Những ngày tháng 7, khi cả nước hướng về kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2026), quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng ở phường Quảng Phú (thành phố Đà Nẵng) đón hàng nghìn người dân, cựu chiến binh và du khách từ khắp mọi miền đất nước đến dâng hương, tưởng niệm.
Không gian tưởng niệm trong lòng tượng đài
Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng được xây dựng theo nguyên mẫu Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ - biểu tượng của sự hy sinh cao cả của những người mẹ Việt Nam trong chiến tranh. Khối tượng đài bằng đá granite nặng khoảng 20.000 tấn được tạo hình như vòng tay người mẹ dang rộng ôm trọn các con, biểu tượng cho tình mẫu tử bao la, sự chở che và khát vọng đoàn tụ của dân tộc sau chiến tranh.
Điểm đặc biệt khiến nhiều người xúc động nhất là không gian tưởng niệm nằm bên trong lòng tượng đài. Nơi đây ghi danh gần 50.000 Mẹ Việt Nam anh hùng trên khắp cả nước, đồng thời lưu giữ hàng trăm kỷ vật chiến tranh, từ những lá thư, ba lô, cuốn sổ tay, huân chương đến nhiều hiện vật gắn với cuộc đời những người Mẹ Việt Nam anh hùng và các liệt sĩ.
Câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Thứ
Giữa không gian trang nghiêm, nhiều người lặng đi trước câu chuyện về người mẹ có 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại đã anh dũng hy sinh vì độc lập dân tộc. Có người đứng rất lâu trước những dòng tư liệu, có người khẽ lau nước mắt khi nhìn những kỷ vật còn lưu giữ, như thể mỗi hiện vật đều đang kể lại một phần ký ức đau thương nhưng đầy tự hào của dân tộc.
Chị Phạm Thị Kim Dung (45 tuổi, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An) không giấu được sự xúc động khi lặng người trước những dòng giới thiệu về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ cùng những hiện vật được gìn giữ cẩn trọng. Đây là lần thứ 2 chị trở lại viếng quần thể tượng đài, nhưng cảm giác nghẹn ngào xúc động vẫn nguyên vẹn như lần đầu.
"Chỉ cần nghĩ một người mẹ mất đi một người con đã là nỗi đau như đứt từng khúc ruột. Vậy mà mẹ Thứ đã tiễn 12 người thân, gồm 9 người con, 2 người cháu và 1 con rể ra chiến trường rồi mãi mãi không trở về. Sức chịu đựng và sự hy sinh của mẹ thật quá vĩ đại", chị Dung nghẹn giọng.
Người phụ nữ đến từ Nghệ An cho biết, mỗi lần đọc lại tư liệu về cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ hay ngắm nhìn những kỷ vật được trưng bày, nước mắt chị lại không thể kìm nén. "Lần đầu đến tôi đã khóc. Lần thứ 2 quay lại vẫn vậy. Cứ nhìn thấy hình ảnh của mẹ, đọc những dòng chữ kể về cuộc đời mẹ là lòng tôi lại nghẹn lại", chị chia sẻ.
Sự đồng cảm ấy càng trở nên sâu sắc bởi trong gia đình chị cũng có người thân đã ngã xuống trong chiến tranh. "Bác tôi là liệt sĩ. Bà nội mòn mỏi chờ đợi nhưng cuối cùng vẫn không tìm thấy hài cốt. Vì thế, trước câu chuyện của mẹ Thứ, tôi càng thấm thía nỗi đau của những người mẹ Việt Nam. Chỉ một người con hy sinh đã đau đớn khôn cùng, huống chi mẹ phải chịu đựng sự mất mát của 12 người thân", chị Dung xúc động.
Những giọt nước mắt tri ân
Đứng lặng dưới chân Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ, bà Nguyễn Thị Hạnh (60 tuổi, tỉnh Nghệ An) cũng không giấu được những giọt nước mắt. Người phụ nữ vừa tự lái xe hàng trăm cây số từ Nghệ An vào Đà Nẵng cho biết cảm xúc đã ùa đến ngay từ khi bước qua cổng khu tượng đài.
"Vừa bước vào là tôi đã thấy gai ốc nổi khắp người. Đứng trước tượng mẹ, trong lòng chỉ dâng lên niềm biết ơn vô hạn đối với các Mẹ Việt Nam anh hùng và những người đã ngã xuống vì Tổ quốc", bà Hạnh nghẹn ngào.
Khi tham quan khu trưng bày các kỷ vật của liệt sĩ và những hiện vật gắn với mẹ Nguyễn Thị Thứ, cảm xúc ấy càng trở nên mãnh liệt. "Thật sự quá xúc động. Nhìn những kỷ vật còn lại, nghĩ đến biết bao con người đã hy sinh, biết bao gia đình mất đi người thân, tôi không cầm được nước mắt. Thế hệ chúng ta hôm nay có được cuộc sống hòa bình là nhờ sự đánh đổi bằng máu xương của rất nhiều người", bà nói.
Đây là lần đầu tiên bà Hạnh trực tiếp đến viếng quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng. Trước chuyến đi, bà đã nhiều lần đọc và tìm hiểu về cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ. "Khi biết câu chuyện của mẹ, tôi đã rất xúc động. Nhưng chỉ đến khi tận mắt nhìn thấy tượng đài, nhìn cánh tay mẹ vươn ra giữa không gian rộng lớn, nước mắt mới thực sự chảy xuống. Cảm giác ấy rất khó diễn tả bằng lời", bà Hạnh bật khóc.
Theo bà Hạnh, chuyến đi lần này là hành trình tự lái xe để trải nghiệm, kết hợp tham quan nhiều địa danh lịch sử, văn hóa. Dù quãng đường dài, bà vẫn quyết tâm ghé Đà Nẵng để viếng mẹ. "Tôi đã có tuổi nên muốn đi nhiều nơi để hiểu thêm về lịch sử, về văn hóa dân tộc. Nhưng điều thôi thúc nhất là được đến những địa chỉ đỏ, những nơi nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết tri ân những người đã hy sinh. Mẹ mất quá nhiều người con cho đất nước. Đứng trước mẹ, tôi thấy mình cần biết ơn và trân trọng hơn cuộc sống hòa bình hôm nay", bà Hạnh bày tỏ.
Dòng người tri ân trong tháng 7
Giữa dòng người nối nhau vào dâng hương trong những ngày tháng 7, không ít người lặng lẽ cúi đầu thật lâu trước danh sách gần 50.000 Mẹ Việt Nam anh hùng được khắc ghi trong lòng tượng đài. Những lá thư chiến trường đã úa màu, chiếc ba lô bạc màu theo năm tháng hay những kỷ vật bình dị của các liệt sĩ vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về sự hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Và mỗi tháng 7, dòng người tìm về nơi đây cũng là một cách để lòng biết ơn được tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.
