Bà con sống gần biển cứ nghe sạt lở là sợ! - đó là tâm trạng chung của nhiều người dân tại tỉnh Cà Mau khi chứng kiến tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp.
Sạt lở gia tăng, diễn biến phức tạp
Ngày 12/6, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Cà Mau cho biết, từ đầu năm đến nay đã xảy ra nhiều vụ sụt lún, sạt lở bờ sông, bờ biển, trong đó có đoạn ở mức độ đặc biệt nguy hiểm.
Thống kê sơ bộ cho thấy, sạt lở bờ sông, đường giao thông đã xảy ra một số vụ với chiều dài hàng trăm mét, gây ảnh hưởng đến nhà cửa, công trình, thiệt hại ước tính nhiều tỷ đồng.
Còn bờ biển, theo Sở NN&MT tỉnh Cà Mau, do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng gây sạt lở trong thời gian dài làm cho nhiều đoạn của đai rừng phòng hộ ngày càng mỏng dần. Tình hình sạt lở diễn biến đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp và có xu hướng gia tăng ở một số đoạn như: Bồ Đề - Hô Gùi, Kiến Vàng - Ông Tà, Hố Gùi - Tân Tiến, Ấp Hạp - Giá Cao,…
“Tốc độ sạt lở lớn, bình quân 30-80m/năm, có nơi trên 100m, gây mất đất, mất rừng phòng hộ với diện tích khoảng 250-300ha/năm, đã đe dọa trực tiếp đến khu dân cư, hạ tầng ven biển với chiều dài sạt lở khoảng 56,1km”, theo Sở NN&MT tỉnh Cà Mau.
Qua ghi nhận thực tế cho thấy tại một số khu vực xảy ra sạt lở, người dân địa phương rất lo lắng trước tình trạng này.
“Bà con sống ở gần biển cứ nghe sạt lở là sợ”, anh Nguyễn Hoàng Trưởng (41 tuổi, trú tại xã Tân Thuận, tỉnh Cà Mau) chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Chỉ tay về hướng có trụ điện gần bờ biển, anh Trưởng cho biết trước đây đó là đất liền nhưng trong vòng 2 năm lở vào gần cả cây số. Anh kể, khoảng từ tháng 9 trở lên tình trạng sạt lở xảy ra nhiều nhất. Mỗi năm có thể lở đến mấy trăm mét. Nhiều người dân ở đây chủ yếu sống bằng nghề biển, ở gần biển nghe lở là sợ nhưng vì nghề mưu sinh cũng ráng làm.
Anh Trưởng cho rằng để chống sạt lở cần làm bờ kè chắc chắn. Theo anh, tình trạng nước dâng thì dễ đối phó, nhà thấp mình có thể nâng cao lên được, chứ gặp phải sóng gió lớn đánh vào nhà là không chịu nổi.
“Phải làm sao làm được kè bờ biển sẽ ít lở hơn, chứ không có kè lở nhanh lắm, bà con sống cũng sợ”, anh nói.
Tại đoạn sạt lở trên một tuyến đường ở xã Đầm Dơi, ông Trạng (chủ một hãng nước đá trú tại ấp 1) cho biết trước khi xảy ra sạt lở, đã chủ động đóng cọc bê tông, đổ đá nhằm gia cố và giữ chân đất. Tuy nhiên, sạt lở vẫn xảy ra, đã cắt đứt tuyến đường giao thông, ảnh hưởng đến nhà, bến hàng hóa,… gây thiệt hại hơn 3 tỷ đồng.
Theo ông Trạng, trước mắt địa phương hỗ trợ xây dựng một tuyến đường tạm phục vụ xe máy lưu thông. Còn về lâu dài, cần sớm có phương án kiên cố hơn, giúp bà con yên tâm đi lại, ổn định cuộc sống.
Nguy cơ đe dọa khu dân cư, trường học, cơ quan nhà nước
Theo Sở NN&MT tỉnh Cà Mau, qua đánh giá cho thấy các vị trí xảy ra sạt lở bờ sông thường là nơi có địa hình lòng sông sâu và diễn biến dòng chảy phức tạp. Khu vực này chịu tác động của dòng chảy xiết kết hợp với sự chênh lệch lớn về mực nước thủy triều, tạo áp lực mạnh lên mái bờ sông.
Bên cạnh đó, nền địa chất yếu làm gia tăng quá trình xói mòn, hình thành hàm ếch và gây mất chân cơ mái bờ. Đồng thời, dòng chảy ép sát vào bờ lõm với vận tốc lớn đã làm xói sâu lòng sông, dẫn đến kết cấu mái bờ mất ổn định, từ đó dẫn đến hiện tượng sạt lở và tiềm ẩn nguy cơ sụp lún trong thời gian tới.
Ông Phạm Thanh Hải, Phó Chi cục trưởng Chi cục thủy lợi tỉnh Cà Mau, cho biết hiện trên 2 tuyến đê Biển Tây và Biển Đông có một số điểm xung yếu về sạt lở cần có phương án ứng phó.
“Như ở cửa Ấp Hạp hàng năm sạt lở mất rừng phòng hộ 30-40m, có năm tới 50m ở phía Biển Đông”, ông Hải nói.
Theo Sở NN&MT tỉnh Cà Mau, hiện nay diễn biến sạt lở bờ biển ngày càng gia tăng, với tốc độ nhanh, nếu không được xử lý kịp thời sẽ có nguy cơ đe dọa đến các khu dân cư tập trung, chợ, trường học, trụ sở cơ quan nhà nước, công trình hạ tầng khác.
Sở cho biết, đề xuất UBND tỉnh Cà Mau báo cáo, kiến nghị Trung ương hỗ trợ kinh phí để đầu tư các công trình phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển nhằm đảm bảo an toàn phòng chống thiên tai, phát triển kinh tế xã hội, ổn định cuộc sống cho người dân.
