Cà phê, bánh ngọt và thuốc lá là những thứ mà nhiều người khó có thể từ bỏ, dù biết rằng chúng có thể gây hại nếu lạm dụng. Theo Psychology Today, chính các chất hóa học trong chúng đã tác động lên não bộ, tạo ra cảm giác dễ chịu và thúc đẩy chúng ta tìm đến lặp lại.
Cà phê: Màn 'đánh tráo' hóa học giúp tỉnh táo
Mọi tế bào trong cơ thể đều cần ATP để duy trì hoạt động sống. Khi ATP được sử dụng, adenosine được tạo ra và tích tụ trong não. Khi nồng độ adenosine tăng, nó ức chế các neuron tiết acetylcholine – chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến sự tỉnh táo và khả năng học tập. Caffeine trong cà phê có khả năng ngăn chặn adenosine, giải phóng các neuron này khỏi sự ức chế, giúp cải thiện sự tập trung.
Các nghiên cứu cho thấy người uống cà phê có xu hướng ít mắc u não, đặc biệt là u thần kinh đệm, và giảm tỷ lệ nhồi máu não nhỏ do đột quỵ thiếu máu cục bộ. Uống cà phê vừa phải cũng liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh Parkinson và các bệnh thoái hóa thần kinh khác. Ngoài ra, cà phê còn tăng cường hệ thống chống oxy hóa nội sinh của não.
Tuy nhiên, lợi ích chỉ đạt được khi tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Sử dụng trên 400 mg caffeine mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, rối loạn hệ thần kinh tự chủ, dẫn đến tăng huyết áp, nhịp tim nhanh và nguy cơ rung nhĩ.
Bánh ngọt: Nhu cầu năng lượng của não
Theo GS. Gary Wenk, sáng sớm là lúc con người khó tập trung nhất vì lượng đường trong máu giảm sau một đêm nhịn ăn. Glucose là nguồn năng lượng thiết yếu cho não. Khi thiếu glucose, các neuron ở vùng dưới đồi phát tín hiệu thôi thúc tìm kiếm đồ ngọt. Glucose cũng tham gia tổng hợp acetylcholine, chất dẫn truyền thần kinh quan trọng cho trí nhớ và sự chú ý. Trung bình, não bộ người trưởng thành tiêu thụ lượng glucose tương đương 10 chiếc bánh rán mỗi ngày.
Thuốc lá: Nicotine – độc chất gây nghiện
Nicotine tạo cảm giác sảng khoái tức thì nhưng là độc chất gây nghiện cao. Nó gây rối loạn thụ thể thần kinh, tàn phá hệ tim mạch và tăng nguy cơ suy hô hấp. GS. Gary Wenk nhấn mạnh, não bộ có thể khiến con người dùng đường, caffeine hay nicotine vì tác động tức thời, nhưng điều đó không có nghĩa chúng có lợi cho sức khỏe. Các chuyên gia khuyến cáo nên duy trì chế độ ăn cân bằng, sử dụng caffeine hợp lý và tuyệt đối không hút thuốc để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
