Sứ Giả Tiếng Việt: Những Người Phụ Nữ Lan Tỏa Ngôn Ngữ Mẹ Đẻ Ở Nước Ngoài
Trong những năm gần đây, việc gìn giữ và phát huy ngôn ngữ tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Đảng và Nhà nước. Điều này có ý nghĩa sâu sắc đối với các thế hệ người Việt sinh ra và lớn lên xa quê hương, bởi tiếng Việt chính là sợi dây vô hình kết nối họ với cội nguồn và quê hương Việt Nam.
Hành Trình Bền Bỉ Của Những Người Mẹ, Người Vợ
Trong các gia đình người Việt sinh sống tại nước ngoài, vai trò của những người phụ nữ - những người mẹ, người vợ - là vô cùng quan trọng trong việc nuôi dưỡng và duy trì tình yêu tiếng Việt cho con em. Không chỉ dừng lại ở phạm vi gia đình, họ còn mong muốn lan tỏa tình yêu này ra toàn cộng đồng. Nhân dịp kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, phóng viên đã có cuộc trao đổi với những Sứ giả tiếng Việt để hiểu rõ hơn về hành trình âm thầm mà bền bỉ của họ.
Cuộc thi Tìm kiếm Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức từ năm 2023, hàng năm đều tìm ra và vinh danh những cá nhân xuất sắc có đóng góp trong việc gìn giữ và quảng bá tiếng Việt trên toàn cầu.
Gương Mặt Tiêu Biểu: Từ Malaysia Đến Pháp
Chị Nguyễn Thị Liên, một trong các Sứ giả tiếng Việt năm 2023, hiện sinh sống tại Kuala Lumpur, Malaysia, chia sẻ: Khi mới sang Malaysia, tôi chứng kiến nhiều trẻ em người Việt không nói được tiếng Việt hoặc chỉ biết nói ít, thường diễn đạt song ngữ. Là một giáo viên dạy ngữ văn, tôi không muốn con mình quên tiếng Việt và mất kết nối với ông bà, họ hàng. Năm 2016, chị nhận lời dạy tiếng Việt và phụ trách Câu lạc bộ tiếng Việt tại Malaysia, yêu cầu các con nói chuyện 100% bằng tiếng Việt khi ở nhà và tham gia các hoạt động cộng đồng.
Nhờ sự nghiêm khắc và nỗ lực của chị, con gái Lê Nguyễn Lưu An, 18 tuổi, đã trở thành một trong sáu Sứ giả tiếng Việt năm 2025. Lưu An cho biết: Nhờ mẹ, em có thể nghe-nói-đọc-viết tiếng Việt thông thạo. Khi giao tiếp bằng tiếng Việt, em cảm thấy gần gũi hơn với quê hương và tự hào là người Việt Nam thực thụ.
Ở Pháp, Tiến sĩ Dân tộc học Hoàng Thị Hồng Hà, Sứ giả tiếng Việt năm 2025, nhấn mạnh: Tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp; đó là ký ức, căn cước và sợi dây nối với cội nguồn. Chị đã triển khai nhiều lớp học tiếng Việt, trại hè văn hóa và sự kiện nghệ thuật song ngữ, với mục tiêu biến tiếng Việt thành một giá trị học thuật và cầu nối văn hóa.
Đa Dạng Hình Thức Dạy Và Học Tiếng Việt
Tại Đức, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hương, giảng dạy môn Tiếng Việt - Ngôn ngữ cội nguồn, đang thực hiện dự án Sổ tay Tiếng Việt và em dưới dạng tập san định kỳ cho các gia đình gốc Việt. Chị cũng tổ chức nhiều hoạt động như Người đọc tại chỗ, Lễ hội đọc cộng đồng và các trại tiếng Việt sáng tạo.
Ở Nhật Bản, chị Lê Thương, Chủ tịch Hiệp hội người Việt Nam vùng Kansai và Hiệu trưởng Trường Cộng đồng Việt ngữ Cây Tre, là Sứ giả tiếng Việt năm 2025. Chị chia sẻ: Một học sinh người Việt sinh ra tại Nhật đã hát Quốc ca Việt Nam bằng tiếng Việt tròn lời, đó là khẳng định mạnh mẽ rằng tiếng Việt vẫn được gìn giữ trong thế hệ trẻ. Chị đã triển khai mô hình Trạm sách tiếng Việt và lồng ghép ngôn ngữ vào các hoạt động văn hóa.
Thách Thức Và Giải Pháp Cho Tương Lai
Các nữ Sứ giả tiếng Việt đều nhận định thách thức lớn nhất là sự cạnh tranh ngôn ngữ trong môi trường đa văn hóa. Tiến sĩ Hoàng Thị Hồng Hà đề xuất xây dựng hệ sinh thái tiếng Việt bền vững, bao gồm giáo trình phù hợp, đào tạo giáo viên chuyên nghiệp và sự công nhận trong hệ thống giáo dục sở tại.
Chị Lê Thương nhấn mạnh cần tiếp cận theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, đặt tiếng Việt trong không gian văn hóa sống với sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, cộng đồng và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.
Những người phụ nữ Việt Nam này, với sự tinh tế, bền bỉ và tinh thần trách nhiệm, không chỉ gìn giữ tiếng Việt mà còn góp phần xây dựng nhịp cầu văn hóa kết nối Việt Nam với thế giới, khẳng định bản sắc dân tộc trong hội nhập quốc tế.
