Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1306/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Chiến lược đặt mục tiêu chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa nhằm quảng bá sâu rộng các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Qua đó, văn hóa trở thành sức mạnh mềm, góp phần thúc đẩy phát triển đất nước nhanh, bền vững, nâng cao vị thế và tầm ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
Trong giai đoạn 2026-2030, Chiến lược đặt mục tiêu mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về văn hóa với các quốc gia, vùng lãnh thổ, tổ chức quốc tế và các tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, tập trung vào những lĩnh vực có thế mạnh như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa và di sản. Theo đó, Việt Nam phấn đấu đạt ít nhất 5 giải thưởng quốc tế uy tín trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, trọng tâm là âm nhạc, điện ảnh và văn học; hình thành, vận hành ổn định 5 liên hoan nghệ thuật quốc tế mang thương hiệu đặc trưng của các địa phương trọng điểm, trở thành điểm đến văn hóa tiêu biểu của khu vực.
Bên cạnh đó, Chiến lược đặt mục tiêu có thêm ít nhất 5 di sản, danh hiệu được UNESCO và các tổ chức quốc tế chuyên ngành công nhận hoặc ghi danh; xây dựng ít nhất 10 điểm đến du lịch văn hóa - di sản trở thành thương hiệu quốc gia có sức cạnh tranh toàn cầu; đồng thời thiết lập mới từ 1 đến 3 Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại các địa bàn chiến lược ở nước ngoài.
Tầm nhìn đến năm 2045
Đến năm 2045, Việt Nam hướng tới trở thành một trong những trung tâm văn hóa và sáng tạo hàng đầu khu vực, phát triển mạnh sức mạnh mềm văn hóa trên nền tảng kinh tế số và xã hội số, khẳng định vị thế quốc gia có bề dày văn hiến và năng lực tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao quy mô quốc tế. Các chỉ tiêu cụ thể gồm: giành thêm ít nhất 15 giải thưởng quốc tế uy tín trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và công nghiệp văn hóa; đăng cai, tổ chức thành công ít nhất một sự kiện quy mô toàn cầu như World EXPO, EXPO chuyên đề hoặc các sự kiện thể thao, văn hóa tầm cỡ thế giới.
Đồng thời, tiếp tục thành lập thêm ít nhất 5 Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài; có thêm 15 di sản, danh hiệu được các tổ chức quốc tế công nhận hoặc ghi danh; phấn đấu đưa Việt Nam vào Top 3 ASEAN và Top 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm (Soft Power Index).
Giải pháp về nhân lực và tổ chức
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Chiến lược đề ra nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, trong đó chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ công tác văn hóa đối ngoại. Theo đó, sẽ bố trí cán bộ kiêm nhiệm công tác văn hóa tại các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài phù hợp với điều kiện từng địa bàn, bảo đảm không làm phát sinh tổ chức, đầu mối hoặc tăng biên chế. Đồng thời, từng bước triển khai mô hình Tham tán văn hóa hoặc Tùy viên văn hóa tại các cơ quan đại diện ngoại giao ở các nước đối tác chiến lược, ưu tiên đối tác chiến lược toàn diện đến năm 2030 và mở rộng đến các đối tác chiến lược vào năm 2045.
Chiến lược cũng yêu cầu quy hoạch, đào tạo đội ngũ cán bộ văn hóa đối ngoại ở trung ương và địa phương có kiến thức sâu về văn hóa dân tộc và văn hóa thế giới; ưu tiên bồi dưỡng kỹ năng đàm phán, kiến thức pháp luật quốc tế, sở hữu trí tuệ, tổ chức sự kiện, truyền thông đa phương tiện và quản trị văn hóa trên không gian số, đồng thời làm chủ các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo (VR/AR).
Bên cạnh đó, lực lượng du học sinh, nghiên cứu sinh, người lao động và chuyên gia trước khi ra nước ngoài sẽ được tăng cường bồi dưỡng kiến thức về lịch sử, văn hóa dân tộc và kỹ năng truyền thông, quảng bá hình ảnh Việt Nam. Song chú trọng giáo dục thẩm mỹ, bồi đắp bản lĩnh chính trị và lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.
Đổi mới phương thức quảng bá
Chiến lược xác định tiếp tục đổi mới tư duy, nâng tầm hoạt động và đa dạng hóa phương thức quảng bá thương hiệu văn hóa quốc gia trên phạm vi toàn cầu. Trong đó, sẽ nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa đối ngoại, ngoại giao văn hóa trong các chuyến thăm, làm việc của lãnh đạo cấp cao Việt Nam ở nước ngoài và lãnh đạo cấp cao nước ngoài đến Việt Nam.
Cùng với đó, đổi mới công tác tổ chức Tuần Văn hóa, Ngày Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài theo hướng tăng quy mô khán giả, đẩy mạnh truyền thông và mở rộng các chương trình biểu diễn, hợp tác với nước sở tại. Các hoạt động giới thiệu văn hóa sẽ được lồng ghép với trình diễn võ thuật dân tộc, thể thao truyền thống, trò chơi dân gian và các trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam.
Chiến lược cũng nhấn mạnh việc tăng cường sự hiện diện của Việt Nam tại các triển lãm quốc tế, liên hoan phim, triển lãm mỹ thuật, hội chợ sách uy tín và các sự kiện kinh tế, chính trị quốc tế lớn; đồng thời đẩy mạnh ngoại giao văn hóa - thể thao thông qua việc đăng cai, tổ chức và tham gia các giải đấu thể thao quốc tế, quảng bá các môn thể thao và nghệ thuật truyền thống Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
