Quảng Ninh đã chuyển hóa lợi thế thiên nhiên và bản sắc văn hóa thành động lực phát triển thông qua việc đưa di sản vào đời sống đương đại, các sản phẩm văn hóa, du lịch và chuỗi sự kiện quy mô lớn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh đón hơn 12,4 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt 35.198 tỷ đồng. Thời gian này, Quảng Ninh tổ chức 30 sự kiện văn hóa, thể thao quy mô cấp tỉnh, quốc gia và quốc tế cùng 152 hoạt động kích cầu, xúc tiến du lịch.
Di sản làm nền tảng cho sự kiện
Sở hữu 609 di tích, trong đó có tám Di tích quốc gia đặc biệt, 19 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cùng hai Di sản thế giới là Vịnh Hạ Long và Quần thể di tích, danh thắng Yên Tử, Quảng Ninh lựa chọn khai thác những giá trị này để tạo nên dấu ấn cho các sự kiện. Carnaval Hạ Long 2026 diễn ra trên nền không gian Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long kết hợp sân khấu thực cảnh và trình diễn “Sóng hội ánh sáng” của hơn 70 tàu du lịch. Chương trình nghệ thuật “Non thiêng Yên Tử - Khí phách ngàn năm” gắn với không gian văn hóa, lịch sử và Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử. Tỉnh xác định mỗi sự kiện phải mang dấu ấn riêng của vùng đất. Các giải thể thao quốc gia và quốc tế như Aqua Warriors Hạ Long Bay, giải Khiêu vũ thể thao quốc tế, giải Cờ vua quốc tế mở rộng cũng được tổ chức tại các không gian ven biển và danh thắng của tỉnh.
Sự kiện là chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa
Các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch không chỉ phục vụ quảng bá hình ảnh mà trở thành một phần trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế di sản. Mỗi năm, tỉnh tổ chức từ 50 đến 70 sự kiện quy mô lớn; nhiều chương trình nghệ thuật thu hút từ 30-50 nghìn khán giả. Riêng Tuần văn hóa, thể thao và du lịch chào hè năm 2026 thu hút hơn 400 nghìn người tham dự trực tiếp và hơn 100 triệu lượt theo dõi, tương tác trên các nền tảng số. Ông Lê Ngọc Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh cho biết: “Quảng Ninh lựa chọn chính di sản, cảnh quan và văn hóa địa phương làm sân khấu. Bản sắc đã tạo nên thương hiệu riêng cho sự kiện và giúp mỗi chương trình trở thành một sản phẩm quảng bá, nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến và khơi dậy niềm tự hào, ý thức giữ gìn các giá trị văn hóa trong cộng đồng.”
Chuyển hóa giá trị bản địa thành trải nghiệm
Qua các sự kiện, hình ảnh Quảng Ninh được nhận diện bằng những giá trị văn hóa đặc trưng, từng bước xây dựng thương hiệu điểm đến. Lựa chọn di sản, bản sắc văn hóa và những giá trị vốn có của vùng đất làm điểm nhấn khác biệt đang là hướng đi của nhiều địa phương trong xây dựng thương hiệu điểm đến. Đây cũng là quá trình chuyển hóa giá trị bản địa thành những trải nghiệm để du khách có thể cảm nhận và chia sẻ. Ông Nguyễn Quốc Hoàn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Senses Group cho biết: “Du khách quốc tế không tìm kiếm một dịch vụ đơn thuần. Phần lớn họ muốn hiểu vùng đất mình đặt chân đến qua những câu chuyện. Việt Nam có nhiều chất liệu văn hóa đặc sắc cần được phát huy, khai thác một cách có hệ thống. Muốn đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới, cần phải kể được những giá trị văn hóa của chính mình để du khách đồng cảm.”
Nhà trình tường - biểu tượng văn hóa vùng cao
Lấy thí dụ về những ngôi nhà trình tường của đồng bào H’Mông ở vùng cao Tuyên Quang, ông Hoàn chia sẻ: “Để dựng một ngôi nhà, cả cộng đồng cùng góp công đắp từng lớp đất trong nhiều tháng. Sau những bức tường đất dày giúp giữ ấm vào mùa đông, mát mẻ vào mùa hè là tinh thần cộng đồng, sự sẻ chia và truyền thống tương trợ được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Khi hiểu được những giá trị này, du khách không còn nhìn ngôi nhà trình tường như một công trình kiến trúc đơn thuần mà cảm nhận đó là biểu tượng của bản sắc văn hóa vùng cao.” Từ những ngôi nhà trình tường ở Tuyên Quang có thể thấy, sức hấp dẫn của du lịch còn nằm ở khả năng khám phá và truyền tải những giá trị vốn có của mỗi vùng đất. Khi những giá trị địa phương được chuyển hóa thành sản phẩm du lịch, du khách có nhiều cơ hội trải nghiệm và hiểu sâu hơn về bản sắc Việt Nam.
Xây dựng thương hiệu điểm đến từ câu chuyện văn hóa
Từ góc độ xây dựng thương hiệu điểm đến, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng: “Kể về đất nước và con người là xu hướng chung của thế giới. Mỗi quốc gia chỉ có thể tạo dấu ấn và khẳng định bản sắc khi biết xây dựng câu chuyện từ nền tảng văn hóa của dân tộc mình.” Chuyển từ tư duy khai thác tài nguyên sang phát huy giá trị văn hóa, đưa di sản vào đời sống đương đại, mỗi địa phương đang từng bước tạo dựng được dấu ấn riêng, góp phần khắc họa hình ảnh một Việt Nam giàu bản sắc văn hóa trên bản đồ du lịch thế giới.
