Đô vật tử vong ở hội làng: Chuyên gia cảnh báo rủi ro an toàn sới vật truyền thống
Sự việc anh Nguyễn Văn T. (44 tuổi) tử vong khi tham gia hội vật cổ truyền làng Thái Lai, xã Kim Anh, Hà Nội vào ngày 26/2 đã gây chấn động dư luận. Tai nạn thương tâm này làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về mức độ an toàn tại các sới vật truyền thống trong lễ hội đầu xuân. Nhiều người yêu mến văn hóa dân gian đặt câu hỏi liệu công tác tổ chức và bảo đảm an toàn ở các hội vật địa phương đã thực sự được chú trọng đúng mức hay chưa.
Siết chặt an toàn sới vật: Yếu tố sống còn
Trao đổi về vấn đề này, đô vật Đào Hồng Sơn (biệt danh "Quỷ Lùn" - HCV SEA Games 31, 32 và vô địch thế giới ninjitsu 2022) nhấn mạnh yếu tố an toàn tại các sới vật hội làng cần được đặt lên hàng đầu. Theo anh, người tham gia phải hiểu rõ giới hạn thể chất và trình độ của bản thân trước khi bước vào thi đấu, đặc biệt trong môi trường không chuyên. "Nếu không có kỹ năng và không hiểu về môn vật thì tốt nhất không nên tham gia", anh nói.
Đào Hồng Sơn đồng thời nhấn mạnh ban tổ chức cần sàng lọc kỹ người đăng ký, tránh để những trường hợp không có chuyên môn, đã lớn tuổi hoặc có sử dụng chất kích thích như bia rượu bước vào sới. Anh phân tích, lễ hội là sân chơi cộng đồng nên việc ghép cặp phải đảm bảo tương đồng về độ tuổi, cân nặng và trình độ. Những cặp đấu chênh lệch quá lớn tiềm ẩn nguy cơ va chạm mạnh, đặc biệt khi người tham gia không được huấn luyện bài bản.
Từ góc độ chuyên môn, anh cho rằng các đòn quăng ném từ trên cao, bó cổ hay vặn xoắn đều có mức độ rủi ro cao nếu thực hiện sai kỹ thuật hoặc thiếu kiểm soát. Ngay cả trong các môn đối kháng như judo, nơi vận động viên được đào tạo chuyên nghiệp vẫn từng ghi nhận chấn thương nghiêm trọng liên quan đến vùng cổ. Nam võ sĩ cũng đề cập vai trò của ban tổ chức và trọng tài tại các sới vật địa phương. Theo anh, cần có người đủ chuyên môn quan sát, đánh giá năng lực đô vật trước khi xếp kèo, đồng thời can thiệp kịp thời nếu xuất hiện tình huống nguy hiểm.
Rủi ro từ chênh lệch thể lực và tuổi tác
Trong khi đó, đô vật Hà Văn Hiếu (Hiếu "Khổng lồ" - người 15 năm liên tiếp vô địch quốc gia và giành 4 HCV SEA Games ở nội dung vật tự do) cho biết anh đã tìm hiểu về kèo vật xảy ra sự cố và nhận thấy có sự chênh lệch đáng kể giữa hai người thi đấu. Theo anh, việc một thanh niên giao đấu với một người trung niên đã tạo ra khác biệt rõ rệt về thể lực và sức bền. "Chênh lệch tuổi tác đồng nghĩa chênh lệch sức khỏe", anh nói.
Nam đô vật cũng đề cập đến yếu tố rượu bia tại các lễ hội đầu xuân, cho rằng đây là nguy cơ tiềm ẩn nếu không được kiểm soát. Theo anh, việc để người đã sử dụng rượu bia tham gia thi đấu có thể dẫn đến những tình huống mất kiểm soát, làm tăng rủi ro chấn thương. Bên cạnh đó, Hiếu "Khổng lồ" phân tích sự chênh lệch quá lớn về cân nặng giữa các đô vật không chuyên cũng dễ dẫn đến tai nạn.
Với các vận động viên chuyên nghiệp, kỹ năng ngã an toàn luôn được tập luyện trước khi học kỹ thuật tấn công. Tuy nhiên, ở sới vật hội làng, nhiều người tham gia mang tính tự phát nên thiếu nền tảng này. Từ thực tế đó, anh cho rằng ban tổ chức cần kiểm tra kỹ người đăng ký, không sắp kèo chênh lệch quá lớn về độ tuổi, thể trạng, đồng thời phải phổ biến rõ các đòn cấm trước khi thi đấu. Theo anh, sự hiện diện của trọng tài có chuyên môn là yếu tố bắt buộc để kịp thời can thiệp khi xuất hiện tình huống nguy hiểm, thay vì để trận đấu diễn biến tự phát.
Bảo tồn văn hóa đi đôi với an toàn
Đào Hồng Sơn nhìn nhận vật truyền thống là nét đẹp văn hóa đầu xuân tại nhiều làng quê Việt Nam, song việc duy trì phong tục cần song hành với các nguyên tắc an toàn để hạn chế rủi ro cho người tham gia. Anh khẳng định lễ hội là để vui xuân, nhưng đã bước vào sới vật thì phải đặt an toàn lên trên hết. Các ý kiến chuyên môn từ hai đô vật hàng đầu đều tập trung phân tích đặc thù của môn vật vốn được xem là “đặc sản” đầu xuân, cũng như những rủi ro tiềm ẩn nếu khâu tổ chức, giám sát không được thực hiện chặt chẽ.
Vụ việc đáng tiếc tại hội làng xã Kim Anh, Hà Nội khiến một người tử vong đã làm nổi bật nhu cầu cấp thiết về việc tăng cường các biện pháp an toàn trong các lễ hội truyền thống. Sự cố này không chỉ là lời cảnh tỉnh cho các ban tổ chức địa phương mà còn nhắc nhở người tham gia về trách nhiệm cá nhân khi bước vào sới vật. Việc cân bằng giữa bảo tồn văn hóa và đảm bảo an toàn sẽ là thách thức lớn trong việc duy trì và phát triển các hội vật cổ truyền trong tương lai.
