Khép lại chương trình, giai điệu "Viết tiếp câu chuyện hòa bình" vang lên giữa Công viên Lê Thị Riêng. Bài hát không chỉ khép lại một đêm tri ân, mà còn nhắc nhở về hành trình vẫn đang tiếp diễn của những người làm công tác tìm kiếm – bởi mỗi liệt sĩ được tìm thấy là một mảnh ghép của hòa bình, được viết tiếp bằng lòng biết ơn và khát vọng đưa những người con của Tổ quốc trở về sau nhiều thập kỷ.
