Tượng đài 'Giọt nước mắt' đầu tiên tại Việt Nam: Biểu tượng của nỗi đau và sự sẻ chia
Tượng đài hình “Giọt nước” hay còn gọi là “Giọt nước mắt” đầu tiên ở Việt Nam được đặt tại Công viên số 1 Lý Thái Tổ, thuộc phường Vườn Lài, TPHCM. Công trình này không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là biểu tượng sâu sắc để tưởng nhớ những người đã mất và tri ân lực lượng tuyến đầu trong đại dịch Covid-19. Nó biểu trưng cho nỗi đau, sự mất mát, đồng thời gửi gắm thông điệp về tình người và sự sẻ chia của cộng đồng sau biến cố lớn.
Thiết kế độc đáo và ý nghĩa nhân văn
Biểu trưng “Giọt nước mắt” được chế tác từ inox gương có độ bền cao, chống gỉ sét, với bề mặt sáng bóng phản chiếu không gian xung quanh. Công trình cao khoảng 6m và có chu vi 13m, tạo nên một điểm nhấn kiến trúc ấn tượng. Điểm đặc biệt của tác phẩm là thiết kế rỗng bên trong với lỗ khoét hình trái tim ở vị trí trung tâm. Khi ánh sáng tự nhiên chiếu qua, hình trái tim hiện lên rõ nét, tạo hiệu ứng thị giác giàu cảm xúc, nhấn mạnh thông điệp về lòng trắc ẩn, tình yêu thương và sự sẻ chia của cộng đồng trong giai đoạn khó khăn của đại dịch Covid-19.
Ý tưởng từ nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng
Theo thông tin từ Thông tấn xã Việt Nam, nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng là người tham gia tư vấn ý tưởng thiết kế cho tượng đài. Ông chia sẻ rằng hình tượng giọt nước trong tác phẩm tượng trưng cho niềm tiếc thương đối với những người đã qua đời vì dịch bệnh. Bên trong là hình trái tim – biểu tượng của tình người, sự đùm bọc của cộng đồng, cũng như tinh thần cống hiến của đội ngũ y bác sĩ, lực lượng tuyến đầu và các nhà khoa học.
Ông Hạng cho biết, sau nhiều năm làm nghề, đây là tác phẩm để lại nhiều rung cảm và tâm huyết cá nhân, được ông gửi gắm qua tám chữ: “Tâm hoa vọng tưởng, lệ vương nghĩa tình”. Quá trình thiết kế và thi công công trình được triển khai khẩn trương trong khoảng 90 ngày với sự tham gia của nhiều kiến trúc sư và cộng sự. Công trình không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm mà còn thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong cách tiếp cận các không gian văn hóa tưởng niệm của đô thị hiện đại.
Ông cũng đề xuất việc khắc những thông điệp nhân văn của các danh nhân bằng nhiều ngôn ngữ tại công viên, nhằm lan tỏa các giá trị nhân văn chung của nhân loại sau đại dịch.
Bối cảnh đau thương của TPHCM trong đại dịch
TPHCM (cũ) là địa phương chịu nhiều mất mát và tổn thương nặng nề trong đại dịch Covid-19, khi số ca nhiễm và số người tử vong ở mức cao nhất cả nước. Đại dịch không chỉ gây thiệt hại lớn về sinh mạng mà còn để lại những hệ lụy sâu sắc đối với hàng chục nghìn gia đình, nhiều trẻ em rơi vào hoàn cảnh mồ côi và không ít người dân phải đối mặt với những mất mát, đau thương kéo dài.
Theo báo Điện tử Chính phủ – Chuyên trang TPHCM, trong cuộc họp sáng 19/11/2022 để tưởng niệm đồng bào và cán bộ, chiến sĩ hy sinh, tử vong trong đại dịch Covid-19, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố – Trần Kim Yến bày tỏ, dịch bệnh khốc liệt đã cướp đi sinh mạng của hơn 23.000 đồng bào, cán bộ, chiến sĩ. Hàng chục nghìn gia đình vĩnh viễn mất đi người thân yêu, hàng nghìn đứa trẻ bỗng trở nên mồ côi cha, mẹ hoặc cả cha và mẹ. Giây phút sinh ly tử biệt không có người thân bên cạnh; lễ tang cho người mất không được tổ chức theo phong tục, tập quán truyền thống… để lại nỗi day dứt và niềm tiếc thương vô hạn cho người thân, cho gia đình.
Vị trí và bối cảnh hành chính
Công viên số 1 Lý Thái Tổ – nơi đặt tượng đài “Giọt nước mắt” thuộc phường Vườn Lài ở TPHCM ngày nay (trước đây là Quận 10 – TPHCM cũ). TPHCM cũ có 22 đơn vị hành chính cấp huyện gồm 16 quận, 5 huyện và 1 thành phố (Thủ Đức). Sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu thành đơn vị hành chính mới, lấy tên là TPHCM, thành phố hiện có 168 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 113 phường, 54 xã và 1 đặc khu. Thành phố có diện tích hơn 6.700 km2 và dân số gần 14 triệu người.
Tượng đài “Giọt nước mắt” không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là lời nhắc nhở về sự kiên cường và tình người trong những thời khắc đen tối nhất. Nó đứng đó như một biểu tượng của hy vọng và sự đoàn kết, khẳng định rằng dù trải qua bao mất mát, cộng đồng vẫn có thể vươn lên và sẻ chia cùng nhau.
