Trang Phục Dân Tộc Tày Sống Lại Nhờ Đám Cưới Gen Z, Lan Tỏa Văn Hóa Vùng Cao
Nhiều người lớn tuổi ở vùng cao từng chạnh lòng khi trang phục dân tộc dần bị giới trẻ lãng quên. Họ không ngờ rằng, một ngày nào đó, những bộ trang phục truyền thống lại trở thành lựa chọn hàng đầu của thế hệ trẻ trong các dịp quan trọng, thậm chí biến thành "hot trend" khi chụp ảnh khoe trên mạng xã hội. Đầu năm 2026, một lễ cưới của đôi bạn trẻ Gen Z tại Cao Bằng đã gây dậy sóng khi họ quyết định mặc trang phục truyền thống của dân tộc Tày, thay vì chọn áo cưới phương Tây lộng lẫy và xa hoa.
Lan Tỏa Bản Sắc Bằng Hình Thức Hiện Đại
Hai bạn trẻ Vi Thị Liễu, sinh năm 1999, và Hoàng Minh Trỗi, sinh năm 1996, đều là người dân tộc Tày đến từ tỉnh Cao Bằng. Cô dâu sống tại xóm 6, xã Bảo Lạc, trong khi chú rể ở xóm Huyền Du, xã Hạ Lang. Dù cách xa nhau đến 200 km, đôi bạn trẻ vẫn cùng nhau thực hiện mong ước tổ chức một đám cưới chuẩn phong tục của người Tày, bắt đầu từ việc lựa chọn trang phục truyền thống. Gia đình hai bên hoàn toàn ủng hộ quyết định này.
Đám cưới đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Tày ngay lập tức trở nên "viral" trên mạng xã hội. Mẹ của cô dâu xúc động chia sẻ: "Làm cha, làm mẹ thật sự rất hạnh phúc khi các con đề xuất sẽ mặc trang phục của dân tộc mình trong hôn lễ. Tôi thấy thật sự may mắn và xúc động khi những suy nghĩ, hành động đó đã chạm đến trái tim của nhiều người…".
Nét đẹp của bản sắc văn hóa đang được người trẻ vùng cao tích cực lan tỏa, đặc biệt là qua trang phục dân tộc. Được trang bị kiến thức đầy đủ, nhiều thanh niên ở các tỉnh miền núi phía Bắc càng biết trân trọng, giữ gìn và giới thiệu vẻ đẹp của quê hương mình bằng những hình thức hiện đại.
Chu Thanh Diệu, sinh năm 1997, công tác tại Trạm Y tế xã Lý Quốc, tỉnh Cao Bằng, nhận định: "Đi cùng xu hướng bỏ phố về quê, người trẻ càng yêu và tự hào về quê hương. Họ lan tỏa văn hóa dân tộc bắt đầu bằng những việc nhỏ như mặc trang phục dân tộc trong các lễ hội địa phương, chụp ảnh rồi đưa lên Facebook, TikTok… Hiện nay, không ít bạn trẻ chọn trang phục của dân tộc mình để chụp bộ ảnh cưới khoe trên mạng xã hội. Có thể trong vài năm tới, trang phục dân tộc sẽ thay thế váy cưới du nhập phương Tây trong ngày trọng đại của nhiều bạn trẻ trên quê hương tôi".
Ẩm Thực Và Lễ Hội Độc Đáo Cũng Được Hồi Sinh
Nhờ đám cưới của bộ đôi Gen Z Vi Thị Liễu - Hoàng Minh Trỗi, nhiều nghi lễ trong đám cưới của người Tày xưa đã được sống lại, chẳng hạn như nghi lễ đi dép mới cho cô dâu, lễ ăn hỏi với những lễ vật đặt trong sọt đan bằng tre được gánh trên vai bằng đòn gánh. Đám cưới nổi tiếng này đã khích lệ nhiều bạn trẻ ở vùng cao tìm về và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.
Nhờ mạng xã hội và YouTube, những lễ hội độc lạ ở các tỉnh miền núi ngày càng được nhiều người dân trong cả nước biết đến. Ví dụ, ở Bản Bang, xã Lý Quốc, Cao Bằng, có lễ hội tổ chức đúng ngày con gà (kê nhật), nếu trùng 1-3 Tết Nguyên đán thì lùi lại 12 ngày sau. Lễ hội năm nay sẽ diễn ra vào thứ 7, ngày 28/2 dương lịch. Đây có thể là lễ hội có nhiều gà thiến (đã luộc chín) nhất nước ta, với mỗi gia đình mang đến một mâm cỗ, trong đó trọng tâm là gà thiến. Mâm cỗ nào có con gà thiến to nhất, luộc đẹp nhất sẽ được nhận giải cao.
Theo chia sẻ của một cán bộ từng nhiều năm tham gia lễ hội này, năm ngoái mâm cỗ lãnh giải có con gà nặng tới 6 kg. Giữa núi non mùa xuân, những mâm cỗ rực rỡ sắc màu nổi bật, khó có thể đếm hết số lượng tham gia. Lễ hội này cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Nhờ yếu tố độc lạ và đậm đà bản sắc văn hóa, vài năm trở lại đây, lễ hội xuống đồng ở Bản Bang thu hút rất đông khách tham quan trong tỉnh và ngoài tỉnh, thậm chí cả du khách nước ngoài cũng tìm đến. Khách du lịch đang có xu hướng tìm về những miền thiên nhiên hoang sơ, biến các tỉnh vùng cao thành điểm đến hút khách.
Sự Khởi Sắc Của Văn Hóa Vùng Cao
Cùng với sự khởi sắc của trang phục dân tộc, ẩm thực dân tộc và trò chơi dân gian cũng đang lên ngôi. Trong dịp Tết Bính Ngọ và một vài mùa Tết gần đây, bánh khảo đã trở lại trên mâm cúng gia tiên của người miền núi sống ở phố thị. Màu sắc của giấy gói bánh khảo gợi nhớ những cái Tết xa xăm trong thời kỳ bao cấp.
Một số đặc sản của người miền núi đã được nâng cấp, chẳng hạn như món khẩu sli (bánh truyền thống của người Tày, Nùng) giờ đây được đóng gói nhỏ, đựng trong hộp giấy với thông tin rõ ràng về thời hạn sử dụng và nơi sản xuất, tạo niềm tin và sự tiện ích cho người mua.
Những thú vui trong ngày Tết như lày cỏ cũng được giữ gìn và ngày càng được đông đảo người biết đến. Không chỉ nam giới, mà cả phụ nữ cũng vui vẻ tham gia trò chơi dân gian này. Chị Chu Thanh Diệu cho biết: "Cây nêu ngày Tết đã trở lại ở vùng quê của tôi trong dịp Tết Bính Ngọ. Nhà nào cũng có một cây nêu trước nhà, thậm chí có nhà còn trang trí cả đèn nhấp nháy cho cây nêu".
Thách Thức Và Cơ Hội Trong Việc Bảo Tồn Văn Hóa
Tuy nhiên, một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian người Tày đánh giá rằng, nhiều người trẻ hiện nay vẫn chỉ a dua, "làm màu" với bản sắc văn hóa dân tộc. Có những bạn trẻ mặc trang phục dân tộc nhưng không hiểu ý nghĩa và giá trị của nó. Bà cũng bày tỏ sự tiếc nuối khi trang phục dân tộc của người Tày, Nùng, Dao… đôi khi lại được may bằng vải Trung Quốc.
Nếu trang phục truyền thống được may bằng chính những tấm vải đặc trưng của người dân tộc, cơ hội để nghề dệt vải, nhuộm vải sống dậy sẽ lớn hơn, tạo công ăn việc làm cho nhiều người và giúp công tác giữ gìn, lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc đi vào chiều sâu.
Một số nghệ sĩ lớn lên ở vùng cao hoặc gắn bó với vùng cao cũng đóng góp vào việc lan tỏa bản sắc này. Rapper Double2T đã đưa trang phục có hoa văn, kiểu dáng của người dân tộc thiểu số lên sân khấu lớn. Ca khúc của anh từng gây "bão", giúp từ cảm thán "À lôi" của người vùng cao trở nên quen thuộc với khán giả cả nước. Hiện nay, nhiều người trẻ ở vùng cao thích sử dụng các làn điệu của dân tộc mình làm nhạc nền trong các video đăng trên mạng xã hội, tiếp tục quảng bá văn hóa một cách sáng tạo.
