Dự án bảo tồn loài linh trưởng quý hiếm
UBND tỉnh Tây Ninh vừa phê duyệt dự án bảo tồn quần thể chà và chằn đến (còn gọi là voọc bạc Đông Dương) tại khu vực núi Bà Đen. Đây là hai loài linh trưởng thuộc nhóm nguy cấp, cần được ưu tiên bảo vệ theo Sách Đỏ Việt Nam và thế giới.
Quần thể chà và chằn đến hiện phân bố chủ yếu ở các khu rừng trên núi Bà Đen, với số lượng ước tính khoảng 150-200 cá thể. Tuy nhiên, do mất sinh cảnh và săn bắn trái phép, số lượng loài đang suy giảm nghiêm trọng.
Mục tiêu và giải pháp bảo tồn
Dự án đặt mục tiêu bảo tồn và phục hồi quần thể chà và chằn đến thông qua các biện pháp: giám sát chặt chẽ quần thể, bảo vệ sinh cảnh sống, trồng bổ sung cây thức ăn, và nâng cao nhận thức cộng đồng. Kinh phí thực hiện dự án giai đoạn 2023-2025 là 5 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách tỉnh và các tổ chức phi chính phủ.
Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Tây Ninh, cho biết: "Việc bảo tồn chà và chằn đến không chỉ góp phần duy trì đa dạng sinh học mà còn tạo điểm nhấn du lịch sinh thái cho khu di tích lịch sử và danh thắng núi Bà Đen."
Vai trò của cộng đồng địa phương
Dự án đặc biệt chú trọng sự tham gia của người dân địa phương trong công tác bảo tồn. Các hộ dân sống gần rừng sẽ được tập huấn về kỹ năng nhận dạng loài, báo cáo các hành vi vi phạm, và tham gia tuần tra bảo vệ rừng. Đồng thời, tỉnh hỗ trợ sinh kế thay thế để giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng.
Theo kết quả điều tra mới nhất, quần thể chà và chằn đến tại núi Bà Đen đang có dấu hiệu phục hồi nhẹ, với tỷ lệ cá thể non chiếm 15% tổng số. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng loài vẫn đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng nếu không có biện pháp bảo vệ kịp thời.
Hợp tác quốc tế và triển vọng
Dự án có sự hỗ trợ kỹ thuật từ Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế (FFI) và các chuyên gia đến từ Đại học Quốc gia Singapore. Các đối tác quốc tế sẽ giúp xây dựng cơ sở dữ liệu di truyền và đánh giá rủi ro dịch bệnh cho quần thể.
Nếu thành công, mô hình bảo tồn tại núi Bà Đen sẽ được nhân rộng ra các khu vực khác có phân bố chà và chằn đến ở miền Đông Nam Bộ, góp phần bảo vệ loài linh trưởng quý hiếm này trước nguy cơ tuyệt chủng.
