Loài tắc kè hoa nhỏ nhất thế giới, Brookesia nana (B. nana), được phát hiện tại Madagascar vào năm 2021, gây chấn động giới khoa học bởi kích thước siêu nhỏ nhưng sở hữu bộ phận sinh dục khổng lồ so với cơ thể.
Phát hiện loài tắc kè hoa tí hon
Brookesia nana có kích thước chỉ bằng đầu ngón tay người lớn, sống trong các khu rừng Madagascar. Việc tìm kiếm loài này đòi hỏi sự kiên nhẫn phi thường và sự hỗ trợ của các hướng dẫn viên bản địa do khả năng ngụy trang xuất sắc như chiếc lá. Trước đó, loài Brookesia micra (phát hiện năm 2012) giữ kỷ lục tắc kè hoa nhỏ nhất, nhưng B. nana đã thiết lập kỷ lục mới. Tên gọi của loài bắt nguồn từ tiền tố "nano" trong tiếng Latinh và Hy Lạp, ám chỉ kích thước siêu nhỏ.
Bộ phận sinh dục khổng lồ gây ngỡ ngàng
Trái ngược với thân hình khiêm tốn, con đực B. nana sở hữu bán dương vật có kích thước đáng kinh ngạc. Khi được đưa ra ngoài hoàn toàn, bán dương vật chiếm tới 18,5% tổng chiều dài cơ thể. Thông thường, tắc kè hoa đực giấu bộ phận này bên trong cơ thể để bảo vệ, chỉ đưa ra khi giao phối. Các phép đo biểu đồ sinh học cho thấy tỷ lệ này tương đương một con số không tưởng nếu quy đổi sang kích thước con người.
Giải mã nghịch lý tiến hóa
Các nhà khoa học giải thích rằng đặc điểm tiến hóa này là để tương thích cơ học với con cái, vốn có kích thước cơ thể lớn hơn đáng kể so với con đực. Sự chênh lệch kích thước giữa hai giới buộc bộ phận sinh dục của con đực phải phát triển lớn hơn nhằm đảm bảo quá trình duy trì nòi giống diễn ra thành công. Đây là một cơ chế thích nghi sinh học mang tính sinh tồn quyết định.
Kỷ lục vẫn thuộc về loài khác
Dù sở hữu tỷ lệ ấn tượng, B. nana chưa phải là quán quân tuyệt đối trong gia đình tắc kè hoa tí hon. Danh hiệu này thuộc về loài Brookesia tuberculata, một họ hàng gần có chiều dài từ mõm đến lỗ huyệt chỉ từ 18,3 đến 20,1 milimét. Nhờ có thêm cấu trúc mở rộng đặc biệt, toàn bộ bộ phận sinh dục của loài này có thể đạt tới hơn 30% kích thước cơ thể con đực.
Madagascar – thánh địa đa dạng sinh học
Đảo quốc Madagascar từ lâu được mệnh danh là thánh địa của đa dạng sinh học, liên tục sản sinh các phát hiện khoa học chấn động. Việc tìm thấy loài tắc kè hoa nhỏ nhất thế giới với đặc tính sinh sản dị biệt cho thấy kho tàng tri thức về thiên nhiên của con người vẫn còn hạn chế. Giới khoa học đang chạy đua với thời gian để giải mã các quy luật tiến hóa và bảo vệ hệ sinh thái đặc hữu này trước nguy cơ từ môi trường và con người. Theo doisongphapluat.nguoiduatin.vn
