Bức ảnh tập thể chụp từ những năm 1960 tại chiến trường miền Trung, với hơn 100 người, nhưng bị nhòe do thời gian và điều kiện bảo quản kém. Nhờ kỹ thuật phục dựng hiện đại, các chuyên gia đã làm rõ từng khuôn mặt, mở ra hướng mới để xác định danh tính các liệt sĩ hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ.
Quá trình phục dựng kỳ công
Theo ông Nguyễn Văn A, trưởng nhóm phục dựng tại Viện Công nghệ Số, việc khôi phục bức ảnh mất gần 3 tháng, sử dụng trí tuệ nhân tạo và kỹ thuật nâng cao độ phân giải. Ông chia sẻ: "Đây là bức ảnh bị hỏng nặng nhất mà chúng tôi từng xử lý, nhưng kết quả thu được rất khả quan. Chúng tôi đã nhận diện được ít nhất 70% khuôn mặt rõ nét hơn ban đầu."
Ban đầu, bức ảnh chỉ là một khối màu mờ, không thể nhìn thấy chi tiết. Nhóm đã phải phân tích từng điểm ảnh, đối chiếu với các tư liệu lịch sử và ảnh chân dung của các đơn vị từng hoạt động tại khu vực. Quá trình này đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn, vì chỉ một sai sót nhỏ có thể dẫn đến nhầm lẫn danh tính.
Manh mối mới cho gia đình liệt sĩ
Bức ảnh ghi lại 120 người, trong đó 80% là liệt sĩ chưa xác định danh tính. Sau khi phục dựng, các chuyên gia phát hiện thêm nhiều chi tiết như quân phục, phù hiệu và vị trí đứng, giúp thu hẹp phạm vi tìm kiếm. Đại diện Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ cho biết: "Đây là nguồn tư liệu vô giá. Nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm để biết tung tích người thân."
Một số nhân vật đã được nhận dạng nhờ hình xăm hoặc đặc điểm khuôn mặt độc đáo. Chẳng hạn, một liệt sĩ có vết sẹo trên má trái đã được xác định là Nguyễn Văn B, hy sinh năm 1968 tại Quảng Trị. Gia đình ông sau 55 năm mới biết nơi an nghỉ của con.
Ý nghĩa lịch sử và nhân văn
Việc phục dựng không chỉ giúp nhận dạng cá nhân mà còn góp phần ghi lại ký ức tập thể của một thời kỳ lịch sử. Bức ảnh ban đầu được chụp tại một đơn vị thanh niên xung phong, nhiều người trong số đó đã ngã xuống khi chưa kịp để lại thông tin. Nhờ công nghệ, những câu chuyện về họ dần được hồi sinh.
Theo thống kê của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, cả nước còn khoảng 200.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Các dự án phục dựng ảnh như thế này đang mở ra hy vọng mới cho việc tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ.
Kêu gọi cộng đồng hỗ trợ
Nhóm phục dựng kêu gọi người dân, đặc biệt là những gia đình có người thân tham gia kháng chiến, cung cấp thêm thông tin, ảnh tư liệu để đối chiếu. Ông Nguyễn Văn A nhấn mạnh: "Mỗi bức ảnh phục dựng thành công là một món nợ với các anh hùng liệt sĩ. Chúng tôi cần sự chung tay của toàn xã hội."
Trong thời gian tới, nhóm sẽ tiếp tục xử lý các bức ảnh cũ khác từ nhiều tỉnh thành. Hy vọng rằng với sự phát triển của công nghệ, những người lính năm xưa sẽ không bị lãng quên.
