Dải vải vàng trên lưng sĩ tử: Bùa hộ mạng khiến giang hồ khiếp sợ
Trong hình dung của nhiều người, thổ phỉ thời xưa là những kẻ hung hãn, sẵn sàng cướp bóc và giết chóc bất cứ ai gặp trên đường. Tuy nhiên, thế giới giang hồ cổ đại lại tồn tại những 'vùng cấm' mà ngay cả những tên cướp tàn bạo nhất cũng không dám bước qua. Một trong số đó chính là con đường của các sĩ tử lên kinh thành ứng thí.
Mảnh vải nhỏ, quyền lực lớn
Điều này nghe có vẻ khó tin, bởi những nho sinh thường tay không tấc sắt, dáng vẻ yếu ớt, và trong người lại mang theo không ít bạc làm lộ phí. Vậy tại sao thổ phỉ lại không ra tay cướp đoạt? Câu trả lời nằm ở một dải vải vàng nhỏ, được buộc ngang lưng của những sĩ tử này.
Dải vải vàng không đơn thuần là vật trang trí, mà thực chất là một 'bùa giữ mạng' đầy quyền lực. Trong thời kỳ phong kiến, những sĩ tử đủ điều kiện vào kinh dự kỳ thi Hội thường được triều đình cấp giấy tờ và buộc dải vải màu vàng hạnh, trên đó ghi rõ chữ '奉旨会试' (phụng chỉ dự thi Hội).
Với người ngoài, đó chỉ là một mảnh vải bình thường. Nhưng đối với thổ phỉ, đây là dấu hiệu rõ ràng của triều đình, một biểu tượng không thể xâm phạm.
Sự kính sợ của giang hồ
Chỉ cần nhìn thấy dải vải này, không ít toán cướp lập tức thu đao nhường đường, thậm chí có kẻ còn cúi đầu xin lỗi. Bởi họ hiểu rất rõ ranh giới sinh tử trong giang hồ: cướp thương nhân chỉ là đoạt tiền, cướp quan sai đã là tự chuốc họa, còn động tới sĩ tử thì chẳng khác nào trực tiếp thách thức quyền lực của triều đình.
Đây là một cái giá mà không sơn trại nào dám gánh. Lộ phí của sĩ tử phần lớn là quan ngân, có dấu lửa, sổ sách và kiểm soát chặt chẽ. Một khi bị cướp, triều đình chắc chắn sẽ truy xét đến cùng, không tồn tại khái niệm 'cướp xong là êm'.
Quan trọng hơn, sĩ tử là tầng lớp được triều đình chính thức công nhận là 'quan viên dự bị'. An toàn của họ không còn là chuyện cá nhân, mà gắn liền với lợi ích quốc gia. Động tới họ, đồng nghĩa với việc đánh thẳng vào mặt hoàng quyền.
Những bài học đẫm máu
Không phải tự nhiên mà việc không cướp sĩ tử trở thành quy củ bất thành văn trong giới giang hồ. Lịch sử ghi nhận không ít vụ thổ phỉ cướp giết cử nhân, đặc biệt dưới thời nhà Thanh, và kết cục gần như không có ngoại lệ là diệt tận gốc.
So với các vụ cướp bóc thông thường, phản ứng của quan phủ trong những vụ việc liên quan đến sĩ tử hoàn toàn ở một cấp độ khác. Các cuộc vây quét được triển khai trên diện rộng, không tiếc nhân lực hay tài lực, với mục tiêu duy nhất là nhanh chóng trấn áp và 'giết gà dọa khỉ', khiến cả giới giang hồ phải khiếp sợ.
Thủ lĩnh thổ phỉ thường bị xử cực hình, thi thể đem bêu rêu, có nơi còn lột da thị chúng. Lâu la nhẹ thì lưu đày làm nô, nặng thì liên lụy cả gia tộc. Những kết cục đẫm máu ấy nhanh chóng lan truyền trong giới lục lâm, trở thành nỗi ám ảnh tập thể.
Luật ngầm và sự thanh trừng
Đáng sợ hơn cả sự trừng phạt của quan phủ, chính là giang hồ tự thanh trừng lẫn nhau. Trong thế giới thổ phỉ, ai dám cướp sĩ tử bị xem là phá luật, đồng nghĩa với việc kéo tất cả các sơn trại khác vào vòng nguy hiểm.
Vì tự bảo vệ mình, những toán cướp khác sẵn sàng liên thủ tiêu diệt tận gốc kẻ phá quy củ. Phá quy củ không chỉ chết một người, mà có thể chết cả sơn trại.
Toan tính dài hạn của thổ phỉ
Ngoài nỗi sợ, trong lòng thổ phỉ còn có một cuốn sổ tính toán rất rõ ràng. Sĩ tử số lượng cực ít, nhưng mỗi người đều có khả năng vươn tới rất cao. Hôm nay cướp của hắn vài chục lạng bạc, ngày mai nếu hắn đỗ đạt làm quan, hoàn toàn có thể dẫn binh tới tiêu diệt sơn trại.
Ngược lại, nếu hôm nay bảo vệ hắn, hộ tống hắn, thậm chí tài trợ chút lộ phí, thì mai sau khi hắn áo gấm về làng, ân tình ấy có thể cứu mạng. Nhiều đầu lĩnh thổ phỉ không hề ngu, họ hiểu rõ thế nào là lợi ích dài hạn.
Bởi vậy mới có chuyện, có sơn đại vương gặp sĩ tử không những không cướp, mà còn phái người hộ tống, thậm chí chủ động biếu tiền, chỉ mong gieo một mối thiện duyên cho tương lai.
Thông điệp từ triều đình
Từ góc độ quốc gia, triều đình cũng liên tục dùng trọng hình và luật pháp để củng cố quy tắc này, biến con đường của sĩ tử thành vùng cấm sắt máu mà không ai dám động tới. Sự kính sợ của thổ phỉ, suy cho cùng, không phải dành cho những người đọc sách tay yếu chân mềm, mà dành cho thể chế đứng sau họ.
Tiền đồ chính trị đang chờ phía trước và sức mạnh quốc gia bảo vệ họ đã tạo nên một lá chắn vô hình. Khi tri thức có thể chuyển hóa thành quyền lực thực sự, thì ngay cả thứ bạo lực hoang dã nhất cũng buộc phải nhường bước. Và đó chính là trọng lượng thật sự của dải vải vàng năm xưa.
