Ngày 16.5, ông Châu Văn Hòa, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, đã ký công văn giao Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học) chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các sở, ngành tỉnh, UBND xã Trà Côn và các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, báo cáo về thông tin phản ánh Vườn chim Hai Chìa (xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) đang bị xâm hại.
Nội dung kiểm tra
Công văn yêu cầu rà soát các thông tin về diện tích rừng, thành phần loài chim, số lượng và đặc tính di cư của các loài chim, cũng như các khó khăn, vướng mắc. Đồng thời, các đơn vị phải có ý kiến tham mưu, đề xuất UBND tỉnh hướng chỉ đạo trong thời gian tới. Ý kiến tham mưu phải gửi về UBND tỉnh xem xét, quyết định trước 10 giờ ngày 19.5.
Thực trạng vườn chim
Trước đó, trên mạng xã hội xuất hiện thông tin về Vườn chim Hai Chìa, một địa chỉ bảo tồn thiên nhiên quý giá, đang bị nhiều kẻ gian xâm hại khi săn bắt các loài chim. Sự việc khiến chủ vườn chim, ông Lê Văn Chìa (80 tuổi, ngụ xã Trà Côn), bất lực và muốn phá bỏ vườn chim mà ông đã bảo vệ hơn 20 năm.
Trao đổi với phóng viên, ông Hai Chìa cho biết ông dự định đốn bỏ vườn cây để các loài chim bay đi nơi khác trú ngụ. Nguyên nhân là nạn săn bắt chim cò, đặc biệt là loài quý hiếm, ngày càng diễn ra nghiêm trọng, trong khi bản thân ông đã già yếu không thể canh giữ nổi.
"Vườn này có khi chim về đến hơn 2.000 con, số chim cò về nhiều, nên việc giữ gìn đêm hôm là tôi làm không nổi nữa, tuổi quá cao. Sáng nay tôi thấy bắn rớt 2, 3 con, tôi chạy ra giành lại được 1 con. Mỗi ngày cả chục người đứng bên ngoài bắn. Tôi mong muốn chính quyền tỉnh, xã giúp tôi giữ được vườn chim này yên ổn", ông Hai Chìa cầm trên tay con cò bị bắn gãy cánh, đau xót nói.
Lịch sử vườn chim
Ông Hai Chìa kể lại, khoảng năm 2006, bỗng xuất hiện một đàn vạc hơn trăm con bay về trú ngụ trong khu vườn. Sau đó có thêm cò, còng cọc... kéo về ngày một đông đúc, có lúc lên đến vài nghìn con. Mỗi buổi chiều, ông ra xem đàn chim bay lượn thành vòng trên trời đáp xuống vườn cây rất đẹp mắt. "Lượng chim về lớn nên người dân thi nhau đến săn bắt. Tôi cũng nhờ chính quyền địa phương can thiệp nhưng không thấm vào đâu. Tôi phải căng lưới B40 và ngày đêm canh giữ vườn chim này, nhưng đến nay già yếu canh hết nổi rồi", ông Chìa nói.
Bức xúc trước tình trạng vườn chim bị tấn công, lão nông 80 tuổi bày tỏ: "Trong tuần sau, tôi dự định sẽ lên trực tiếp UBND tỉnh và Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học tỉnh để trình báo lần cuối, hy vọng tìm được giải pháp cứu lấy đàn chim quý. Nếu không có giải pháp, tôi sẽ đốn bỏ vườn cây để chim bay đi nơi khác trú ngụ".
Kế hoạch bảo tồn
Trước đó, năm 2023, UBND tỉnh Vĩnh Long đã ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch bảo vệ, nâng cấp, mở rộng vườn chim Vạc tại xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn (nay là xã Trà Côn). Vườn chim vạc của ông Lê Văn Chìa nằm trên diện tích đất khoảng 1,8 ha. Từ năm 2006, khi phát hiện chim về cư ngụ ngày càng đông, cao điểm lên đến hơn 2.000 con, ông Chìa đã quyết định không làm xáo trộn khu vườn mà tạo thêm sinh cảnh tự nhiên cho chim cư trú.
Từ đó, các loài chim khác như cò trắng, cò ốc, cồng cộc cũng bắt đầu kéo về càng nhiều và hình thành quần thể chim cho đến nay. Năm 2021, tỉnh Vĩnh Long ghi nhận tại vườn chim này có 33 loài thuộc 20 họ, 12 bộ. Trong đó, có ít nhất 13 cá thể cò ốc, 6 cá thể quắm đen, khoảng 130-135 cá thể cò ruồi, khoảng 80-120 cá thể cò trắng, khoảng 190-260 cá thể cốc đen, khoảng 600-625 cá thể vạc...
Nhằm thúc đẩy phát triển vườn chim vạc, góp phần bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học, UBND tỉnh Vĩnh Long dự kiến mở rộng quy mô diện tích vườn chim vạc từ khoảng 1,8 ha hiện nay lên 4-5 ha để duy trì và phát triển quần thể vạc cũng như một số loài chim nước khác. Đồng thời, sẽ xây dựng tháp canh để quan sát và phục vụ du lịch nông thôn; xây dựng hàng rào bảo vệ chắc chắn, kiên cố; lắp đặt hệ thống camera giám sát, cảnh báo bảo vệ vườn chim.
